EMDR nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
EMDR Nedir? Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), Türkçesiyle Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme, temelleri 1987 yılında ünlü psikolog Francine Shapiro tarafından atılan bir psikoterapi uygulamasıdır. Bu yaklaşım, psikolojik sorunların uygun şekilde yerleşmemiş algılardan kaynaklandığını savunur ve bu algıların yeniden işlenmesi gerektiğini vurgular. İşlemleme sürecinde, beynin sağ ve sol yarım küreleri arasındaki çift yönlü uyarım esas alınarak iyileşme hedeflenir.
EMDR Nasıl Uygulanır? Uygulama Süreci ve Teknikler
Uygulama aşamasına geçilmeden önce, terapist ve danışan müdahalenin odak noktası olacak spesifik problemi belirlemek için iş birliği yapar. Terapist, yapılandırılmış EMDR prosedürüne dayanarak danışanın kendisini rahatsız eden durumu tanımlamasına ve üzücü kısımları seçmesine rehberlik eder. Süreç boyunca beynin her iki yarım küresini uyarmak amacıyla danışanın gözlerini sağa ve sola hareket ettirmesi sağlanır.
Bu işlem genellikle danışanın, terapistin parmağını gözleriyle takip etmesi şeklinde gerçekleştirilir. Danışan parmak takibi yaparken aynı zamanda hedef anının çeşitli kısımlarını deneyimler ve bu sayede bellek ve duygulara yoğunlaşır. Terapist, sürecin doğru ilerlediğinden emin olmak için düzenli aralıklarla göz hareketlerini durdurarak sorular sorar. Buradaki temel amaç, olumsuz deneyime dair bilginin hızlıca işlenmesini ve uygun bir çözülme sağlanmasını gerçekleştirmektir.
EMDR Terapisinin 8 Aşaması
EMDR ile travma tedavisi, adım adım tanımlanmış ve yapılandırılmış bir süreçten oluşur. Tedavi protokolü toplamda sekiz ana aşama üzerinden ilerlemektedir:
- Danışan Geçmişi: Sorunların ve geçmişin değerlendirilmesi.
- Hazırlık: Danışanla ilişki kurulması, EMDR'nin açıklanması ve güvenli alanın oluşturulması.
- Değerlendirme: Hedef anının, olumsuz/olumlu inançların ve duyguların belirlenmesi.
- Duyarsızlaştırma: Çift yönlü uyarım ile anının rahatsızlık boyutunun azaltılması.
- Yerleştirme: Olumlu inancın pekiştirilmesi.
- Beden Tarama: Bedensel duyumların kontrol edilmesi.
- Tamamlama: Seansın sonlandırılması ve dengelenme.
- Yeniden Değerlendirme: Bir sonraki seansta ulaşılan sonuçların kontrolü.
Değerlendirme Aşamasının Detayları
Değerlendirme evresinde, danışanın mevcut durumu hakkında spesifik veriler toplanır. Bu veriler şu alt başlıklardan oluşur:
- Hedef anının (resmin) belirlenmesi.
- Şimdi ve şu andaki olumsuz ve olumlu inançların tespiti.
- Olumlu inancın öznel geçerliliğinin ölçülmesi.
- Hedef anıya yönelik duyguların ve öznel rahatsızlık ölçeğinin belirlenmesi.
- Sıkıntıların bedendeki yerleşiminin tespit edilmesi.
EMDR Hangi Alanlarda Kullanılır?
EMDR, özellikle Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) alanında dünya çapında en etkili yaklaşımlardan biri olarak kabul edilir. Bunun yanı sıra, başarısı çeşitli araştırmalarla kanıtlanmış olan diğer kullanım alanları şunlardır:
- Çeşitli fobiler ve korkular
- Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
- Depresyon ve yas süreci
- Kronik ağrı yönetimi
- Performans kaygısı ve panik bozukluk
EMDR Herkese Uygulanır mı?
EMDR geniş bir yelpazede etkili olsa da bazı durumlarda uygulanması sakıncalı olabilir. Psikotik bozukluklar, organik beyin sendromu ve dissosiyatif bozukluklar bu durumlar arasındadır. Ayrıca, heyecanlanmanın olumsuz etkileyebileceği kalp hastalığı ve tansiyon problemi olan bireylerde uygulama süreci oldukça kontrollü yürütülmelidir.
Kimler EMDR Uygulayabilir?
Bu teknik yalnızca uzman psikolog ve psikiyatristler tarafından uygulanabilir. Ancak bu uzmanların, Uluslararası EMDR Enstitüsü denetimindeki yetkili kurumlardan kuramsal ve uygulamalı eğitim alarak diploma sahibi olmaları şarttır. Uygulayıcının aynı zamanda psikiyatrik bozukluklar konusunda derin bilgi ve deneyim sahibi olması, tedavinin başarısı için kritiktir.
