Endometriozisin laparoskopik cerrahi tedavisi

Endometriozis Nedir? Tanımı ve Prevalansı

Endometriozis, uterus (rahim) dışında fonksiyonel endometrial gland ve stromanın varlığı olarak tanımlanan, yaygın görülen bir jinekolojik problemdir. Bu durum, kadınlarda temel olarak kronik ağrı ve infertilite (kısırlık) sorunlarına yol açmaktadır. Yapılan araştırmalar, hastalığın görülme sıklığının (prevalans) oldukça yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

• İnfertilite nedeniyle laparoskopi yapılan popülasyonda görülme oranı: %30 - %70
• Pelvik ağrı nedeniyle laparoskopi yapılan popülasyonda görülme oranı: %4.5 - %82

Endometriozis Tanısı ve Cerrahi Tedavi Amaçları

Günümüzde endometriozisin kesin tanısını sağlayan spesifik bir klinik işaret veya bulgu bulunmamaktadır. Kesin tanı için en ideal ve güvenilir yaklaşım, laparoskopik görüntüleme ve eş zamanlı olarak biyopsi alınmasıdır.

Endometriozise bağlı kronik pelvik ağrısı olan hastalarda cerrahi müdahalenin temel amacı, görülebilir tüm endometriotik odakların çıkarılması ve bozulan normal anatominin yeniden tesis edilmesidir. Bu süreçte cerrahın uzmanlığı ve kullanılan teknik, hastanın yaşam kalitesini doğrudan etkiler.

Pelvik Denervasyon Cerrahileri

Kronik ağrı yönetiminde uygulanan bir diğer cerrahi yöntem ise pelvik denervasyon işlemleridir. Bu prosedürler temel olarak ikiye ayrılır:

1. Laparoskopik Uterosakral Sinir Ablazyonu (LUNA): Uterus kaynaklı pelvik ağrıyı gidermek amacıyla uterosakral ligamanlar içindeki efferent sinir liflerinin tahrip edilmesidir.
2. Pre-sakral Nörektomi: Uterustan gelen sinir liflerinin, süperior hipogastrik pleksus seviyesinde destrüksiyonu işlemidir.

Endometriozis ve İnfertilite İlişkisi

Endometriozis ile infertilite arasında güçlü bir ilişki olduğu tıbbi bir gerçektir. Hastalık, özellikle overler (yumurtalıklar) ve fallopian tüplerini etkileyerek tubo-ovaryen ilişkiyi bozar. Bu durum, ovumun (yumurta) tutulması ve taşınması süreçlerini olumsuz etkiler. Ayrıca, büyük boyutlu endometriomalar, normal pelvik anatomiyi bozarak yumurtanın salınımını ve tüpler tarafından yakalanmasını engelleyebilir.

Ovaryan Endometriomalar (Çikolata Kistleri)

Çikolata kistleri olarak da bilinen ovaryan endometriomaların tedavisinde medikal (ilaç) tedavinin etkinliği sınırlıdır. Bu vakalarda cerrahi tedavi altın standart olarak kabul edilmektedir. Uygulanan başlıca cerrahi yaklaşımlar şunlardır:

Şiddetli Endometrioziste Laparoskopik Yaklaşım

Laparoskopik cerrahi, şiddetli endometriozis vakalarının tedavisinde en etkili yöntemdir. Gelişen endoskopik teknikler, derin infiltratif endometriotik lezyonların dahi tam olarak temizlenmesine olanak tanımaktadır. Cerrahi süreçte doku diseksiyonu için elektrik enerjisi, lazer modaliteleri veya keskin diseksiyon yöntemleri tercih edilebilmektedir.