Şişmalık (obezite) tedavisi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite (Şişmanlık) Nedir?
Obezite, vücuttaki yağ miktarının sağlığı bozacak düzeyde aşırı artması olarak tanımlanır. Temel olarak enerji alımının, enerji tüketiminden daha fazla olduğu durumlarda ortaya çıkan bu tablo, sadece estetik bir kaygı değil, ciddi bir sağlık sorunudur. Bazı hastalıkların oluşumunu tetiklemesi ve yaşam süresini olumsuz etkilemesi nedeniyle tıbbi müdahale gerektirebilir.
Şişmanlığa Neden Olan Risk Faktörleri
Obezite gelişimi tek bir nedene bağlı olabileceği gibi, birçok farklı faktörün birleşimiyle de meydana gelebilir. Başlıca risk faktörleri şunlardır:
- Fiziksel aktivite yetersizliği
- Yanlış beslenme alışkanlıkları
- Yaş ve cinsiyet (Kadınlarda daha sık görülme eğilimi)
- Irksal faktörler ve eğitim düzeyi
- Evlilik ve doğum sayısı
- Sigarayı bırakma ve alkol tüketimi
- Psikolojik bozukluklar
- Metabolik ve hormonal bozukluklar
Şişmanlığın Belirlenmesi ve Beden Kitle İndeksi (BKİ)
Bir kişinin obezite sınırları içerisinde olup olmadığını belirlemenin en güvenilir yolu Beden Kitle İndeksi (BKİ) veya dünya genelindeki adıyla Body Mass Index (BMI) hesaplamasıdır. Bu yöntem, bireyin kilosunun boyuna oranını temel alan pratik bir ölçümdür.
Beden Kitle İndeksi Nasıl Hesaplanır?
BKİ hesaplaması, vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (metre cinsinden) karesine bölünmesiyle elde edilir.
Örnek Hesaplama: Vücut ağırlığı 70 kg, boyu 1.60 m olan bir kişi için; 70 / (1.60 x 1.60) = 70 / 2.56 = 27.34 kg/m²
Beden Kitle İndeksi Değerlendirme Tablosu
| BMI Değeri (kg/m²) | Durum |
|---|---|
| 18.5 altı | Zayıf |
| 18.5 - 24.9 | Normal Kilolu |
| 25 - 29.9 | Hafif Şişman (Fazla Kilolu) |
| 30 - 34.9 | Orta Derecede Şişman (I. Derece) |
| 35 - 39.9 | Ağır Derecede Şişman (II. Derece) |
| 40 ve üzeri | Çok Ağır Derecede Şişman (III. Derece) |
Şişmanlık Ameliyatları ve Tedavi Yöntemleri
Obezite tedavisinde cerrahi yöntemler, hastanın durumuna ve ihtiyacına göre farklılık gösterir. Günümüzde en sık başvurulan yöntemler şunlardır:
1. Yemek Alımını Kısıtlayıcı Mide Bandı (Kelepçe)
Midenin giriş kısmına yerleştirilen bir bant ile gıda alımı kısıtlanır. Genel anestezi altında uygulanan bu işlemde, hasta özel durumlar dışında ideal kilosuna gelse dahi bant çıkarılmaz. Operasyon sonrası ertesi gün sulu gıdaya geçilebilir.
2. Ayarlanabilir Gastrik Bant (AGB)
İhtiyaca göre enjeksiyonla şişirilebilen, elastik bir balona sahip yumuşak silikon bir banttır. Temel prensibi, mide hacmini sınırlandırarak gıda alımını kısıtlamaktır. Diğer yöntemlere göre en büyük avantajı ayarlanabilir olmasıdır.
3. Mide Küçültücü ve Emilim Engelleyen Ameliyatlar
Genellikle laparoskopik (kapalı) yöntemle gerçekleştirilen bu operasyonlarda, gıda emilimi bozulduğu için hasta kilo kaybeder. Bu kategoride en yaygın uygulanan işlem Laparoskopik Gastrik Bypass ameliyatıdır.
4. Mide Balonu
Endoskopik yolla mideye yerleştirilen ve içeride şişirilen bu balon, hastada tokluk hissi yaratarak kilo vermeyi amaçlar.
- Genel anestezi gerektirmez.
- Balon 6 ay sonra çıkarılmalıdır.
- Balon çıkarıldıktan sonra hastanın tekrar kilo alma riski yüksektir.
