Gebelik Tarama Testleri

Gebelikte Tarama Testleri ve Önemi

Gebelik sürecinde yapılan tarama testleri, bebeğin sağlığı hakkında kritik bilgiler sunan ve olası genetik anomalilerin erken dönemde saptanmasına yardımcı olan prosedürlerdir. Bu testler arasında en yaygın olanları ikili, üçlü ve dörtlü tarama testleridir. İlk paragrafta belirtmek gerekir ki; bu testlerin temel amacı, özellikle Down Sendromu ve Trizomi 18 gibi kromozomal anomali riski taşıyan bebekleri belirlemektir.

İkili Tarama Testi Nedir?

İkili tarama testi, Down Sendromu ve Trizomi 18 adı verilen kromozomal anomalilere sahip bebekleri gebeliğin çok erken dönemlerinde saptamaya yönelik bir tarama testidir. Tüm tarama testlerinde olduğu gibi, bu test de doğrudan bir tanı koydurmaz. Sadece hastalık açısından yüksek risk altındaki bebekleri işaret eder ve bu bebeklerde kesin tanıya götüren ileri tanısal testlerin yapılmasını sağlar.

İkili test sonuçlarını değerlendirirken şu iki nokta unutulmamalıdır:

• Testin yüksek risk göstermesi, bebekte kesin bir anomali olduğunun kanıtı değildir.
• Riskin düşük çıkması, bebeğin tamamen sağlıklı olduğunu %100 garanti etmez.

Üçlü Tarama Testi ve İncelenen Parametreler

Üçlü test, bebekte Down Sendromu (Trizomi 21), Nöral Tüp Defekti ve Trizomi 18 görülme olasılığını saptayan bir kan incelemesidir. Bu testin Down Sendromu tespit oranı %65-70 civarındadır. Test kapsamında anne adayından alınan kan örneğinde üç temel madde incelenir:

1. Beta-hCG
2. Alfa-feto protein (AFP)
3. Estriol (E3)

Üçlü test için en uygun zaman 16-18. gebelik haftasıdır. Ancak günümüzde, Down Sendromu taramasının birinci trimesterde (ilk üç ay) başlamasıyla birlikte üçlü test önerisi azalmıştır. Bu test, genellikle hastanın 11-14. haftalar arasında başvurmadığı veya laboratuvar imkanlarının kısıtlı olduğu durumlarda tercih edilir.

Dörtlü Tarama Testi: Daha Yüksek Duyarlılık

Birinci trimester tarama testlerini kaçıran gebeler için, üçlü testten daha duyarlı olan dörtlü test önerilmektedir. Dörtlü testin Down Sendromu tespit oranı %70-75 seviyesindedir. Güncel tıbbi yaklaşımlarda, üçlü test artık Down Sendromu taraması için öncelikli olarak önerilmemektedir. İmkanlar dahilinde önce birinci trimester taraması, bu yapılamıyorsa 16-18. haftalarda dörtlü test tercih edilmelidir.

Hangi Tarama Testi Tercih Edilmeli?

Gebelik sürecinde hangi testin yapılması gerektiği konusunda en doğru yaklaşım, birinci trimester ikili tarama testinin yapılmasıdır. Her iki testin (ikili ve üçlü) birden yapılmasına gerek duyulmaz. Seçim, gebenin başvuru zamanına göre şu şekilde yapılmalıdır:

Bu stratejik yaklaşım sayesinde gereksiz maliyet artışı önlenir, gebede oluşabilecek gerginlik azaltılır ve tanının gecikmesi engellenir. Ayrıca, gereksiz invaziv girişimlerin (Amniyosentez vb.) önüne geçilerek anne ve fetusa ait riskler minimize edilmiş olur.