ASPERGER SENDROMU HAKKINDA

Asperger Sendromunun Temel Belirtileri ve Sosyal Etkileşim

Asperger sendromu, bireyin sosyal yaşamını ve iletişim becerilerini doğrudan etkileyen, belirli karakteristik özelliklerle tanımlanan bir durumdur. Bu sendromun en tipik belirtileri arasında göz teması eksikliği, sınırlı yüz ifadeleri ve kısıtlı ses tonu kullanımı yer almaktadır. Bireylerde genellikle sosyal içe çekilme ve yaşıtlarıyla ilişki kurma isteğinde belirgin bir azlık gözlemlenir.

Sendromun klinik tablosunda öne çıkan diğer önemli unsurlar şunlardır:

• Duyguları anlamlandırmada yaşanan güçlükler.
• Stereotipik aktarım ve tekrarlayıcı davranış kalıpları.
• Karşılıklı iletişim kurma ve hayali oyun oynama becerilerinde sınırlılık.
• Zihinsel takıntılar ve rutinlere esnek olmayan bir biçimde bağlılık.
• Nesnelerin yineleyici (tekrarlayıcı) kullanımı.

Klinik Gözlemler ve Davranışsal Özellikler

Hans Asperger, bu sendromu ilk tanımladığında, bireylerin kendilerini çevreden tamamen izole etme ve kabuğuna çekilme eğiliminde olduklarını saptamıştır. Bu durumun özellikle erkek çocuklarda daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir. Bu çocuklarda, normal gelişim gösteren akranlarının aksine, çevreyi süzen meraklı gözler yerine aşırı entellektüalizasyon ve çevreye karşı safça bir ilgisizlik hakimdir.

Asperger sendromlu bireyler dışarıdan bakıldığında ciddi, derin düşünceli ve aşırı içe dönük bir imaj sergilerler. Çoğu zaman zamanından önce olgunlaşmış bir görünüme sahiptirler. Bakışları genellikle boş ve uzaklarda belirsiz bir noktaya yönelmiş olsa da bu çocuklar çevrelerinde gelişen olayların tamamen farkındadırlar.

İletişim Biçimi ve Konuşma Özellikleri

Asperger sendromunda konuşma gelişimi, ayırıcı bir tanı kriteri olarak öne çıkar. Konuşmanın genellikle dikkat çekecek kadar erken oluşması ve hızla düzgün bir yapıya kavuşması karakteristiktir. Ancak, bu düzgünlüğe rağmen konuşmalar duygusal ifadeden yoksundur ve tek düze (monoton) bir yapıdadır.

İletişim sırasında ses seviyesi dengesiz olabilir; konuşmalar bazen fısıltı şeklinde, bazen de bağırma formunda gerçekleşebilir. Ayrıca, bu bireylerin fiziksel koordinasyonları genellikle zayıftır. Beden hareketleri uyumsuz ve kaba bir görünüm sergilerken, genel bir hantallık durumu söz konusudur.

Zeka Yapısı, İlgi Alanları ve Öğrenme Süreçleri

Asperger sendromlu bireylerde zeka seviyesi genellikle orta veya ortanın üstünde seyreder; nadiren ortanın altında olduğu görülür. Zihinsel kapasite genel bir bilgi birikiminden ziyade, özel ve spesifik konulara odaklanmıştır. Bu odaklanma, bireyin belirli alanlarda adeta bir bilgi deposu haline gelmesine ve koleksiyonculuk ile ezbercilik eğilimlerinin gelişmesine yol açar.

Bazı zekaca geri olan bireyler, otomatikleşmiş bellekleri sayesinde tüm yolcu gemilerinin isimlerini sayabilir veya bir "takvim çocuğu" gibi geçmiş ve gelecekteki tarihleri hatasız söyleyebilirler. Ancak, bu güçlü belleğe rağmen okul döneminde ciddi zorluklar yaşarlar. Kendine özgü ve esnek olmayan öğrenme yöntemleri nedeniyle dikkatlerini toplamakta güçlük çeker, olaylara sadece kendi açılarından baktıkları için sentez yapamazlar.