Chemical colitis caused by peracetic acid or hydrogen peroxide: a challenging dilemma
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Endoskop Dezenfeksiyonu ve Kimyasal Kolit Riski
Endoskopların dezenfeksiyonunda kullanılan peroksit ajanları, nadir de olsa kimyasal kolit vakalarına yol açabilmektedir. Literatürde bu duruma neden olan asıl maddenin solüsyon içerisindeki perasetik asit mi yoksa hidrojen peroksit mi olduğu konusu halen tartışmalıdır. Bu içerikte, yeni bir otomatik dezenfeksiyon cihazının kullanımını takiben gelişen ve karakteristik morfolojik özellikler sergileyen dört vaka üzerinden konu analiz edilmektedir.
Klinik Bulgular ve "Snow White Sign" (Pamuk Prenses Belirtisi)
Endoskopi ünitemizde, aktif madde olarak %0,2 perasetik asit ve yardımcı madde olarak %3 hidrojen peroksit içeren bir dezenfektan kullanımı sonrası dört farklı kimyasal kolit vakası tespit edilmiştir. Dört günlük bir süre zarfında ortaya çıkan bu vakalarda, fekal materyali temizlemek için yapılan suyla yıkama işleminin ardından kolonun çeşitli segmentlerinde mukozal değişiklikler gözlemlenmiştir.
Bu lezyonlar, literatürde "snow white sign" (pamuk prenses belirtisi) olarak adlandırılan, farklı boyutlarda ve yer yer birleşme eğilimi gösteren yükseltilmiş beyaz-sarı plaklar şeklinde kendini göstermektedir. Ayrıca inceleme sırasında belirgin bir efervesan (köpürme) etkisi de not edilmiştir.
Histolojik Değerlendirme ve Hasta Takibi
Plaklardan alınan tüm biyopsi örnekleri, psödolipomatozis ile uyumlu olan aynı histolojik paterni sergilemiştir. Hastaların klinik seyri ve takip süreci şu şekilde özetlenebilir:
- Semptom Durumu: Kolonoskopi sonrasında hastalarda spesifik bir gastrointestinal semptom gözlenmemiştir.
- İyileşme Süreci: Lezyonların kendiliğinden iyileşmesi beklendiği için takip kolonoskopisi yapılmamıştır.
- Kontrol Ziyareti: Operasyondan 3 hafta sonra yapılan kontrolde tüm hastaların asemptomatik kaldığı teyit edilmiştir.
Kimyasal Mekanizma ve Perasetik Asit Etkileşimi
Olayın kaynağı araştırıldığında, otomatik dezenfeksiyon cihazının hava/su kanallarının durulanmasıyla ilgili bir programlama hatası tespit edilmiştir. Sorunun düzeltilmesinin ardından birimimizde yeni bir kimyasal kolit vakasına rastlanmamıştır. Kimyasal süreç analiz edildiğinde şu veriler öne çıkmaktadır:
| Bileşen | Reaksiyon ve Özellikleri |
|---|---|
| Perasetik Asit | Su ile çözündüğünde hidrojen peroksit ve asetik asit olarak ayrışır. |
| Kimyasal Formül | Perasetik asit + su ↔ hidrojen peroksit + asetik asit |
| Nihai Ürünler | Su, oksijen ve karbondioksit. |
Bu kimyasal döngü, perasetik asit bazlı bir dezenfektan kullanıldığında dahi, açığa çıkan hidrojen peroksitin kimyasal koliti tetikleyebileceğini göstermektedir.
Literatür Karşılaştırması ve Sonuç
Morini ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarda da, suyla yıkanan mukoza bölgelerinde benzer şekilde snow white sign gözlemlenmiştir. Bu durum, perasetik asit suyla temas ettiğinde oluşan hidrojen peroksitin kolit oluşumundaki temel faktör olma ihtimalini güçlendirmektedir. Benzer şekilde, Coton ve arkadaşları tarafından rapor edilen vakalarda da perasetik asit içeren dezenfektanların kullanımı sonrası akut kolit geliştiği bildirilmiştir.
Sonuç olarak, bu benzersiz kolit formunun birincil sorumlusunun hidrojen peroksit olduğu düşünülmektedir. Ancak, perasetik asit ile lezyonların yeniden oluşumunu değerlendirmek adına, daha önce hidrojen peroksit ile yapılmış olanlara benzer deneysel çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.
