Çocuk sahibi olmak isteyen çiftler: Çok basit bir test hayatınızı değiştirebilir

Erkek Kısırlığı ve Semen Analizinin Önemi

Kısa veya uzun vadede çocuk sahibi olmak, genellikle her evli çiftin ortak arzusudur. Pek çok çift evliliğin ilk yıllarında bu konuyu gündemine almasa da, ilerleyen süreçte çocuk istemi oluştuğunda karşılaşılan problemler süreci oldukça zor ve stresli bir hale getirebilmektedir. Bu noktada, erkek kısırlığı faktörünün göz ardı edilmemesi, sürecin sağlıklı yönetilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Ülkemizde bilgi düzeyinin artmasıyla birlikte bu algı değişmeye başlasa da, toplumda çocuk sahibi olamayan çiftlerde öncelikle kadının sorgulanması genel bir yaklaşımdır. Oysa kısırlık nedenlerinin yaklaşık %50’si erkeğe bağlı faktörlerden kaynaklanmaktadır. Bu nedenlerin büyük bir kısmını, oldukça basit bir işlem olan sperm testi (semen analizi) ile tespit etmek mümkündür.

Testin erken aşamada yapılması, problemin ciddiyetine göre tedavi başarısını doğrudan artırır. Semen analizi sayesinde, gebelik oluşturacak kalitede spermlerin sayıca azlığı veya yokluğu erkenden belirlenebilir. Böylece çiftlerin uzun süre sonuçsuz bir beklenti içinde kalması engellenir ve zamana bağlı olarak kadında oluşabilecek ek risk faktörlerinin önüne geçilerek başarı şansı korunur.

Semen Analizi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Sperm kalitesi ve üretimi hakkında toplumda yerleşmiş bazı hatalı bilgiler, tedavi süreçlerini geciktirebilmektedir. İşte semen analizi hakkında en sık karşılaşılan yanlışlar ve gerçekler:

1. "İlişki sırasında boşalıyorsam ve meni geliyorsa sperm üretimimde problem yoktur." (YANLIŞ) Meninin (semen) fiziksel varlığı, içerisinde mutlaka sağlıklı sperm hücresi bulunduğu anlamına gelmez. Bazı durumlarda dışarıdan bakıldığında normal görünen örneklerde hiç sperm bulunmayabilir (azospermi). Bu durumun sadece gözlemle anlaşılması imkansızdır.

2. "Geçmişte bir gebelik öyküm var, dolayısıyla spermlerimle ilgili bir sorunum yok." (YANLIŞ) Çocuk isteği olmayan geçmiş dönemlerden bugüne, sperm parametrelerinde ciddi değişiklikler yaşanmış olabilir. Geçmişteki gebelik veya düşük hikayeleri, mevcut sperm sağlığınızın kusursuz olduğunun bir kanıtı değildir.

3. "Evli değilim, bu testi evlendikten sonra yaptırmam daha mantıklı." (YANLIŞ) Semen analizi, üreme çağına gelmiş her erkeğe uygulanabilen, ekonomik ve basit bir testtir. Özellikle çocukluk döneminde testislerin kasıkta kalması (inmemiş testis) nedeniyle operasyon geçiren erkeklerin, evlilik veya 1 yıllık bekleme süresini gözetmeksizin analiz yaptırması önerilir.

4. "Semen analizinde hiç sperm hücresi görülmedi, çocuk sahibi olma ihtimalim yok." (YANLIŞ) Semen örneğinde sperm bulunmaması, yumurtalıklarda üretim olmadığı anlamına gelmez. Mikrocerrahi operasyon (Mikro-TESE) ile testislerden alınan doku örneklerinde sperm hücresi bulunabilir ve bu hücreler tüp bebek tedavilerinde kullanılarak sağlıklı bir çocuk sahibi olunabilir.

5. "Bir kez sperm analizi yaptırdım ve sonuç sıfır çıktı, tekrar yaptırmama gerek yok." (YANLIŞ) Tek bir analize dayanarak kesin hüküm vermek doğru değildir. Sperm üretimi değişkenlik gösterebilir; bu nedenle kesin tanı için farklı zamanlarda yapılmış en az 2 sperm tahlili sonucuna bakılmalıdır.

6. "Boşaldığımda meni miktarı az geliyorsa sperm üretimim problemlidir." (YANLIŞ) Meni miktarı kişiden kişiye ve duruma göre değişebilir. Tıbbi literatürde 1.5 ml ve üzeri hacimler normal kabul edilmektedir. Miktarın azlığı her zaman bir üretim problemine işaret etmez.

7. "Sperm analizi her yerde aynı standartlarda değerlendirilen bir testtir." (YANLIŞ) Semen analizi, değerlendirmeyi yapan uzmanın tecrübesine bağlı olarak değişkenlik gösterebilen ve standardizasyonu zor bir testtir. Bu nedenle analizin, bu konuda uzmanlaşmış androloji laboratuvarlarında veya kliniklerde yapılması sonucun güvenirliği açısından esastır.

Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu