Ter Testi

Kistik Fibrozis Tanısında Ter Testinin Rolü

Kistik fibrozis olgularının büyük bir kısmında kesin tanı, terde klor konsantrasyonunun ölçülmesi ile konulmaktadır. Bu test sırasında klorun yanı sıra terdeki sodyum miktarı da ölçülebilmektedir. Tanısal doğruluğun sağlanması adına ter testinin standart metodlarla ve mutlaka deneyimli bir personel tarafından uygulanması kritik önem taşır.

Ter Testi Uygulama Koşulları ve Hazırlık Süreci

Ter testi, sonuçların güvenilirliği için belirli klinik şartlar altında gerçekleştirilmelidir. Test uygulanacak hastaların klinik olarak stabil, iyi hidrate (sıvı kaybı olmayan) ve akut bir hastalığı bulunmayan durumda olmaları gerekir. Ayrıca, hastanın mineralokortikoid tedavisi almıyor olması testin doğruluğu açısından şarttır.

Ter Toplama Yöntemleri ve Nanoduct Teknolojisi

Günümüzde ter testi yapılırken yaygın olarak kullanılan üç temel yöntem bulunmaktadır: Gibson Cooke, Macroduct ve Nanoduct. Her üç metodun ortak özelliği, ön kola 5 mV’luk elektrolit akımı verilerek pilokarpin iyontoforez yöntemi ile terlemenin uyarılmasıdır. Kliniğimizde ter testi işlemleri, modern bir yaklaşım olan Nanoduct yöntemi ile gerçekleştirilmektedir.

Test Uygulamasında Dikkat Edilmesi Gereken Bölgeler

Ter salgılanmasının uyarılması aşamasında uygulama yapılacak bölge seçimi hayati önem taşır. Uyarı işlemi kesinlikle baş, alın, gövde gibi bölgelerden veya inflame, kanlı ya da seröz akıntısı olan alanlardan yapılmamalıdır. Uyarılan ter, yönteme göre bir pedde veya konkav plastik disk şeklindeki kapiller tüpte toplanarak analiz edilir.

Ter Testi Sonuçlarının Analizi ve Değerlendirme Kriterleri

Ter testi sonuçları değerlendirilirken; kullanılan yöntem, ter salgılanma hızı, hastanın tuz alımı, beslenme ve hidrasyon durumu gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Kliniğimizde uygulanan ter testi sonuçları şu referans aralıklarına göre sınıflandırılmaktadır:

Bebeklerde ve Prematürelerde Ter Testi Zamanlaması

Sağlıklı bebeklerde doğum sonrası ilk 24-48 saatte terdeki elektrolitler geçici olarak yükselebilir. Bu dönemde alınan yüksek sonuçlar mutlaka ilerleyen süreçte tekrar edilmelidir. Ayrıca, yaşamın ilk bir ayında prematüre bebeklerde yeterli ter miktarının toplanması teknik olarak zor olabilmektedir. 3 aylık bebeklerde 40 mmol/L üzerindeki değerler kistik fibrozis olasılığını kuvvetle düşündürür.

Kistik Fibrozis Dışı Ter Testi Pozitifliği Nedenleri

Unutulmamalıdır ki, kistik fibrozis hastalarının %10’unda ter testi sonucu normal gelebilir. Bunun yanı sıra, kistik fibrozis dışında terde klor konsantrasyonunu yükselten ve yanlış pozitifliğe yol açabilen durumlar şunlardır:

• Anoreksiya nevroza ve malnutrisyon (PEM)
• Tedavi edilmemiş adrenal yetmezlik veya stres durumları
• Ektodermal displazi ve egzema
• Hipotiroidizm ve hipoparatiroidizm (tedavi edilmemiş)
• Glikojen depo hastalığı tip-1 ve G6PD eksikliği
• Familyal Kolestaz (Byler hastalığı) ve fukusidoz
• Kleinfelter sendromu ve Maurac sendromu
• Mukopolisakkaridoz ve nefrojenik diabetes mellitus
• Otonomik disfonksiyon ve psedohipoaldesteronizm
• Uzun süreli prostaglandin infüzyonu
• Psikososyal büyüme gelişme geriliği
• Sıcak havalarda yapılan ağır egzersizler