EKLEM KİREÇLENMESİ (ARTOZ)
- Eklem kireçlenmesi, kıkırdak harabiyetiyle oluşan ve özellikle yaşlılık, genetik yatkınlık ile aşırı kilo gibi faktörlerle tetiklenen kronik bir hastalıktır.
- Hastalığın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte; kilo kontrolü, egzersiz, ilaç tedavisi ve fizik tedavi gibi yöntemlerle hastanın yaşam kalitesi artırılmaktadır.
- İleri derece vakalarda ve diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda, hastanın yaşına ve durumuna göre artroskopi veya protez gibi cerrahi müdahaleler uygulanmaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Eklem Kireçlenmesi (Artroz) Nedir?
Eklem kireçlenmesi, eklemlerde en sık karşılaşılan hastalıktır ve ilerleyen yaşla birlikte eklem kıkırdağının harabiyetine bağlı olarak gelişir. Özellikle genetik yatkınlığı olan bireylerde, kadınlarda ve aşırı kilolu kişilerde daha sık görülen bu durum; ağrı, hareket kısıtlılığı ve ilerleyen evrelerde eklemde şekil bozukluğu ile karakterize kronik bir hastalıktır. Hastalık en sık kalça, diz, omurga ve el eklemlerini etkilemektedir.
Kireçlenme Tanısı ve Tedavi Yaklaşımları
Kireçlenme tanısı, uzman bir hekim tarafından yapılan fiziksel muayene ve röntgen filmi tetkikleri ile kolaylıkla konulabilmektedir. Güncel tıpta kireçlenmeyi tamamen geriye çeviren veya ortadan kaldıran bir tedavi yöntemi henüz bulunmamaktadır. Mevcut tüm tedavi uygulamaları, hastaların yaşam kalitesini artırmaya ve şikayetleri azaltmaya yönelik planlanmaktadır.
Kireçlenme Şikayetlerini Azaltan Yöntemler
Hastaların konforunu artırmak ve hastalığın etkilerini yönetmek amacıyla şu yöntemlere başvurulur:
- Kilo kontrolü sağlanması ve ideal kiloya ulaşılması.
- Yere oturmama ve yüksek tuvalet kullanımı gibi yaşam tarzı değişiklikleri.
- Düzenli egzersiz, yürüyüş ve hareketli bir yaşam.
- Analjezik (ağrı kesici) ilaç tedavileri.
- Kaplıca ve sıcak su gibi destekleyici tedaviler.
- Kıkırdak yıkımına neden olan enzimleri baskılayan kondroitin kullanımı.
- Baston ve dizlik gibi yardımcı ortopedik cihazların kullanımı.
- Eklem içi kayganlaştırıcı sıvı veya kortizon enjeksiyonları.
- Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) uygulamaları.
- Cerrahi müdahaleler.
Kireçlenmede Cerrahi Tedavi Seçenekleri
Tedavi yöntemi seçilirken; hastanın yaşı, şikayetlerin şiddeti ve kireçlenme derecesi titizlikle değerlendirilir. Eğer hastanın dizinde kireçlenmeye eşlik eden menisküs yırtığı veya "eklem faresi" denilen serbest parçalar varsa, artroskopi yöntemiyle bu semptomlar giderilebilir. Ancak eklemde eğrilme ve şekil bozukluğu mevcutsa, kemik kesilerek eğriliğin düzeltilmesi (osteotomi) gerekebilir.
| Durum | Önerilen Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|
| Menisküs yırtığı ve kilitlenme | Artroskopi |
| Dizde eğrilme ve şekil bozukluğu | Kemik düzeltme ameliyatları |
| İleri derece kireçlenme ve şiddetli ağrı | Yarım veya Tam Protez |
Kalça ve Diz Kireçlenmesinde Protez Tedavisi
Yürümekte zorlanan ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen ileri yaştaki hastalarda protez tedavisi en uygun seçenektir. Doktorunuz, kireçlenmenin seviyesine göre yarım veya tam protez uygulamasına karar verebilir. Benzer prensipler kalça eklemi kireçlenmeleri için de geçerlidir. Erken yaşlarda kalça eklemini korumaya yönelik kemik düzeltici ameliyatlar tercih edilirken, ileri yaşlarda bu uygulama yerini eklem protezine bırakmaktadır.
