Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar(Bel soğukluğu) Üretrit ve Gonore (Bel Soğukluğu) Nedir

Üretrit Nedir? Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Üretrit, idrar kanalının (üretra) genellikle enfeksiyonlar nedeniyle iltihaplanması durumudur. Hastalar tipik olarak idrar yaparken yanma hissi (dizüri) tarif ederler. Bu temel semptoma; açık renkli, pürülan (irinli) veya mükopürülan akıntı ile üretral kaşıntı eşlik edebilmektedir.

Gonokoksik Üretrit (Gonore - Bel Soğukluğu)

N. gonore isimli bakterinin neden olduğu bu enfeksiyon, cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında en sık karşılaşılan etkendir. Erkeklerde %90 oranında belirti verirken, kadınlarda %50 oranında asemptomatik seyredebilir.

• Erkeklerde Belirtiler: Bol yeşil pürülan akıntı ve şiddetli dizüri.
• Kadınlarda Belirtiler: Pürülan akıntı ve adet dışı kanamalar.
• Riskler: Tedavi edilmediğinde kadınlarda pelvik inflamatuar hastalık (PID) ve infertilite (kısırlık) riskini artırır.
• Eklem Tutulumu: Genitoüriner sistem dışında septik artrit, konjuktivit veya irit gibi tablolara yol açabilir.

Non-Gonokoksik Üretritler (NGÜ)

N. gonore dışındaki etkenlerle gelişen üretritlerdir. Olguların %20'sinde etken tam olarak tanımlanamasa da bilinen en yaygın ajanlar şunlardır:

Üretrit Teşhisi ve Tanı Yöntemleri

Üretral akıntıdan yapılan gram boyama, tanıda altın standartlardan biridir. Mikroskobik incelemede her sahada 5’ten fazla lökosit görülmesi anlamlıdır.

1. Gram Negatif Diplokok: N. gonore için tanı koydurucudur.
2. Lökosit Artışı: Diplokok görülmeden 5'ten fazla lökosit saptanması non-gonokoksik etkenleri düşündürür.
3. İlk Akım İdrarı: Akıntısı az olan hastalarda 10 ml idrar santrifüj edilerek incelenir; 10'dan fazla lökosit özellikle Klamidya için değerlidir.
4. İleri Testler: DFA, ELISA, IFA ve yüksek duyarlılığa sahip PCR (Nükleik Asit Amplifikasyon) testleri hızlı tanı sağlar.

Üretrit Tedavi Protokolleri

Tedavi sürecinde direnç gelişimi nedeniyle penisilin ve florokinolon grubu ilaçlar artık önerilmemektedir. Güncel yaklaşım şu şekildedir:

• Gonore Tedavisi: Tek doz Seftiriakson (IM) veya Azitromisin (Oral) tercih edilir.
• Klamidya Tedavisi: Azitromisin veya 7 günlük Doksurubisin kürü uygulanır.
• Dual Tedavi: Ko-enfeksiyon riski nedeniyle genellikle her iki ajanı da kapsayan ikili tedavi verilir.
• Partner Tedavisi: Yeniden enfeksiyonu önlemek için son 60 gündeki cinsel partnerler de mutlaka tedavi edilmelidir.

---

Human Papilloma Virus (HPV) ve Genital Siğiller

HPV, dünya genelinde cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyondur. 200'den fazla tipi bulunan virüsün 15 tipi karsinojenik (kanser yapıcı) özellik taşır.

HPV Tipleri ve Risk Grupları

• Düşük Riskli (Tip 6 ve 11): Genital siğillerin %90'ından sorumludur. Kanser riski düşüktür.
• Yüksek Riskli (Tip 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58): Rahim ağzı (serviks), penis, anüs ve boğaz kanserleri ile doğrudan ilişkilidir. Özellikle Tip 16, servikal kanserlerin en önemli nedenidir.

Bulaşma Yolları

• Cinsel Temas: Vajinal, anal ve oral ilişki (cilt teması yeterlidir).
• Doğumsal Geçiş: Anneden bebeğe doğum sırasında bulaşabilir.
• Yüzey ve Nesneler: Tartışmalı olsa da tıbbi ekipmanlar risk taşıyabilir.
• Solunum Yolu: Lazer veya koter dumanı yoluyla sağlık personeline bulaş riski mevcuttur.

HPV Belirtileri ve Klinik Seyir

Virüs vücuda alındıktan sonra bağışıklık sistemi tarafından %70-90 oranında 1-2 yıl içinde temizlenir. Ancak temizlenemeyen vakalarda latent dönem sonrası siğiller veya 10-30 yıl içinde kanser gelişebilir.

• Erkeklerde Yerleşim: Penis, testis, kasık ve bazen üretra (idrar kanalı) içi.
• Kadınlarda Yerleşim: Vulva, vajen, rahim ağzı ve anüs çevresi.
• Görünüm: Ten rengi, pembe veya gri; yassı ya da karnabahar görünümlü kitleler.

HPV Tedavi ve Korunma Yöntemleri

HPV'yi vücuttan tamamen yok eden bir ilaç yoktur; tedavi mevcut lezyonları ortadan kaldırmaya yöneliktir.

Tedavi Seçenekleri

• Medikal: İmiquimod (Aldara), Podofilin veya TCA gibi lokal kremler.
• Ablatif: Kriyoterapi (dondurma), Elektrokoter (yakma) ve Lazer tedavisi.
• Cerrahi: Dev boyutlu siğiller (Buschke Loewenstein Tümörü) cerrahi olarak çıkarılır.

Korunma Stratejileri

• HPV Aşısı: En etkili korunma yöntemidir. Gardasil 9, dokuz farklı tipe karşı koruma sağlar. İdeal olarak cinsel yaşam başlamadan önce (9-26 yaş) uygulanmalıdır.
• Prezervatif: Bulaş riskini %70 oranında azaltsa da tam koruma sağlamaz.
• Sünnet: HPV ve genital herpes riskini azalttığı gösterilmiştir.
• Hijyen ve Alışkanlıklar: Sigarayı bırakmak bağışıklığı güçlendirir; siğil varken jiletle tıraş olmak virüsün yayılmasına neden olur.

Önemli Not: Genital siğili olan bireyler mutlaka partnerlerini bilgilendirmeli ve düzenli ürolojik/jinekolojik kontrollerini yaptırmalıdır.