Glokomda sık sorulan sorular
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Göz Tansiyonu Nedir? Normal Değerleri Ne Olmalıdır?
Göz tansiyonu, göz küresi içerisindeki göziçi sıvısının oluşturduğu basıncı ifade eder. Tıbbi literatürde genellikle 9-22 mmHg arası değerler normal kabul edilse de, göz tansiyonu aslında tamamen bireysel bir değerdir. Kişiye özgü "normal" değer, görme siniri üzerinde herhangi bir hasar oluşturmayan basınç seviyesidir.
Göz tansiyonu ölçümünde yüksek bir değer saptanması, kişinin mutlaka glokom hastası olduğu anlamına gelmez. Glokom tanısı konulabilmesi için yüksek basıncın görme sinirine zarar vermesi gerekir. Bu durumun tespiti ve değerlendirilmesi uzman bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Glokom Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Glokom, belirtilerin ortaya çıkış şekline göre üç ana grupta incelenir:
- Belirtisiz Glokom: En sık rastlanan türdür. Hastada ağrı veya ani görme kaybı olmaz. Başlangıç evresinde görme alanı kayıpları fark edilemez. Bulanık görme veya karanlığa alışmada gecikme gibi şikayetler olsa da bunlar başka hastalıklarla karıştırılabilir.
- Belirtili Glokom (Akut Glokom Krizi): Aniden başlayan şiddetli göz ağrısı, kanlanma, kapaklarda şişme ve ışıklar etrafında halkalar görme ile karakterizedir. Ayrıca şiddetli baş ağrısı, bulantı ve kusma eşlik edebilir.
- Bebek Glokomu: Gözlerde aşırı büyüklük, ışıktan rahatsız olma, gözleri sıkıca kapatma ve sürekli sulanma gibi belirtilerle kendini gösterir.
Bebeklerde Göz Büyümesi ve Doğumsal Glokom
Bebeklerde bir gözün diğerinden büyük olması doğumsal göz tansiyonu belirtisi olabilir. Özellikle akraba evliliği olan veya ailesinde glokom öyküsü bulunan bebeklerde risk yüksektir. Göz küresinin dış kabuğu henüz yumuşak olduğu için artan basınç gözün genişlemesine neden olur. Halk arasında "öküz gözü" olarak da tabir edilen bu durumda; göz mavimsi bir renk alır, ışığa hassasiyet artar ve sulanma görülür. Bu belirtiler varsa, bebek mutlaka genel anestezi altında muayene edilmeli ve gerekirse acil müdahale planlanmalıdır.
Glokom Tanısı Nasıl Konur?
Glokom tanısı, genellikle göz içi basıncının 22 mmHg ve üzerinde olmasıyla birlikte görme sinirinde zedelenme tespit edildiğinde konur. Tanı sürecinde şu yöntemler kullanılır:
- Göz içi basıncının ölçülmesi.
- Görme alanı tetkikinin yapılması.
- Görme sinirinin yapısının ve fonksiyonunun incelenmesi.
- Özel tarama cihazları ile sinir liflerinin analiz edilmesi.
Kornea Kalınlığının Göz Tansiyonu Ölçümüne Etkisi
Göz tansiyonu ölçümü tek başına yeterli değildir; çünkü kornea kalınlığı sonuçları etkileyebilir. Kornea tabakası normalden kalın olan kişilerde tansiyon olduğundan yüksek, ince olanlarda ise olduğundan düşük ölçülebilir. Özellikle ince kornealı kişilerde glokomun gizlenmesi riski vardır. Bu nedenle pakimetri cihazı ile kornea kalınlığı ölçülerek gerçek basınç değeri hesaplanmalıdır.
Miyop Ameliyatı (Lasik) Sonrası Göz Tansiyonu
Lasik gibi miyop ameliyatları korneayı inceltir. Bu durum, standart cihazların göz tansiyonunu hatalı şekilde düşük ölçmesine neden olur. Ameliyat geçmişi olan hastalarda, kornea kalınlığından etkilenmeyen Pascal tonometresi gibi özel cihazlar kullanılmalıdır.
Göz Tansiyonu 20 mmHg Altında Olsa da Glokom Görülebilir mi?
Evet, göz tansiyonu düşük olsa dahi glokom oluşabilir. Bunun üç temel sebebi vardır:
- Hatalı Ölçüm: Kornea tabakasının ince olması ölçümü düşük gösterebilir.
- Diürnal Dalgalanma: Göz tansiyonu gün içinde değişebilir; ölçüm düşük olduğu ana denk gelmiş olabilir.
- Normal Basınçlı Glokom: Hasarın nedeni basınç değil, görme sinirini besleyen damarlardaki kan akışı yetersizliğidir.
Oküler Hipertansiyon ve Risk Faktörleri
Oküler hipertansiyon, göz içi basıncının yüksek olmasına rağmen görme sinirinde hasar oluşmaması durumudur. Genellikle kornea kalınlığı fazla olan kişilerde görülür. Bu durumda hemen ilaç başlanmaz ancak hasta yakından takip edilir. Eğer kornea inceyse veya ailede glokom öyküsü varsa, risk arttığı için ilaç tedavisine başlanabilir.
Glokom Tedavi Yöntemleri
Glokom tedavisinde temel amaç, mevcut görme yetisini korumak ve hasarın ilerlemesini durdurmaktır. Tedavi seçenekleri şunlardır:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Amacı |
|---|---|
| İlaç Tedavisi | Göz tansiyonunu hedef basınç seviyesine indirmek için kullanılan ilk yöntemdir. |
| Laser Tedavisi | Dar açılı glokomda krizi önlemek veya açık açılı glokomda (SLT) basıncı düşürmek için kullanılır. |
| Cerrahi Tedavi | İlaç ve lazerin yetersiz kaldığı durumlarda, sıvının tahliyesi için yeni bir kanal açılmasıdır. |
Glokom İlaçlarının Yan Etkileri
Glokom ilaçları; gözde kanlanma, kirpik uzaması ve göz renginde koyulaşma gibi yerel yan etkilerin yanı sıra; halsizlik, nefes darlığı veya kalp hızında yavaşlama gibi sistemik yan etkilere yol açabilir. Ancak bu ilaçların kullanılmaması kalıcı görme kaybına neden olabileceği için doktor kontrolünde kullanılması hayati önem taşır.
Glokom ve Katarakt Birlikteliği
Hastada hem glokom hem de katarakt varsa, önceliği glokomun şiddeti belirler. İlerlemiş glokom vakalarında önce glokom cerrahisi yapılır, katarakt ameliyatı birkaç ay sonraya bırakılır. Erken evre glokomda ise sadece katarakt ameliyatı yeterli olabilir. İki ameliyatın aynı anda yapılması genellikle özel ve nadir durumlarda tercih edilir.
Unutulmamalıdır ki; glokom sinsi bir hastalıktır ve kaybedilen görme yetisi geri getirilemez. Bu nedenle düzenli göz muayenesi erken teşhis için kritiktir.
