Açık kalp cerrahisi sonrası tekrarlayıcı transfüzyon ilişkili akut akciğer hasarı: Olgu sunumu - 2013AU2
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı (TİAAH) Nedir?
Transfüzyon ilişkili akut akciğer hasarı (TİAAH), kan transfüzyonu sonrası gelişen, nadir fakat ciddi bir klinik sendromdur. Literatürde görülme sıklığı yaklaşık 5000 transfüzyonda 1 olarak bildirilmektedir. Bir hastada birden fazla atak geçirme olasılığı ise son derece düşüktür; iki atak geçirme ihtimalinin 1/25 milyon ile 1/10 milyar arasında olduğu tahmin edilmektedir.
TİAAH Belirtileri ve Tanı Kriterleri
TİAAH tanısı, benzer semptomlara yol açabilecek diğer nedenlerin dışlanması ile konur. Klinik bulgular genellikle transfüzyon başlangıcından itibaren ilk 4 saat içinde ortaya çıkar. En yaygın görülen semptomlar şunlardır:
- Dispne (Nefes darlığı)
- Hipoksemi (Düşük kan oksijen seviyesi)
- Hipotansiyon (Düşük kan basıncı)
- İki taraflı pulmoner ödem
- Ateş
Hastalığın Patofizyolojisi ve Tetikleyici Etkenler
Hastalığın gelişiminde verici plazmasındaki granülosit antikorları, human lökosit antijen (HLA)-1 ve HLA-2 antikorları ile lizofosfatidilkolin gibi biyolojik aktif lipidlerin rol oynadığı bilinmektedir. Ayrıca, depolanma süresince biriken interlökin-6 (İL-6) ve İL-8 gibi sitokinlerin nötrofilleri uyararak süreci tetiklediği saptanmıştır.
Klinik çalışmalar, özellikle uzun süre bekletilmiş trombosit süspansiyonlarının transfüzyonunun TİAAH riskini ve şiddetini artırdığını göstermektedir. Hastalığı tetikleyen başlıca risk faktörleri şunlardır:
- Sepsis
- Yakın zamanda geçirilmiş cerrahi
- Masif kan transfüzyonu
- Sitokin kullanımı
Olgu Sunumu: 1.5 Yaşındaki Hastada Tekrarlayan TİAAH Atakları
Bu yazıda, doğuştan kalp hastalığı (Fallot tetralojisi ve sekundum ASD) nedeniyle ameliyat edilen ve toplamda dört defa TİAAH atağı geçiren 1.5 yaşındaki bir kız olgu incelenmiştir. Hasta, açık kalp ameliyatı sonrası uygulanan farklı kan ürünlerine karşı tekrarlayan reaksiyonlar göstermiştir.
Ameliyat Sonrası İlk Atak ve Müdahale
Ameliyat sonrası 3. saatte ekstübe edilen hastaya, 0. saatte başlanan tam kan transfüzyonu sonrası 4. saatte ani bir klinik kötüleşme gözlenmiştir. Hastada derin hipoksemi (PO2: 46 mmHg), hipotansiyon (60/35 mmHg), bradikardi ve ateş gelişmiştir. Akciğer grafisinde iki taraflı infiltrasyon saptanması üzerine hasta tekrar entübe edilmiş ve prednizolon tedavisi uygulanmıştır.
Tekrarlayan Ataklar ve Klinik Seyir
Hastanın tedavi sürecinde farklı kan ürünleri ile tetiklenen diğer ataklar şu şekilde gelişmiştir:
- Eritrosit Süspansiyonu (7. Saat): Transfüzyondan 15 dakika sonra bradikardi, hipotansiyon ve derin hipoksemi gelişti.
- Işınlanmış Eritrosit Süspansiyonu (12. Saat): Hipoksemi daha da derinleşti (PO2: 30 mmHg). Bu aşamada böbrek fonksiyonları bozulan hastaya periton diyalizi başlandı.
- Taze Donmuş Plazma (20. Saat): 20 cc transfüzyon sonrası hipotansiyon ve bradikardi gelişmesi üzerine işlem durduruldu.
- Lökosit Filtre Edilmiş Eritrosit (8. Gün): Premedikasyona rağmen transfüzyonun 30. dakikasında yeniden dispne, hipoksemi ve hipotansiyon gözlendi.
| Klinik Parametre | Atak Sırasındaki Bulgular |
|---|---|
| Solunum Sistemi | Dispne, derin hipoksemi, yaygın kaba raller, bilateral infiltrasyon |
| Kardiyovasküler | Hipotansiyon, bradikardi |
| Genel Durum | Ateş (38 °C), böbrek fonksiyon bozukluğu |
| Tedavi Yanıtı | Kan ürünlerinin kesilmesi ve destekleyici tedavi ile iyileşme |
Sonuç ve Tedavi Yaklaşımı
Hastanın geçirdiği dört atak da kan ürünlerinin kesilmesi, mekanik ventilasyon desteği, inotropik destek (dopamin, adrenalin) ve steroid kullanımı ile kontrol altına alınmıştır. Son ataktan 33 saat sonra oksijen değerleri düzelmeye başlamış ve dört gün sonra çekilen akciğer grafisinde interstisyel ödemin belirgin şekilde gerilediği gözlenmiştir. Bu vaka, nadir görülmesine rağmen transfüzyon sonrası gelişen solunum yetmezliklerinde TİAAH tanısının akılda tutulması gerektiğini vurgulamaktadır.
