Gebelerde kovid-19 pandemisi

Gebelerde kovid-19 pandemisi

Gebelik döneminde kalp solunum ve immün sisteme ait fizyolojik değişiklikler gebelerin daha duyarlı gelmesini sağlar. Gebelikte solunum yolu görülme sıklığı az olmaktadır. Hastalık ortaya çıkarsa sekonder morbidite ve mortalite artmaktadır.

Gebelikte kalp hızı ve oksijen tülketimi artışı beklenir. Aynı zamanda göğüsün enli çapı artar diyafram yükselir böylece akciğer kapasitesi düşer. Sonunda gebenin gebe hipoksiye karşı dayanıklılığı azalır. Solunum yollarındaki değişiklikler damar genişlemesi mukozal ödem solunum yollarında sekresyon artışını beraberinde getirir. Viral pinoması olan (zatürre) gebelerde erken doğum gelişme geriliği düşük doğum ağırlılığı 5. Dakikada apkon storu düşmesi daha sık yaşanır. Gebelikte T lenfositlerinden Th2 grubunda artış görülür. Bu sebepten kovid-19 daha az şiddetle seyretmesine neden olur. Çoğu gebeler hastalığı hafif yada orta şiddette bulgular ile geçirirler.

Ancak ;

Alt hastalığı olanlarda EMR preterm eklamsi fetal sıkıntı sezrayn oranı artışı hem mortalite riski artmıştır.

Kovid-19 gebelerin yönetimi

Multi disiplin yaklaşımı gerektiren durumdur. Hastalığa bağlı komplikasyonların gelişimini engellemek için gebelikte ve postpartum 2 haftada grip aşısı uygulaması önerilmektedir. Enfeksiyon gebelikte bebeğe nadir olarak geçer. Vertikal geçiş hemen hemen hiç görülmez. Plasentada ACE2 reseptörleri mevcut olmasına rağmen fetüse geçiş ispatlanmamıştır.

Gebelerin izlenmesi:

Özel tedbirler laınarak izlenmeli

Gebelik muayeneleri sıkça tekrar edilmemeli

Muayene odasında az kişi olmalı

Gebeye bu dönemde pskolojik destek verilmelidir.

Enfekte gebelerin yönetimi:

Semtomatik (belirtileri olan )gebede  klavuzlara ve bilgilere uyulmalı

Enfeksiyon önlemleri alındıktan sonra gebe muayene edilmeli

Nazofrangiel sürrüntü

Kişisel korunma ekipmanları (önlük tıbbi N95 maske koruyucu sperlik gözlük eldiven) ile çalışılır.

Hastalık tanısı almış gebeler radyolojik görüntüleme yöntemleri BT toraks ultrasonu önerilir. Gebenin karnı kurşun yelek ile korunması gerekir.

Hatsanın genel durumuna göre evde izolasyon yada hospitalazyon kararı verilir.

Hastaneye yatış endikasyonu:

Orta ve şiddetli hasta olanlar hafif hastalığı var ancak obezite vücut kitle ideksi>30kg/m2

Gebelik diyabeti hiper tansiyon preklamsi ileri yaş >35

venöz trombe emboli riski preterm eylemi EMR bozulmuş fetal profi

takip ve tedavi:

kovid-19 tanısı almış gebelerde ve post partum 2 hafta dönemde anti viral ilaçlar kullanılır. Tedaviye mümkün olan en erken dönemde yada semtomlar başladıktan sonra 48 saat içinde başlanması kabul görmektedir. Enfeksiyon düşünülen ancak test sonucu çıkmamış gebelrde ampirik tedavi başlanır. Başka ek hastalığı olan gebeler yakından izlenmeli komplike olmayan kovid-19 tanılı gebelerin sadece izlenmesi yeterli olacaktır.

Enfekte olan gebelerde serum verilmesi

İstirahat

Beslenme desteği

Sıvı elektrolit dengesi sağlanmalıdır.

Hastanın klinik seyrine göre

Kan gazı

Laktak tayini

Karaciğer ve neral fonksiyon testleri

Kardiyak enzim tayini

Liteal bulgular

Oksijen santrasyonu (>%95) olması sağlanmalıdır.

Hipoksinim derecesine göre

Yüksek akım oksijen

Entübasyon yada mekanik ventikasyon

Fetal iyilik hali

Elektronik monititazyon (NST)

Biyofiik profoli

USG veya doppler incelemesi takip edilmelidir.

Kovid-19 gebelerde trombo enbolik riski artışı nedeni ile düşük molüküllü heparin başlanır. Doğum sonrası 7-14 gün devam edilir. Bakteriyel pinomoni riski varsa ampirik tedavi fetal akciğer mantrasyonu için 24-34. Haftalar arasında ritün dozda steriüd uygulanmaladır. Kotoliz uygulaması hala tartışmalıdır. Kullanmak gerekirse nifetipin tercih edilmeldiir.

İndomatezin ACE2 reseptür etkişimi nedeni ile hipoksiye neden olur kullanımda yeri yoktur.

Magnezyum sülfat tedavisi için göğüs hastalıkları uzmanı görüşü alınmalıdır. Ağrı kesici için düşük doz aseto mifen tercih edilir. Düşük doz aspirin kullanımı her hastaya göre planlanmalıdır.

Plazma

Rekombinalt IL-1 reseptör antiganisti denilebilir.

Kovid-19 gebelerde doğum

Doğum zamnaı planı

 hastalığın şiddetine

annenin genel durumuna

ek hastalık varlığına

fetal iyilik haline bakılarak karar verilir.

Tek başına kovid-19 tanısı erken doğum için endikasyon olmallıdır.

Bebeğe bulaş olmaması için mümkünse izolasyon süresi tamamlandıktan sonra gerçekleştirilmelidir.

Doğum şekli kararı

Obstektik endikasyon klinik aciliyet durumuna göre karar verilir.

Obstrektik endikasyon yok ise sezaryen uygulanmamldıır.

Sezaryen meteryal morbibiteyi arttıran girişimdir.

Doğumda takip:

Ateş ölçümü

Oksijen santrasyonu

Solunum saysıı

Nabız tansiyon ölçümleri

Oksijen santrasyonu yakından takip edilmelidir.

Eylem süresini kısaltmak için

servikse balon uygulama

oksitosin indiksiyonu veya augmentasyon

enfeksiyonun yayılımını önlenmek için doum eylemi hızlandırılmalıdır.

Odadaki personel azami seviyede olmalı vaginal doğumlarda anne maske takmalı doğum un ikinci evresini kısaltmak için vakum uygulanmalı

Doğum süresince oksijen verilmesi önerilmez. (oksijen sentreasyonu düşmezse)

Doğum Kişisel korunma ekipmanı giymiş kişiler tarafından gerçektleştirilmeli

Anormal etkisi nedeni ile mümkünse sezaryen bölgesel anestezi yapılarak gerçekleştirilmeli

Doğum sonrası takip:

Lohusa izole edilmeli

Hasta ağurt ödnemde ise bebek anneden ayrılmalı emzirmemeli emzirme ile ilgili yeterli bilgi yoktur. Anne stebil ise maske takarak emzirebilir. Ağrı için asetominofen verilebilir. Postpartum düşük molekkülü haperin başlanır.

Bu makale 22 Ekim 2020 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

Op. Dr. Kemal HÜKMEN, lise öğrenimini 1967 yılında Ankara Yıldırım Beyazıt Lisesi'nde bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde başladığı tıp eğitimini 1976 yılında tamamlayarak tıp doktoru unvanı almıştır. 1976-1977 yılları arasında ise Hacettepe Tıp Fakültesi Anestezi Reanimasyon bölümünde asistanlık yapmıştır. İhtisasını ise 1981 - 1982 yılları arasında Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları Hastanesi'nde yapmış ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olmuştur. Uzmanlık eğitimi sonrasında 1983-1985 yılları arasında Tatvan Askeri Hastanesi'nde Yedek Subay olarak vatani görevini yerine getirmiş olan Op. Dr. Kemal HÜKMEN, Eskişehir Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde 1989-1996 yılları arasında Başhekim Yardımcısı olarak, 1997- 1998 yılları arasında Başhekim olarak, 1999 - 2010 yılları arasında ise Kadın Doğum Uzma ...

Etiketler
covid
Op. Dr. Kemal Hükmen
Op. Dr. Kemal Hükmen
Eskişehir - Kadın Hastalıkları ve Doğum
Facebook Twitter Instagram Youtube