Anal fissür (çatlak), makatın çıkışında, çatlak şeklinde oluşan bir yaradır. Dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli ağrıya ve bazen kanamaya neden olur. Görünüş olarak küçük olmasına karşın verdiği rahatsızlık çok belirgindir. Her yaşta görülebilir ve cinsiyet ayrımı yoktur.

Genellikle büyük abdestin katı olmasına veya uzamış ishale bağlı travma sonucu gelişmektedir. Travma, hamilelik, geçirilmiş anal cerrahi ve anatomik yatkınlık diğer nedenleridir.

Anodermdeki yırtık internal anal sfinkterde kasılmaya neden olur. Buda ağrı, yırtılmanın artması ve anodermin yetersiz kanlanmasına neden olur. Bu ağrı, spazm ve iskemi döngüsü ise yara iyileşmesini bozar ve çatlak kronikleşir. Kronik anal fissürlerde anal kanal dışında deri kıvrıntısı (skin-tag), anal kanal içinde büyümüş papilla (hipertrofik papilla) ve derin fissür tabanı görülür ve fissür triadı olarak tanımlanır. yine ilerlemiş vakalarda fissür tabanında apse ve fistül gibi komplikasyonlar gelişebilir.

Anal bölge çatlaklarının çoğu arka orta hattadır, % 10-15 ön orta hatta, % 1 ise orta hat dışındadır.

Karakteristik belirtileri dışkılama esnasında yırtılma ağrısı ve kanamadır (tuvalet kağıdında kan gibi). Yine barsak hareketlerinden sonra başlayan ve birkaç saat devam eden yoğun ve ağrılı anal spazm görülebilir.

Akut çatlaklar yüzeyel olup çoğunlukla ilaçla tedavi ile iyileşir. 4-6 haftalık tedavi ile iyileşmeyen fissürler ise kronik fissür olarak kabul edilir. Aynı zamanda kronik fissürlerde ise ülserasyon gelişmiştir, ülser tabanında anal sfinkterin lifleri görülebilir. Yine eksternal skin tag ve/veya anal papilla eşlik edebilir.

Fissürlü hastaların ayırıcı tanısında Crohn hastalığı gibi inflamatuvar barsak hastalıkları, anal kanserler, AİDS veya frengi gibi hastalıklar ve anal apse mutlaka düşünülmelidir.

Tedavi

Tedavide birincil amaç ağrı-spazm-iskemi döngüsünü kırmaktır. İlk tedavi basamağında büyük abdest yumuşatıcılar, sıcak oturma banyoları ve analjezik kremler ile anal travma minimalize edilir. Beslenme alışanlıklarının değiştirilmesi (bol posalı gıdalarla beslenme), dışkılama alışkanlıklarının değiştirilmesi (düzenli tuvalet) iyileşmeye katkı sağlar.Nitrogliserinli merhemler, oral ve topikal Ca kanal blokerleri ve topikal betanekol kullanılabilir. Medikal tedavi akut fissürlerin çoğunda etkinken kronik fissürlerin ancak % 50’si iyileşir.

Botilinum toksin enjeksiyonu (Botox) kronik fissürlerde cerrahi sfinkteroktominin alternatifi olup geçici kas paralizisi ile tedavi sağlanabilir. Anesteziyi tolere edemeyecek genel durumu kötü hastalarda altın standarttır. Uygulaması oldukça kolay olmasına rağmen tekrarlayan enjeksiyonlar gerekebilir.

Medikal tedavinin etki etmediği kronik fissürlere ise cerrahi uygulanır. Lateral İnternal Sfinkterotomi (LİS) büyük abdesti tutmaya yarayan iç kasların bir kısmının kesilmesidir. Tedavide altın standarttır. Amaç bölgedeki spazmı azaltmaktır. Açık veya kapalı teknikler kullanılabilir. Bu metodla % 95 oranında iyileşme sağlanmaktadır.

Sfinkterotomisiz veya sfinkterotomili VY ilerletme flepleri kronik çatlak tedavisinde kullanılabilir.




İstanbul Genel Cerrahi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!