Anal fissür
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedir?
Anal fissür, halk arasında bilinen adıyla makat çatlağı, anüs çıkışında meydana gelen küçük bir yırtık veya yara sonucu oluşan bir hastalıktır. Görünüş itibarıyla küçük bir lezyon olmasına rağmen, dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli ağrı ile kanamaya yol açarak hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür. Çatlaklar en sık arka orta hatta görülmektedir.
Hastalığın evreleri süresine göre ikiye ayrılır:
- Akut (Erken) Anal Fissür: İlk bir aylık dönemdeki yırtıkları kapsar.
- Kronik (Geç) Anal Fissür: Bir aydan uzun süren, iyileşmeyen çatlakları ifade eder.
Anal Fissür Neden Olur ve Kimlerde Görülür?
Bu rahatsızlık kadın ve erkeklerde eşit oranlarda, her yaş grubunda ortaya çıkabilir. Özellikle bebek ve çocuklarda görülen makat kanamalarının en sık sebebi anal fissürdür. Hastalığın kesin nedeni tam olarak belirlenemese de oluşumunda şu faktörler etkili olmaktadır:
- Uzun süreli kabızlık veya sert dışkılama,
- Şiddetli ishal atakları,
- Doğum ve perineal travmalar,
- Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihabi bağırsak hastalıkları,
- Rektal termometre, lavman ucu veya endoskop gibi tıbbi cihazların neden olduğu travmalar.
Anal fissürlü hastalarda anal istirahat basınçları yüksek seyretmekte, bu durum bölgedeki kan akımını azaltarak ağrının artmasına ve iyileşmenin gecikmesine neden olmaktadır.
Anal Fissür Belirtileri Nelerdir?
Anal fissür hastalarının en temel şikayeti, dışkılama sırasında hissedilen ve genellikle yırtılma, kesilme veya yanma şeklinde tarif edilen şiddetli ağrıdır. Ağrının şiddeti lezyonun boyutuyla orantılı değildir; küçük bir çatlak dahi çok büyük acı verebilir. Diğer yaygın belirtiler şunlardır:
- Kanama: Parlak kırmızı renkli, genellikle tuvalet kağıdına bulaşan veya damlama şeklinde görülen kanamalar.
- Kaşıntı: Bölgedeki akıntıya bağlı olarak hastaların yaklaşık %50'sinde görülür.
- Psikolojik Kabızlık: Ağrı korkusu nedeniyle dışkılama işlevinin ertelenmesi.
- Üriner Şikayetler: Sık idrara çıkma veya idrar yapamama gibi durumlar.
- Bekçi Meme (Hipertrofik Papilla): 4-5 haftadan uzun süren vakalarda çatlak hattında oluşan deri uzantısı.
Anal Fissür Tedavi Yöntemleri
Anal fissür tedavisinde temel amaç, anal bölgedeki spazmı çözmek ve kabızlığı önlemektir. Tedavi yöntemleri hastalığın evresine göre değişiklik gösterir.
1. Tıbbi ve Ameliyatsız Tedaviler
Akut fissürlerde başarı şansı %80 civarındadır. Ancak kronikleşmiş vakalarda bu oran %50'ye düşebilir.
| Yöntem | Uygulama Detayları |
|---|---|
| Diyet ve Yaşam Tarzı | Bol meyve, sebze tüketimi ve kabızlıktan korunma. |
| Sıcak Su Banyosu | Bölgedeki spazmı çözmek için oturma banyoları. |
| İlaç Tedavisi | Dışkı yumuşatıcılar, topikal kremler ve ağrı kesiciler. |
| GTN Merhemleri | Anal basıncı azaltan Glyceryl Trinitrate içerikli kremler. |
| Botox Uygulaması | Cerrahiye alternatif, anestezi gerektirmeyen poliklinik işlemi. |
2. Cerrahi Tedavi (Ameliyat)
Tıbbi tedavinin yetersiz kaldığı kronik vakalarda kesin çözüm cerrahi müdahaledir. Günümüzde en sık Lateral İnternal Sfinkterotomi yöntemi tercih edilmektedir.
- Başarı Oranı: Ameliyat sonrası çatlakların iyileşme oranı %97 ile %100 arasındadır.
- İyileşme Süreci: Hastaların %90'ından fazlası ilk 48 saat içerisinde ağrılarından kurtulur.
- Uygulama: Lokal veya genel anestezi altında, açık veya kapalı teknikle iç sfinkter kası kesilerek anal basınç düşürülür.
