İnmemiş testis !

İnmemiş Testis Nedir ve Nasıl Oluşur?

Anne karnındaki gelişim sürecinde, erkek bebeklerin testisleri hamileliğin 7. ayına kadar karın içerisinde bulunur. 7. aydan itibaren 9. aya kadar olan süreçte testisler, kasık kanalından geçerek skrotum adı verilen torbalara iner. Bu iniş sürecinin tamamlanamaması ve testisin karın içinde veya kanal yolunda herhangi bir seviyede kalması durumuna inmemiş testis denir.

Testisin torbaya inişinde rol oynayan temel faktörler şunlardır:

• Hormonal etkiler
• Gubernakulum adı verilen kasılabilir çizgisiz kas lifleri
• Karın içi basıncı
• Kasık kanalını çevreleyen kasların kasılmaları

İnmemiş Testis Görülme Sıklığı ve Nedenleri

İnmemiş testisli hastaların büyük çoğunluğunda endokrinolojik bir bozukluk saptanmaz; durum genellikle mekanik faktörlerden kaynaklanır. Testis damarlarının veya spermatik kanalın kısa olması, kasık kanalındaki darlıklar, yapışıklıklar ya da iniş yolunu tıkayan yağ dokusu varlığı bu mekanik engeller arasındadır.

İstatistiksel olarak görülme oranları şu şekildedir:

İnmemiş testis vakalarının %53-58’i sağda, %42-47’si solda ve %10-25’i iki taraflı olarak gözlemlenir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

İnmemiş testis tanısı esas olarak fiziksel muayene ile konulur. Skrotumda testisi bulunmayan bebeklerin %85'inde testis kasık kanalında elle hissedilebilir (palpe edilir). Bu durumda ek bir tetkike ihtiyaç duyulmaz.

Ancak hastaların %15’inde testis muayenede ele gelmez. Bu durumda iki ihtimal değerlendirilir:

1. Karın İçi Yerleşim: Testis karın boşluğundadır.
2. Testis Yokluğu (Anorşi): Testis, iniş yolculuğunda kendi etrafında dönerek (testis torsiyonu) besleyici damarların tıkanması sonucu çürümüş ve yok olmuştur. Doğum öncesi gerçekleşen bu durum belirti vermez.

Ele gelmeyen testis vakalarında Ultrasonografi, gerekirse Abdominal MRI ve en kesin yöntem olan laparoskopi (bıçaksız ameliyat) kullanılır. Laparoskopide kamera ile karın içi incelenerek testisin varlığı kesinleştirilir.

Tedavi ve Ameliyat Zamanlaması

İnmemiş testis tedavisinde zamanlama kritik öneme sahiptir. İdeal ameliyat zamanı 6 ay ile 1 yaş arasıdır. Tedavi en geç 2 yaş bitimine kadar mutlaka tamamlanmalıdır.

Zamanında tedavi edilmeyen inmemiş testisin riskleri:

• Kısırlık (İnfertilite): Vücut ısısına maruz kalan testisin yapısı bozulur, sperm üretimi zarar görür ve boyutu küçülür.
• Karşı Testis Hasarı: Tek taraflı vakalarda, normal yerindeki testis de zarar görebilir.
• Kanser Riski: 2 yaşından sonra indirilen veya vücutta bırakılan körelmiş testislerde, testis tümörü gelişme riski normale göre 48 kat daha fazladır.
• Torsiyon ve Fıtık: Testis kendi etrafında dönerek nekroza yol açabilir. Ayrıca vakaların %65’inde kasık fıtığı eşlik eder.

Ameliyat Sonrası Süreç ve İyileşme

İnmemiş testis ameliyatları genellikle günübirlik işlemlerdir. Çocuklar ameliyat günü taburcu edilir. Lokal anestezi ve ağrı kesiciler sayesinde süreç oldukça konforludur.

• İyileşme: Çocuklar genellikle 2 gün içinde normal aktivitelerine döner.
• Kontrol: 1. hafta ve birkaç ay sonra uzman doktor kontrolü yapılır.
• Hijyen: Ameliyattan 5 gün sonra banyo yapılabilir.
• Aktivite: Okul çağındaki çocuklar için 20 gün boyunca beden eğitimi ve ağır spor yasaklanır.
• Görünüm: Torbada veya kasıkta oluşabilecek hafif şişlik ve morluklar birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.

Ayırıcı Tanı: Retraktil (Utangaç) Testis Nedir?

İnmemiş testis, sıklıkla retraktil testis (utangaç testis) ile karıştırılır. Retraktil testiste, testisler bazen torbadadır ancak soğuk veya temas etkisiyle kasığa kaçarlar.

Retraktil Testis Hakkında Bilinmesi Gerekenler:

• Bir hastalık değildir ve genellikle tedavi (ilaç veya ameliyat) gerektirmez.
• Sıcak banyoda veya çocuk uyurken testisler torbada görülür.
• 6 aylık periyotlarla çocuk cerrahisi uzmanı tarafından izlenmelidir.
• Testisler günün büyük kısmını kasıkta geçiriyorsa, bu durum inmemiş testis olarak kabul edilir ve cerrahi müdahale gerektirir.
• Serbest hareketli oldukları için torsiyon (boğulma) riski açısından aileler dikkatli olmalıdır.