KATARAKT NEDİR ? KATARAKT CERRAHİSİ
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Katarakt Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Katarakt, gözün iris tabakasının arkasında bulunan ve normalde saydam olan doğal merceğin şeffaflığını kaybederek bulanıklaşmasıdır. Görme işlevinde kritik bir rol oynayan bu merceğin yapısı bozulduğunda, ışık retinaya net bir şekilde iletilemez ve hastada bulanık görme şikayeti başlar. Kataraktın seviyesine bağlı olarak görme kaybı, hafif bir puslanmadan sadece ışık algısına kadar geniş bir yelpazede değişiklik gösterebilir.
Katarakt Belirtileri Nelerdir?
Katarakt, merceğin hangi bölgesinden başladığına bağlı olarak farklı semptomlar gösterebilir. Hastaların en sık bildirdiği katarakt belirtileri şunlardır:
- Görme keskinliğinde azalma ve sürekli bulanık görme
- Işığa karşı hassasiyet veya loş ortamlarda daha iyi görme durumu
- Okuma güçlüğü ve renklerin canlılığını yitirmesi
- Miyoplaşma: Bazı katarakt türlerinde hastalar yakını gözlüksüz daha iyi görmeye başlar; ancak bu durum geçicidir ve uzağı görme kalitesi hızla düşer.
- Gözlük numaralarında sık değişme (hipermetrop değerinde düşüş, miyop değerinde artış)
Katarakt Neden Olur ve Kimlerde Görülür?
Katarakt vakalarının %90'ından fazlası 60 yaş üzerindeki bireylerde, yaşlanmaya bağlı olarak gelişir. Ancak bu rahatsızlık sadece yaşlılara özgü değildir; bebekler dahil her yaş grubunda görülebilir.
Katarakta yol açan temel nedenler:
- Yaşlılık: En yaygın nedendir.
- Genetik Faktörler: Soyaçekim yoluyla genç yaşta ortaya çıkabilir.
- Metabolik Bozukluklar: Diyabet gibi sistemik hastalıklar.
- Travmalar: Göze gelen fiziksel darbeler.
- İlaç Kullanımı: Özellikle uzun süreli kortizon kullanımı.
Bebeklerde Doğuştan Katarakt
Yeni doğan bebeklerde görülen katarakt, tek veya çift taraflı olabilir. Hamilelikte geçirilen enfeksiyonlar, ilaç kullanımı veya radyasyona maruz kalma bu duruma yol açabilir. Doğuştan katarakt tedavisinde, 2 yaş altındaki bebeklerde genellikle göz içi merceği yerleştirilmez; bunun yerine görme tembelliğini önlemek için gözlük veya lens desteği sağlanır. 2 yaşından sonra ise mercek yerleşimi tercih edilebilir.
Katarakt Tedavisi: Modern FAKO Ameliyatı
Kataraktın günümüzdeki tek tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Modern tıpta en gelişmiş teknik, halk arasında "lazerli katarakt ameliyatı" olarak bilinen Fakoemülsifikasyon (FAKO) tekniğidir. Bu yöntemde dikiş kullanılmaz ve iyileşme süreci oldukça hızlıdır.
| Özellik | FAKO Tekniği (Modern) | Eski Teknik (Dikişli) |
|---|---|---|
| Kesi Boyutu | Yaklaşık 2.65 mm (Mikroinsizyon) | Geniş kesi |
| Dikiş | Gerekmez (Kendiliğinden kapanır) | Dikiş gerektirir |
| Anestezi | Damla ile lokal anestezi | İğne veya genel anestezi |
| İyileşme Süresi | 2-3 gün içinde belirgin iyileşme | Uzun iyileşme süreci |
| Astigmat Riski | Çok düşük | Yüksek |
Ameliyat Süreci ve Sonrası
Katarakt ameliyatı genellikle 15 dakika sürer ve hastanede yatış gerektirmez. Ameliyat esnasında ultrasonik ses dalgaları kullanılarak bulanıklaşan mercek parçalanır ve emilir. Ardından, mercek kapsülünün içine katlanabilir göz içi merceği yerleştirilir.
Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gerekenler:
- İlk gün göz şeffaf bir koruyucu ile kapatılır.
- Reçete edilen damlalar yaklaşık 1 ay boyunca düzenli kullanılmalıdır.
- İlk haftalarda göz oğuşturulmamalı ve ağır fiziksel efordan kaçınılmalıdır.
- Duş alırken göze su kaçmamasına özen gösterilmelidir.
Riskler ve Başarı Oranı
Katarakt ameliyatları %99 başarı oranı ile en güvenli cerrahi işlemlerden biridir. Nadir durumlarda enfeksiyon, göz içi kanama veya retina dekolmanı gibi riskler bulunsa da modern tekniklerle bu oranlar %1'in altındadır. Ameliyat sonrası yıllar içinde gelişebilen "ikincil katarakt" (kapsül kalınlaşması) ise Yag Lazer ile saniyeler içinde tedavi edilebilir.
