İnmemiş Testis ve tanısı
- İnmemiş testis, erkek bebeklerde testislerin torbaya iniş sürecini tamamlayamaması durumudur ve bu durum zamanında doğan bebeklerin %3'ünde, prematüre bebeklerin ise %30'unda görülür.
- Tanı esas olarak fiziksel muayene ile konulurken, ele gelmeyen testislerin kesin yerini belirlemek için laparoskopi yöntemi ve hormon testleri kullanılır.
- Tedavinin ideal olarak 6 ay ile 1 yaş arasında cerrahi müdahale ile yapılması gerekir; aksi takdirde ilerleyen yaşlarda kısırlık ve kanser riski önemli ölçüde artar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İnmemiş Testis Nedir?
Erkek bebeklerde anne karnındaki gelişimin bir parçası olan testislerin (yumurtaların), torbaya iniş sürecini tamamlayamaması durumuna inmemiş testis denir. Gebeliğin 7. ayına kadar karın içerisinde bulunan testisler, 7. aydan 9. aya kadar her iki kasık kanalından geçerek skrotum adı verilen torbalara iner. Doğum anında testislerin normal yerleri olan torbalarda bulunması gerekir; ancak bu inişin tamamlanamaması sonucunda testis karın içinde, kanal içinde veya torbanın üst kısmında kalabilir.
İnmemiş Testisin Nedenleri ve Görülme Sıklığı
Testislerin torbaya inişinin engellenmesinde çeşitli faktörler rol oynamaktadır. Bu süreçte hormonal etkiler daha az bir paya sahipken, mekanik faktörlerin etkisi çok daha belirgindir. İnmemiş testis vakaları, bebeğin doğum haftasına göre farklı oranlarda seyretmektedir:
| Bebek Durumu | İnmemiş Testis Görülme Oranı |
|---|---|
| Zamanında doğan bebekler | %3 |
| Prematüre (erken doğan) bebekler | %30 |
Doğumdan sonraki ilk 6 ay içerisinde, bazı bebeklerde testislerin iniş sürecini kendiliğinden tamamladığı bilinmektedir. Bu durum çoğunlukla tek taraflı görülmekle birlikte, bazen iki taraflı olarak da karşımıza çıkabilir.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
İnmemiş testis tanısı esas olarak fiziksel muayene ile konulmaktadır. Skrotumda testisi bulunmayan bebeklerin %85’inde testis, kasık kanalında elle muayene sırasında tespit edilebilir. Testisin ele gelmediği durumlarda ise iki ihtimal söz konusudur: Testis ya karın içerisindedir ya da hiç oluşmamıştır.
Eğer her iki tarafta da testis ele gelmiyorsa, testis varlığını teyit etmek amacıyla özel hormon uyarı testleri uygulanır. Ele gelmeyen testislerin kesin yerini belirlemek ve varlığını saptamak için laparoskopi yöntemiyle karın içine bakılması gerekmektedir. Genel anestezi altında ve ameliyathane koşullarında gerçekleştirilen bu işlemin bulgularına göre, ameliyatın bir sonraki aşamasına karar verilir.
Tedavi Süreci ve İdeal Ameliyat Zamanı
Bir bebekte altıncı aydan sonra testis halen torbasında değilse, cerrahi müdahale ile torbaya indirilmesi zorunludur. Tedavi sürecinde zamanlama, operasyonun başarısı ve ileride oluşabilecek risklerin önlenmesi açısından hayati önem taşır.
- İdeal Ameliyat Zamanı: 6 aylık ile 1 yaş arasıdır.
- Kritik Sınır: Tedavi en geç 2 yaş bitimine kadar tamamlanmalıdır.
- Operasyon Türü: İnmemiş testis ameliyatları genellikle tek seanslı ve günübirlik işlemlerdir.
Tedavinin Ertelenmesinin Riskleri
İnmemiş testis tedavisinin 2 yaşından sonraya bırakılmaması, çocuğun gelecekteki sağlığı için kritiktir. Testis zamanında torbaya indirilmezse şu ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir:
- Kısırlık Riski: Testis içindeki sperm üreten hücrelerde kalıcı hasar oluşur ve bu durum çocuğun ileride baba olma şansını azaltır.
- Kanser Riski: Torbaya indirilmemiş veya geç indirilmiş testislerde, 40’lı yaşlara gelindiğinde kanser oluşma riski oldukça yüksektir.
Bu nedenle, uzman görüşü doğrultusunda belirlenen takvimde cerrahi müdahalenin yapılması, hem üreme sağlığı hem de onkolojik risklerin minimize edilmesi açısından elzemdir.
