DUYGUSAL AÇLIK VE YEMEK YEME

Duygusal Yeme Nedir? Belirtileri ve Çözüm Yolları

Duygusal yeme, bireyin biyolojik olarak acıkmadığı halde tamamen duygu durumuna bağlı olarak yemek yemeye yönelmesi olarak tanımlanır. Bu durum, mide tıka basa doluyken bile yaşanabilen karmaşık bir süreçtir. Tüketilen gıdalar ağır yemekler olabileceği gibi kontrolsüz atıştırmalıklar da olabilir. Buradaki temel motivasyon, boş bir mideyi doldurmak veya kan şekerini dengelemek değil; duygusal durumu değiştirmek ve anlık bir rahatlama sağlamaktır.

Çoğu zaman birey bu davranışı farkında olmadan gerçekleştirir ve tüketim sonrası yoğun bir pişmanlık duygusu hisseder. Bu yeme davranışı; obez bireylerde, yeme bozukluğu olanlarda, psikolojik sorunlar yaşayanlarda ve genellikle kilosundan memnun olmayıp sürekli diyet yapan normal kilolu kişilerde sıkça görülmektedir.

Stres ve Hormonların Yeme Davranışı Üzerindeki Etkisi

Kişi stres altındayken vücutta kortizol, adrenalin ve noradrenalin hormon düzeylerinde belirgin bir artış yaşanır. Bu hormonlar ilk evrede doğrudan iştah artışına neden olmasa da, kişi yemek yediğinde vücutta serotonin ve endorfin gibi mutluluk veren hormonların düzeyi yükselir. Bu kimyasal değişim sayesinde kendini bir nebze daha iyi hisseden birey, bu geçici rahatlamayı sürdürmek için yemek yeme eğilimini artırır.

Duygusal Yeme ile Gerçek Açlık Nasıl Ayırt Edilir?

Gerçek açlık ile duygusal açlığı birbirinden ayırmak, beslenme alışkanlıklarını kontrol altına almanın ilk adımıdır. Eğer aşağıdaki durumları yaşıyorsanız, yüksek ihtimalle duygusal açlık yaşıyorsunuz demektir:

• Yemek yedikten hemen sonra bir şeyler atıştırma isteği duyulması,
• Açlık hissi olmamasına rağmen yeme isteğinin aniden gelmesi,
• Yiyeceklerin çok hızlı bir şekilde tüketilmesi,
• Travmatik bir olay veya yoğun stres anında yeme miktarında artış görülmesi,
• Çok kısa bir zaman diliminde, kontrolsüzce çok miktarda yemek yenmesi.

Duygusal Yeme Davranışından Kurtulma Yöntemleri

Duygusal yeme alışkanlığını kırmak ve daha sağlıklı bir ilişki kurmak için şu stratejileri uygulayabilirsiniz:

1. Farkındalık Geliştirin: Tok olduğunuz halde bir şeyler yiyorsanız kendinizi durdurun. Neden yemek istediğinizi ve bu eylemle neyi hedeflediğinizi sorgulayın.
2. Alternatif Uğraşlar Edinin: Stresli veya travmatik bir dönemdeyseniz, zihninizi meşgul edecek aktivitelere yönelin. Kitap okumak, sosyal ortamlarda bulunmak veya stres içermeyen işlerle ilgilenmek faydalı olacaktır.
3. Sağlıklı Seçimler Yapın: Yeme isteğini durduramıyorsanız; yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren hazır gıdalar ve fast-food yerine sağlıklı atıştırmalıkları (taze sebze, meyve, lifli gıdalar) tercih edin.
4. Alkol Tüketiminden Kaçının: Alkolün modunuzu kısa süreli değiştirmesi, tüketimin artmasına ve alkolizmin tetiklenmesine neden olabilir.
5. Su Tüketimini Artırın: Bol su içmek, iştah kontrolünüzü sağlamada en büyük yardımcınızdır.

Önemli Hatırlatma: Yediklerinizin sizi duygusal olarak daha iyi ya da daha kötü yapmayacağını, asıl değişimin düşüncelerinizle başlayacağını unutmayın. Eğer bu süreci tek başınıza yönetemiyorsanız ve ağırlık artışınız devam ediyorsa, bir beslenme uzmanından yardım alarak size özel bir beslenme programı oluşturmalısınız.