Kadınlarda İşeme Bozuklukları ve İdrar Kaçırma

Kadınlarda İdrar Kaçırma Sorunu ve Çeşitleri

Kadınların yaklaşık üçte birinde görülen istem dışı idrar kaçırma, yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen bir sağlık sorunudur. Bilinen sinirsel hastalığı olan kadınlarda, özellikle doğum öncesi dönemde görülen vakaların çoğu, ani gelen işeme isteğinin bastırılamaması sonucu tuvalete yetişemeden oluşan idrar kaçırmaları şeklinde tezahür eder. Gebelik ve doğum sonrasında ise durum farklılaşarak; gülme, yürüme, koşma, merdiven çıkma, ağırlık kaldırma ve cinsel ilişki esnasında meydana gelen kaçırmalar ön plana çıkar.

Bazı vakalarda hem ani sıkışma hissi hem de fiziksel aktiviteye bağlı kaçırma durumları bir arada görülebilmektedir. Tek başına seyreden ve tuvalete yetişememe şeklinde görülen şikayetler bazen sadece bir idrar yolu enfeksiyonuna bağlı olabilir; bu durumda enfeksiyon tedavisi yeterli gelmektedir. Ancak mesane sinirleri, mesane kası veya menopoz nedeniyle azalan kadınlık hormonu gibi faktörler de bu sorunun temel kaynağı olabilmektedir.

İdrar Kaçırmada İlaç Tedavisi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

İdrar kaçırma tedavisinde, özellikle menopoz sonrası dönemde menopoz ilaçları veya mesane kasılmasını engelleyici farmakolojik çözümler tercih edilmektedir. İlaç tedavisine ek olarak uygulanan şu yöntemler iyileşme sürecini hızlandırmaktadır:

• İdrar tutma egzersizleri (Pelvik taban egzersizleri)
• Düzenli işeme alışkanlığının kazanılması
• Kabızlıktan kaçınmayı hedefleyen beslenme düzeni
• Kilo kontrolü ve düzenli fiziksel aktivite

İlaç tedavisine yanıt vermeyen durumlarda, mesane kaslarının aşırı kasılmasını engellemek amacıyla Botox enjeksiyonu uygulanabilir. Bu yöntemle sağlanan mesane felci geçicidir ve tedavinin yıllık 2-3 kez tekrarlanması gerekebilir. Botox tedavisinin başarı oranı mesanedeki hasara bağlı olarak %70 civarındadır.

Kegel Egzersizleri: Uygulama ve Önemi

Özellikle ailevi yatkınlığı olan ve ilk gebeliğinde şikayetleri başlayan kadınlarda öncelikle Kegel egzersizleri önerilmektedir. Dr. Kegel tarafından 1940 yılında tanımlanan bu egzersizlerin doğru uygulama adımları şöyledir:

1. Sırtüstü yatılarak bacaklar dizden kırılmalı ve hafifçe açılmalıdır.
2. Eller karın bölgesine yerleştirilerek karın kaslarının kasılmadığından emin olunmalıdır.
3. Popo kasları, büyük abdesti engelliyormuş gibi yavaşça sıkılmalı ve 10 saniye tutulmalıdır.
4. Başlangıçta 10'lu setler halinde günde 5 kez yapılmalı, zamanla günde 20 keze kadar çıkarılmalıdır.

Cerrahi Tedavi Yöntemleri ve Operasyon Süreci

3-6 aylık egzersiz programına rağmen iyileşme sağlanamayan şiddetli vakalarda cerrahi müdahale gereklidir. Uygulanan cerrahi yöntemler şunlardır:

Operasyonların başarı oranı başlangıçta %85-90 seviyesindedir. Ancak kasların zamanla gevşemesiyle bu oran %50'ye düşebilir. Başarının kalıcı olması için ağır kaldırmaktan kaçınmak ve egzersizlere devam etmek kritiktir. Hastalar genellikle bir gece hastanede kaldıktan sonra taburcu edilir.

İşeme Bozuklukları ve Diğer Rahatsızlıklar

Bazı kadınlarda idrar kaçırmanın aksine, idrarı tam boşaltamama veya rahat yapamama gibi işeme bozuklukları görülür. Bu durumun altında yatan temel nedenler arasında mesane sarkması, idrar tutma kasının aşırı kasılması, vajinal kuruluk veya Multipl Skleroz (MS), Parkinson, Alzheimer gibi nörolojik hastalıklar bulunabilir.

Bu bozuklukların tedavisinde; popo kası gevşetme egzersizleri, endoskopik idrar yolu genişletme girişimleri, menopoz ilaçları veya idrar tutma kasına uygulanan Botox enjeksiyonları etkili çözümler sunmaktadır.