Akciğerde Nodül

Akciğerde Nodül Nedir?

Akciğer nodülü, akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları sırasında tespit edilen, akciğer parankimi ile çevrili, genellikle 3 cm’den küçük olan anormal doku büyümeleridir. Görüntüleme cihazlarında küçük beyaz noktalar şeklinde beliren bu lezyonlara; genişlemiş lenf düğümleri, pnömoni, sıvı birikimi veya atelektazi eşlik etmez.

Akciğer nodülleri toplumda oldukça sık rastlanan yapılardır. Yapılan tarama çalışmalarına göre, olguların ortalama %25’inde nodül tespit edilmektedir. Bu nodüllerin büyük bir çoğunluğu 1 cm’den küçüktür ve genellikle tek bir odak yerine çoklu yapıda bulunma eğilimindedirler.

Akciğerde Nodül Belirtileri Nelerdir?

Çoğu durumda akciğerde nodül belirtileri görülmez; lezyonlar başka bir şikayetle yapılan tetkikler sırasında tesadüfen saptanır. Ancak nodülün altında yatan neden malign (kötü huylu), enfeksiyon veya sistemik bir hastalık ise nadiren şu semptomlar görülebilir:

• Sürekli öksürük
• Kanlı balgam çıkarma
• Hırıltılı solunum
• Ateş (Pnömoni veya altta yatan enfeksiyona bağlı)

Bilgisayarlı tomografide bu yapılar; solid (katı), buzlu cam dansitesinde veya her ikisinin birleşimi olan karma (subsolid) yapıda izlenebilir.

Akciğerde Nodül Nedenleri

Akciğerde görülen her nodül kanser anlamına gelmez. Birçok iyi huylu (benign) hastalık akciğerde nodül oluşumuna yol açabilir. Başlıca nedenler şunlardır:

İyi Huylu (Benign) Nedenler

• Bakteriyel enfeksiyonlar: Pnömoni ve akciğer apsesi.
• Enfeksiyon dışı hastalıklar: Tüberküloz (granülom), sarkoidoz, romatoid artrit.
• Paraziter ve mantar hastalıkları: Kist hidatik ve çeşitli mantar enfeksiyonları.
• Tümör benzeri oluşumlar: Hamartom.

Kötü Huylu (Malign) Nedenler

• Akciğer kanseri: Akciğerin kendi hücrelerinden kaynaklanan tümörler.
• Metastaz: Başka bir organdan (meme, karaciğer, tiroid vb.) akciğere yayılan kanser hücreleri.
• Prekanseröz lezyonlar: Kanserleşme potansiyeli taşıyan dokular.

Akciğerde Her Nodül Kanser Midir?

Akciğerde nodül saptanması hem hasta hem de hekim için hassas bir süreçtir. Ancak akciğerde nodül sıklığı oldukça fazladır ve her saptanan lezyon kanser değildir. Nodülün karakterini belirlemek için Toraks BT, PET-CT, biyopsi veya düzenli radyolojik takip yöntemleri kullanılır.

Kötü huylu nodüllerin erken teşhis edilmesi, cerrahi başarı şansını ve sağkalım oranını artırır. İyi huylu nodüllerde ise gereksiz cerrahi müdahaleden kaçınmak esastır. Bu ayrımı yapmak için uzmanlardan oluşan bir nodül konseyi (Göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, radyoloji ve nükleer tıp) tarafından değerlendirme yapılması en sağlıklı yoldur.

Kanser Riski Faktörleri ve Tanı Kriterleri

Aşağıdaki özelliklere sahip hastalarda nodülün kötü huylu olma ihtimali daha yüksektir ve ileri tetkik gerektirir:

• Yaş ve Alışkanlıklar: 40 yaş üzeri olmak ve aktif/eski sigara kullanımı.
• Genetik: Ailede kanser öyküsünün bulunması.
• Nodül Boyutu:
  • 3 mm altı: %0.2 risk
  • 8-20 mm arası: %18 risk
  • 20 mm üzeri: %50-64 risk
• Kenar Yapısı: Sınırları düzensiz, lobüle veya spiküler (dikenli) kenarlı nodüllerin kanser riski 5 kat daha fazladır.
• Dansite (Yoğunluk): Kısmi subsolid nodüllerde malignite riski %63 iken, solid nodüllerde bu oran %7 civarındadır.
• Büyüme Hızı: Eski filmlerle karşılaştırıldığında %25'ten fazla büyüme saptanması.

Akciğer Nodülü Takip ve Tedavi Protokolü

Nodülün boyutuna ve hastanın risk durumuna göre izlenecek yol haritası şu şekildedir:

Cerrahi Müdahale ve Biyopsi

Kanser şüphesi yüksek olan veya takibinde büyüme saptanan nodüller için cerrahi işlem (VATS - Kapalı yöntem) önerilir. Ameliyat sırasında frozen (hızlı patolojik inceleme) yapılarak nodülün yapısı incelenir. Eğer sonuç kanser ise ameliyata devam edilir; iyi huylu ise işlem sonlandırılır. Tanı için ayrıca bronkoskopi, ince iğne aspirasyon biyopsisi (TİAB) veya Tru-cut biyopsi yöntemleri de kullanılabilir.