KANAL DARLIĞI (STENOZ)

Omurilik Kanalı Daralması ve Omurga Yapısı

Omurilik kanalı daralması, tıp literatüründe bel fıtığından sonra en sık karşılaşılan omurga rahatsızlığı olarak bilinmektedir. Omurilik, omur gövdelerinin hemen arkasında yer alan koruyucu bir kanal içerisinde, başın alt kısmından aşağıya doğru uzanan hayati bir yapıdır. Omurgamız; boyun, göğüs, bel ve sakral bölge olmak üzere dört ana gruptan oluşur.

Kanal daralması vakaları, anatomik yapıları gereği en çok bel ve boyun bölgelerinde meydana gelmektedir. Bu durum, omurilik kanalının çepeçevre daralarak içinden geçen omuriliği farklı seviyelerde sıkıştırması ve aynı zamanda sinir köklerine bası yapması sonucunda oluşur.

Omurilik Kanalı Daralmasının Temel Nedenleri

Kanal daralması, bireylerde doğuştan gelebileceği gibi çoğunlukla yaşlanmaya bağlı gelişen kireçlenme (kalsifikasyon) sonucunda ortaya çıkar. Rahatsızlığın gelişiminde rol oynayan temel faktörler şunlardır:

• Disk Dejenerasyonu: Yaşlandıkça omurlar arası disklerin su içeriğinin azalması.
• Faset Eklem Büyümesi: Özellikle aşırı kilolu hastalarda faset eklemlerin içe doğru büyümesi.
• Bağ Kalınlaşması: Omuriliğin arkasında bulunan sarı bağın kalınlaşarak arkadan bası yapması.
• Kalsifikasyon: Omurlar arkasındaki bağın kireçlenerek omuriliği önden sıkıştırması.

Bölgesel Belirtiler: Boyun ve Bel Daralması

Kanal daralmasının belirtileri, darlığın oluştuğu bölgeye göre değişkenlik göstermektedir. Hastalığın seyri genellikle orta yaş ve üstü kişilerde daha belirgin hale gelir.

Boyun Bölgesi Kanal Darlığı Belirtileri

Boyun omurga kanalındaki darlık, vücudun uç noktalarında ciddi fonksiyon kayıplarına yol açabilir:

• Eller ve bacaklarda uyuşukluk ve güçsüzlük,
• Yürüme bozuklukları,
• İnce el işlerini (düğme ilikleme, yazı yazma vb.) yapamama.

Bel Bölgesi Kanal Darlığı Belirtileri

Bel bölgesinde yaşanan daralmalar, hastanın mobilizasyonunu doğrudan etkiler:

• Yürüyüş esnasında bacaklarda oluşan şiddetli ağrı ve uyuşukluk,
• Uzun mesafe yürüyememe ve sık sık dinlenme ihtiyacı,
• Hareket kısıtlılığına bağlı olarak gelişen hareketsiz yaşam tarzı.

Tedavi Yöntemleri ve İyileşme Süreci

Omurilik kanalı daralmasında ilaç kullanımı ve fizik tedavi uygulamaları, hastalığın belirli bir aşamasından sonra yetersiz kalmaktadır. Bu noktada kesin çözüm olarak cerrahi müdahale (ameliyat) uygulanmaktadır. Ameliyat sonrası süreçte hastaların yaşam kalitesinde şu değişimler gözlenir:

Dar kanal hastalarının büyük bir çoğunluğu, başarılı bir operasyon ve ardından uygulanan egzersiz programı sayesinde günlük aktivitelerine ve sağlıklı bir yaşam düzenine geri dönebilmektedir.