Besin Bağımlılığı Nedir ?

Besin Bağımlılığı Nedir?

Besin bağımlılığı, bireyin kontrolünü kaybederek aşırı miktarda gıda tüketmesi ve buna bağlı olarak gelişen belirgin kilo artışıyla karakterize edilen bir durumdur. Bu sorunu yaşayan kişiler; stres, duygusal çatışmalar ve günlük yaşamın getirdiği zorluklarla başa çıkabilmek için yeme eylemini bir araç olarak kullanırlar. Genellikle birey, yeme davranışlarındaki bu sapmanın ve yarattığı problemlerin farkındadır.

Besin Bağımlılığının Kökenleri ve Psikolojik Nedenleri

Besin bağımlılığı, çoğunlukla erken çocukluk dönemindeki yeme alışkanlıklarıyla şekillenmektedir. Birçok yeme bağımlısı, stresli durumlarla sağlıklı yöntemlerle başa çıkmayı öğrenemediği için yemeği bir savunma mekanizması olarak benimsemiştir. Bazı durumlarda ise fazla kilolar, özellikle sosyofobik bireylerde dış dünyaya karşı koruyucu bir kalkan görevi görebilmektedir.

Psikolojik Faktörler ve Cinsiyet Dağılımı

Bu bağımlılık türünde bireyler, aşırı kilolu olmanın başkalarını kendilerinden uzak tutacağına dair bilinçaltı bir inanç geliştirebilirler. Bu nedenle zayıflama düşüncesi bile bu kişilerde depresyona yol açabilmektedir. Dikkat çekici bir diğer nokta ise, anoreksiya ve bulimia nervozanın aksine, erkeklerde besin bağımlılığı oranının oldukça yüksek olmasıdır.

Diyet ve Aşırı Yeme Kısır Döngüsü

Besin bağımlılığı olan bireyler, kiloları arttıkça diyet yapma eğilimi gösterseler de diyetin kendisi onlar için bir stres unsuru haline gelir. Bu stresle başa çıkamayan birey, tekrar aşırı besin tüketimine yönelir. Duygusal sebepler ortadan kaldırılmadığı sürece bu durum; güçsüzlük, suçluluk, utanma ve başarısızlık duygularıyla beslenen bir kısır döngüye dönüşür.

Besin Bağımlılığının Belirtileri Nelerdir?

Besin bağımlılığı hem fiziksel hem de psikolojik birçok semptomla kendini gösterir. En yaygın görülen besin bağımlılığı belirtileri şunlardır:

• Aşırı yeme ve yemek yemeyi durduramama korkusu,
• Yemek sonrası kendini küçümseme, aşağılama ve depresyon hali,
• Sosyal aktivitelerden kaçınma ve toplum içinde normalden az yeme eğilimi,
• Kilo vermenin hayatı tamamen güzelleştireceğine dair gerçek dışı inanç,
• Kiloya bağlı gelişen özgüven eksikliği,
• Sosyal ve profesyonel başarısızlıkların tamamen fazla kilolara bağlanması,
• Kilonun hayatın odak noktası haline gelmesi ve yeme alışkanlıklarından kaynaklanan fizyolojik sıkıntılar.

Besin Bağımlılığının Yaratabileceği Sağlık Riskleri

Besin bağımlılığı, tıpkı anoreksiya ve bulimia gibi ciddi bir duygusal problemdir ve tedavi edilmediğinde ölümcül sonuçlar doğurabilir. Bu durumun yol açabileceği başlıca sağlık sorunları aşağıda tabloda belirtilmiştir:

Toplumsal hayatta genellikle sadece bir kilo problemi olarak görülen bu durum, aslında tıbbi ve psikolojik tedavi gerektiren derin bir meseledir. Problemleri çözebilmek için öncelikle bu durumu fark etmemiz gerektiğini unutmamalıyız.