Covid - 19

Covid-19 Tanısı ve Belirtileri Nelerdir?

SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu Covid-19 hastalığının tanısı, klinik semptomlar ve ileri laboratuvar tetkikleriyle konulmaktadır. Hastalarda yaygın olarak görülen ateş, baş ağrısı, öksürük, koku ve tat alma bozukluğu, yorgunluk, halsizlik ve vücut ağrıları gibi belirtiler muayene bulgularıyla değerlendirilir. Kesin tanı için röntgen bulgularının yanı sıra Covid-19 PCR, antikor testleri ve diğer spesifik laboratuvar testlerinden yararlanılmaktadır.

Covid-19 Laboratuvar Testi Türleri

Covid-19 hastalığının tespiti için uygulanan laboratuvar testleri iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Bu testler doğrudan virüsün varlığını saptayabildiği gibi, vücudun virüse karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarını da ölçebilir:

1. PCR Testi: Virüsün genetik materyalini (viral RNA) doğrudan tespit eden yöntemdir.
2. Antikor Testi: Vücudun virüse karşı oluşturduğu bağışıklık yanıtını (serolojik antikorlar) ölçen yöntemdir.

PCR Testi Nedir ve Nasıl Yapılır?

PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) testi, nükleik asit amplifikasyonu yoluyla virüsün RNA'sını tespit etmek için kullanılır. Bu işlem için hastanın burnundan ve boğazından özel çubuklarla sürüntü örneği alınır. Alınan örnekler, virüs taşıma ortamı sağlayan özel sıvılar içerisinde laboratuvara ulaştırılarak analiz edilir.

PCR Test Sonuçlarının Anlamı:

• NEGATİF: Örnekte Covid-19 (SARS-CoV-2) virüs materyali tespit edilememiştir.
• POZİTİF: Örnekte Covid-19 (SARS-CoV-2) virüs materyali tespit edilmiştir.

PCR testi sonucu ne zaman çıkar? Laboratuvar yoğunluğuna bağlı olarak sonuçlar genellikle 3-4 saat içinde hazır olur; ancak testin tekrarlanması gereken durumlarda bu süre 1 güne kadar uzayabilmektedir.

Antikor Testi ve Bağışıklık Süreci

Antikorlar, bağışıklık sisteminin tehditleri tanıyıp yok etmek için ürettiği protein yapısındaki immünglobülinlerdir. Vücudumuz, SARS-CoV-2 virüsüne karşı korunmak amacıyla spesifik antikorlar geliştirir. Antikor bağışıklık testi, kan numunesi üzerinden laboratuvar ortamındaki otoanalizörlerde referans yöntemlerle çalışılarak IgG antikorlarını ölçer.

Antikor Testinin Zamanlaması ve Önemi

Covid-19'un inkübasyon (kuluçka) dönemi ortalama 5 gün olup, 2-14 gün arasında değişebilmektedir. Bu süreçte antikorların oluşumu belirli bir zaman dilimini kapsar:

• IgM Antikorları: Virüs bulaştıktan yaklaşık 7. günde pozitifleşir ve 21. güne kadar tespit edilebilir.
• IgG Antikorları: Genellikle 11-14. günlerde pozitifleşir ve 40 gün veya daha uzun süre pozitif kalabilir.

Antikor testi, kişinin virüsle enfekte olup olmadığını veya hastalığı geçirip iyileşenlerde bağışıklık gelişip gelişmediğini gösterir. Ancak, kazanılan bu bağışıklığın ne kadar süre koruyucu olacağı henüz tam olarak bilinmemektedir.

Antikor Testi Tek Başına Tanı İçin Yeterli midir?

Covid-19 antikor testleri, klinik tablo ve PCR sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; tek başına tanı koymak için kullanılmamalıdır. Bu testlerin kullanımı özellikle şu durumlarda önerilmektedir:

• PCR testi negatif çıkan ancak klinik bulguları olan kişilerde tanıyı desteklemek,
• Temaslı takibi süreçlerini yönetmek,
• Yüksek riskli grupların çalışma düzenini planlamak,
• İmmün Plazma Tedavisi için uygun bağışçıları belirlemek.

PCR ve Antikor Test Sonuçlarının Klinik Önemi

Aşağıdaki tablo, PCR ve antikor test sonuçlarının kombinasyonuna göre hastanın klinik durumunu özetlemektedir: