Bph (Benign Prostat Büyümesi)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Prostat Nedir ve Vücuttaki İşlevi Nelerdir?
Prostat, tüm erkeklerde bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan ve üretra adı verilen işeme kanalını çepeçevre saran bez yapısında bir organdır. Temel görevi, salgıladığı özel sıvılarla erkek üreme fonksiyonlarına yardımcı olmaktır.
Bu organın salgıladığı sıvılar, meni hacminin %30-40’lık bir kısmını oluşturur. Bu salgılar, spermlerin dış ortamda canlılıklarını korumasına ve hareket kabiliyetlerini devam ettirmesine olanak tanır. Birçok erkeğin yaşam kalitesini etkileyen prostat, 25-30'lu yaşlardan itibaren büyümeye başlar ve 45-50'li yaşlarda bu büyüme süreci hız kazanır.
İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Belirtileri Nelerdir?
İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH), idrar yollarında yarattığı baskı nedeniyle çeşitli semptomlarla kendini gösterir. Bu belirtiler kişinin sosyal yaşamını kısıtlayabilir, uyku düzenini bozarak yorgunluk ve halsizliğe yol açabilir. Ayrıca, rahat idrar yapamamaya bağlı olarak kasık ve genital bölgede sızlama tarzı ağrılar görülebilir.
BPH sürecinde sık karşılaşılan semptomlar şunlardır:
- İdrar yapmaya başlamada gecikme ve idrar tazyiğinde azalma,
- Kesik kesik idrar yapma ve idrar sonrası tam boşaltamama hissi,
- Gece uykudan iki defadan fazla idrara kalkma isteği (noktüri),
- Gün içerisinde iki saatte bir veya daha sık idrara çıkma,
- Ani idrar yapma isteği ve bu hisse eşlik eden idrar kaçırma.
Prostat Hastalıklarında Tanı ve Tarama Süreçleri
Prostat kanseri bazen hiçbir belirti vermeden gelişebildiği için düzenli taramalar hayati önem taşır. 50 yaşından sonra tüm erkeklerin, birinci derece akrabalarında prostat kanseri öyküsü olanların ise 45 yaşından itibaren yılda bir kez uzman muayenesi ve PSA (Prostat Spesifik Antijen) testi yaptırması önerilir.
| Tanı Yöntemi | Uygulama Amacı |
|---|---|
| PSA Testi | Prostat kanseri taraması ve takibi için yapılan kan testidir. |
| Parmakla Rektal Muayene | Prostatın yapısını ve sertliğini değerlendirmek için yapılır. |
| Ultrasonografi | Prostat hacmi, mesane kapasitesi ve böbreklerin durumunu inceler. |
| Üroflowmetri | İdrar akım hızını ve tazyik miktarını ölçen işeme testidir. |
| Kreatinin Testi | Böbrek fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediğini kontrol eder. |
Prostat Büyümesinde Tedavi Yöntemleri
Prostat büyümesi tedavisinde tarihsel süreçte bitkisel ekstreler kullanılmış olsa da, günümüzde modern tıp daha etkili çözümler sunmaktadır. Tedavi planı, hastanın şikayetlerine ve prostatın hacmine göre belirlenir.
İlaç Tedavileri
Günümüzde modern tıpta iki ana grup ilaç kullanılmaktadır. Alfa blokerler, prostat düz kaslarında gevşeme sağlayarak işeme kanalını rahatlatır. 5-alfa redüktaz inhibitörleri ise testosteronun etkilerini bloke ederek prostat hacminde kısmi küçülme sağlar. Bu ikinci grup, özellikle prostat hacmi 40 gram ve üzerinde olan hastalarda daha etkilidir.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
Cerrahi müdahale gerektiğinde, günümüzde altın standart olarak kabul edilen yöntem TUR-P (Trans Üretral Prostat Rezeksiyonu) yöntemidir. Halk arasında kapalı prostat ameliyatı olarak bilinen bu yöntem, açık cerrahiye oranla daha az kanama, daha kısa hastanede kalış süresi ve daha yüksek hasta konforu sunar.
- TUR-P: Günümüzde teknik gelişmelerle 120 grama kadar olan prostatlarda güvenle uygulanabilmektedir.
- Açık Prostatektomi: Çok büyük prostatlarda tercih edilen geleneksel yöntemdir.
- Lazer Prostatektomi: Bir dönem popüler olsa da; doku örneği alınamaması, operasyon sonrası uzun süreli yanma (dizüri) ve yüksek maliyet nedeniyle popülerliğini kaybetmektedir.
- Alternatif Yöntemler: Anestezi alamayan hastalar için termoablasyon, termoterapi, stent uygulamaları ve balon dilatasyonu gibi seçenekler mevcuttur.
Ameliyat Sonrası Cinsel Fonksiyonlar ve Yan Etkiler
Cerrahi müdahale sonrası en çok merak edilen konuların başında cinsel fonksiyonlar gelmektedir. Prostatik lojun tamamen açıldığı vakaların yaklaşık %80'inde meni gelmemesi durumu görülebilir. Bu, meninin dışarı çıkmak yerine idrar torbasına kaçması durumudur ve hastada boşalma hissi devam eder.
Sertleşme sorunu ise cerrahi müdahale sonrası oldukça nadir görülür (%2-5 oranında). Bunun sebebi, sertleşmeyi sağlayan sinirlerin prostatın dış kapsülü üzerinde seyretmesi, cerrahi işlemin ise genellikle iç kısımdaki dokuya yönelik yapılmasıdır.
