Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondriazis)

Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondriazis) Nedir?

Hastalık Kaygısı Bozukluğu, tıbbi literatürdeki eski adıyla Hipokondriazis veya halk arasında bilinen tabiriyle "hastalık hastalığı", bireyin sağlığına karşı aşırı düzeyde ilgi ve endişe duyması durumudur. Bu tabloya sahip kişiler, vücutlarındaki en ufak değişimleri ciddi bir hastalık belirtisi olarak yorumlama eğilimindedirler. Temel sorun, kişinin gerçekten hasta olup olmamasından ziyade, hasta olmaya karşı duyulan yoğun anksiyete ve bu kaygıyla baş edememe durumudur.

Hastalık Hastalığının Belirtileri ve Davranış Modelleri

Bu bozukluğa sahip bireyler, sürekli olarak kendi vücutlarını gözlem altında tutarlar. Nabız sayma, tansiyon ölçme ve vücudu yoklayarak ağrıyan bölgeleri keşfetmeye çalışma en sık görülen davranışlar arasındadır. Bazı vakalarda kişiler, hastalık belirtisi aramak amacıyla dışkı ve idrarlarını koklayacak kadar ileri gidebilirler. Bilgi kaynağı olarak kitapları ve interneti kullanarak sürekli bir hastalık araştırma süreci içerisine girerler.

Bu süreçte hastalar genellikle iki farklı davranış modeli sergilerler:

• Doktor Arayışında Olanlar: Sürekli doktor gezerek, sayısız test ve tetkik yaptırarak hastalıklarını kanıtlamaya çalışırlar.
• Doktordan Kaçınanlar: Bir teşhis konulacağı korkusuyla tıbbi yardıma başvurmaktan ve muayene olmaktan ciddi şekilde çekinirler.

Hastalık Kaygısı Bozukluğunun Nedenleri Nelerdir?

Hastalık Kaygısı Bozukluğu gelişiminde pek çok psikolojik ve çevresel faktör rol oynamaktadır. Kişinin geçmiş yaşantısı ve mevcut ruhsal durumu, bu kaygının tetiklenmesinde belirleyicidir. Başlıca nedenler şu şekilde sıralanabilir:

1. Yaşam Stresleri ve Travmalar: Özellikle çocukluk döneminde geçirilen travmatik olaylar.
2. Sağlık Deneyimleri: Geçmişte yaşanan ve sağlığı tehdit ettiği düşünülen ciddi belirtiler veya çocukluk hastalıkları.
3. Aile Tutumu: Çocukluk döneminde ailenin hastalıklara karşı sergilediği aşırı korumacı veya kaygılı tutumlar.
4. Eşlik Eden Psikiyatrik Durumlar: Kişide mevcut olan anksiyete bozukluğu, depresyon veya OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) gibi hastalıkların varlığı.

Sosyal Hayat ve Tedavi Süreçleri

Tedavi edilmeyen hastalık kaygısı, zamanla bireyin sosyal hayatını, iş verimliliğini, aile içi ilişkilerini ve evlilik yaşamını ciddi şekilde sekteye uğratabilir. Ayrıca, sürekli tekrarlanan doktor ziyaretleri ve gereksiz testler ciddi bir maddi zarara yol açar. Kişinin, var olmayan hastalığının iyileşmediğine dair inancı ise anksiyete döngüsünü daha da derinleştirir.

Hipokondriazis Tedavisinde Kullanılan Yöntemler

Günümüzde bu bozukluğun tedavisinde modern tıp ve psikoloji biliminden faydalanılmaktadır. Tedavi sürecinde en etkili yöntemler şunlardır:

Bu tedavi yöntemleri sayesinde, kişinin yaşam kalitesini düşüren bu yoğun kaygı süreci kontrol altına alınabilmektedir.