ÇOCUKLARDA İNMEMİŞ TESTİS

İnmemiş Testis Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

İnmemiş testis, bebeklerin doğum sonrası muayenesinde testislerin birinin veya her ikisinin torbada (skrotum) bulunmaması durumudur. Bebeklerin altı açıldığında her iki testisin de torba içerisinde olduğu tespit edilmelidir. Eğer testisler torbada saptanamıyorsa, torba gelişimi yetersiz görünüyorsa veya şüpheli bir durum mevcutsa, çocuğun mutlaka bir çocuk cerrahı ya da çocuk üroloğu tarafından muayene edilmesi gerekir.

Özellikle inmemiş testisle birlikte, idrar deliğinin pipide normalden daha geride olduğu hipospadias vakalarında, bebekler cinsiyet gelişim bozukluğu yönünden detaylıca araştırılmalıdır. Erken teşhis, ileride oluşabilecek komplikasyonların önlenmesinde kritik rol oynar.

İnmemiş Testis Tanısı Nasıl Konur?

İnmemiş testis tanısı, genellikle rahat ve sakin bir ortamda gerçekleştirilen fiziksel muayene ile konur. Uzman bir hekim tarafından yapılan muayenelerde vakaların %80'inde testis kasık bölgesinde elle hissedilebilir (palpe edilebilir). Testisin ele geldiği durumlarda ilave bir görüntüleme veya tanı yöntemine ihtiyaç duyulmaz.

Ancak vakaların %20'sinde testis muayenede ele gelmez. Bu durumda iki temel ihtimal değerlendirilir: Testis ya karın içerisindedir ya da hiç gelişmemiştir. Bu tür vakalarda en kesin tanı yöntemi laparoskopi uygulamasıdır. Anestezi altında göbekten girilen bir kamera (teleskop) yardımıyla karın içi incelenir. İki taraflı ele gelmeyen testislerde ise karın içinde testis varlığını belirlemek için uyarıcı hormon testleri uygulanır.

Utangaç (Retraktil) Testis Nedir?

Tıp dilinde retraktil testis olarak bilinen utangaç testis, testislerin genellikle torbada olduğu ancak soğuk etkisi veya muayene sırasındaki reflekslerle yukarı kaçması durumudur. Bu durum genellikle iki taraflıdır ve gerçek inmemiş testisten farklıdır. Çoğunlukla tedavi gerektirmez ve çocuğun ilerideki hayatında bir soruna yol açmaz. Ancak, düşük bir ihtimalle zamanla gerçek inmemiş testise dönüşebileceği için ergenliğe kadar 6 aylık aralarla uzman kontrolü önerilir.

İnmemiş Testis Neden Tedavi Edilmelidir?

Testislerin sağlıklı çalışabilmesi için vücut ısısından 3-4 derece daha düşük bir ortamda bulunmaları gerekir. Torba (skrotum) 33 derece iken, kasık kanalı 35 ve karın içi 37 derecedir. Testisin sıcak ortamda kalması, sperm üreten yapıların hasar görmesine neden olur. Tedavi edilmemesi durumunda şu riskler ortaya çıkar:

• Kısırlık Riski: İki taraflı inmemiş testis tedavi edilmezse kısırlık kaçınılmazdır. Erken müdahale riski azaltır.
• Kanserleşme: İnmemiş testisli olgularda testis kanseri riski normale göre 25-40 kat daha fazladır. Ameliyat riski tamamen sıfırlamaz ancak erken teşhis imkanı sağlar.
• Testis Torsiyonu: Testisin kendi etrafında dönerek kan akımının kesilmesi riski bu hastalarda daha yüksektir.
• Fıtık Eşlik Etmesi: Hastaların %65'inde inmemiş testisle birlikte kasık fıtığı da görülür.
• Travma ve Psikolojik Etkiler: Kanalda kalan testis dış travmalara daha açıktır; ayrıca testis eksikliği çocukta psikolojik sorunlara yol açabilir.

Tedavi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Bebeklerde testislerin inişi doğumdan sonraki ilk aylarda devam edebilir. Bu nedenle ilk 6 ay beklenmesi uygundur. Ancak 6. aydan sonra testisin kendiliğinden inme ihtimali kalmaz. İdeal tedavi dönemi 6 ay ile 1 yaş arasıdır. Tedavinin 1 yaşından önce tamamlanması, kalıcı yapısal bozuklukların önlenmesi açısından hayati önem taşır. Eğer inmemiş testise kasık fıtığı eşlik ediyorsa, yaş beklenmeksizin cerrahi müdahale yapılmalıdır.

Ameliyat Öncesi Hazırlık Süreci

İnmemiş testis ameliyatları genellikle günübirlik prosedürler olarak gerçekleştirilir. Ameliyat günü hastaneye gelip, işlemden 4-6 saat sonra taburcu olmanız mümkündür. Beslenme düzeni konusunda aşağıdaki tabloya uyulmalıdır:

İnmemiş Testis Ameliyatında Ne Yapılır?

Ameliyatın temel amacı, yukarıda kalan testisin cerrahi yöntemle torbaya indirilmesidir.

1. Ele Gelen Testisler: Kasık bölgesinden küçük bir kesi ile girilir. Testisin inişine engel olan yapılar serbestleştirilir, varsa fıtık onarılır ve testis torbaya yerleştirilir. Başarı oranı %90'ın üzerindedir.
2. Ele Gelmeyen Testisler: Karın içindeki testisin varlığı laparoskopi ile araştırılır. Testis sağlıklıysa torbaya indirilir; eğer sağlıklı değilse kanser riskine karşı çıkarılır. Karın içi yerleşimlerde işlem, damar yapısına göre tek veya iki aşamalı yapılabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çocuklar ameliyat sonrası aynı gün taburcu edilerek alışık oldukları ev ortamına gönderilir. İyileşme süreciyle ilgili bilinmesi gerekenler şunlardır:

• Ağrı Kontrolü: Doktorun önerdiği ağrı kesici ve ateş düşürücülerle süreç yönetilir.
• Pansuman ve Banyo: Üçüncü gün pansuman yapılır ve yara yeri açık bırakılır. Bu günden itibaren banyo yapılabilir.
• Dikişler: Estetik ve emilebilir dikişler kullanıldığı için dikiş alma işlemi gerekmez.
• Aktivite Kısıtlaması: Çocuk günlük aktivitelerine dönebilir ancak 3 hafta boyunca bisiklete binme, futbol ve jimnastik gibi ağır sportif faaliyetlerden kaçınılmalıdır.
• Kontroller: Ameliyat sonrası 3. hafta ve 6. ayda rutin kontroller gerçekleştirilir.

Ameliyat bölgesinde aşırı şişlik, kanama, iltihap veya yüksek ateş gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.