Spastik çocuk - cerebral palsy

Spastik çocuk - cerebral palsy

Spastik Çocuk  () terimi, beyin felçli çocuklar için kullanılır.  Uluslararası literatürde Cerepal Palsy (CP) olarak bilinir.
SÇ,  anne karnında,  doğumda veya doğum sonrası yaşamın ilk yıllarında meydana gelen olumsuzluklar sonucu beynin hasar görmesi ile oluşur. Beyinde kalıcı bir hasar meydana gelir. Bu hasarın şiddetine, beyinde etkilediği bölgeye göre değişik bulgu ve belirtiler görülür. 
SÇ  oluşması için en sık rastlanılan  riskli durumlar şunlardır;  Erken doğum  veya düşük doğum ağırlığı olması, çoğul gebelikler, zor doğum, doğum esnasında bebeğin nefessiz kalması, yeni doğan döneminde geçirilen uzamış şiddetli sarılık, havale, menenjit gibi beyni etkileyen iltihaplar, anne karnında karşılaşılan iltihabi veya fötusu olumsuz etkileyecek diğer durumlar şeklindedir.
En sık rastladığımız SÇ şekli, spastik çocuk kelimesinin de kaynağını aldığı tür olan tüm vücutta kasılmalarla birlikte seyreden,  motor gelişim dediğimiz çocuğun hareketlerinde gerilik halidir. Bu çocuklar yaşıtlarına göre geç gelişir, oturma, ayağa kalkma ve yürüme hep geç olur, bazıları hiç yürüyemez. Sık olarak kol  ve bacaklarında normalden daha fazla sertlik, katılık görülür ki buna tıp dilinde spastisite ve bazende tipine göre distoni denir.  Bazen de gevşek olurlar  veya baş, kol ve bacaklarında  ani hareketlerle olan şekilleri de vardır. Sonuncusuna kore -  atetoz denir.
SÇ’ larda  tanı, temel olarak  nörolojik muayene ve gerekli tıbbi tetkikler sonrası konur. Tetkik olarak bir  yaş ve altı çocuklarda beyin ultrasonu yeterli olabilir, ama beyin MR’ı (manyetik görüntüleme) her zaman en kıymetli ve doktora en  fazla bilgiyi veren tetkiktir.
SÇ’ lara çok sık  olarak başka tıbbi sorunlarda eşlik eder. Bunlardan epilepsi (sara) en sık görülenidir. Görme, işitme problemleri, davranış problemleri ve psişik sorunlar, beslenme sorunları, hijyen problemleri, daha  ileride aşırı kasılmaya bağlı eklem ve kemik sorunları, yapışıklıklar , eğilmeler görülebilir.
SÇ  tanısı konduktan sonra tedavi planlaması yapılır. SÇ’ lar da ilaç tedavisi en sık beraber görülen epilepsi için verilir. Bunun yanısıra kasılma giderici ilaçlar, kabızlığa yönelik ilaçlar, hırçınlık vb. gibi durumlar için psikiyatrik ilaçlarda verilebilir.
tedavisinin temelini özel eğitim ve rehabilitasyon oluşturur. Çoğu SÇ için rehabilitasyon yaşam boyu sürecek bir süreçtir. Rehabilitasyon, fizyoterapi, spor, konuşma terapisi ve mesleki/uğraşı terapileri şeklinde birçok alandan oluşur. SÇ de rehabilitasyonun amacı, hasta bireyi oluşabilecek,  hastalığın yol açtığı zararlardan korumak ve kullanabileceği kapasitesinin en üstüne çıkarmaktır.
SÇ tedavisi  bir ekip işidir. Burada ekibin başı ve doğal lideri çocuk nörolojsi uzmanıdır. Ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon, beyin cerrahisi, psikiyatri gibi uzmanlık  alanlarını koodine eder, ve özel eğitim ve rehabilitasyon ekibini yönlendirir. Özel eğitim ve rehabilitasyon ekibi fizyoterapisit, özel eğitimci, psikolog, ve sosyal çalışmacılardan oluşur. SÇ  tedavi  ekibinin en önemli bireyi ise muhakkakki spastik çocuğun kendi ailesidir. Aileler, anne, baba, şoför,  fizyoterapist, psikolog, eğitimci, finansman sağlayıcı gibi daha burada unutulan onlarca rolü oynarlar  ve onlar olmadan bir SÇ tedavisi eksik kalacaktır. 
 

Bu makale 6 Mart 2019 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar
Dr. Öğr. Üyesi Engin Deniz

Uzm. Dr. Engin DENİZ, lise öğrenimini Tarsus Amerikan Koleji'nde bitirdikten sonra Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde başladığı tıp eğitimini başarıyla tamamlayarak tıp doktoru unvanı almıştır. İhtisasını ise yine Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yapmış ve Nöroloji Uzmanı olmuştur. Daha sonra, İstanbul  Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Çocuk Nörolojisi Bölümü'nden Çocuk Nörolojisi yan dal uzmanlığını almıştır. Bu eğitimlerinin yanı sıra Marmara Üniversitesi  Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü'nde "Elektrodiagnostik Nöroloji" lisansüstü eğitimini de tamamlamıştır. 1991-1992 ve 1995-1996 yılları arasında Devlet, Asker ve SSK hastanelerinde Nöroloji Uzmanı olarak görev yapmış olan Uzm. Dr. Engin DENİZ, 1996-2015 yılları arasında Metin Sabancı Spastik Çocuklar Merkezi'nde, 2004-2015 y ...

Etiketler
Spastik çocuk ne demektir
Dr. Öğr. Üyesi Engin Deniz
Dr. Öğr. Üyesi Engin Deniz
İstanbul - Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Facebook Twitter Instagram Youtube