ROMATİZMA ÇEŞİTLERİ

Artrit ve Romatizma Nedir?

Romatizma, kemik, kas ve eklem çevresinde hissedilen ağrı veya acıyı tanımlamak için kullanılan oldukça geniş kapsamlı bir terimdir. Tek bir hastalıktan ziyade, 100’den fazla farklı rahatsızlığı bünyesinde barındırır. Artrit ise kelime anlamı itibarıyla vücuttaki bir veya daha fazla eklemde meydana gelen yangı (enflamasyon) durumudur.

Bu hastalıklar, çocuklar dahil olmak üzere her yaştan bireyi etkileyebilmektedir. Ancak istatistiksel verilere göre kadınların romatizmal hastalıklara yakalanma riski erkeklere oranla daha yüksektir.

Romatizma Tipleri Nelerdir?

Romatizmal hastalıklar temel olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır: İltihaplı romatizmalar ve iltihaplı olmayan romatizmalar.

1. İltihaplı Romatizmalar

İltihaplı romatizmalar kendi içinde üç farklı mekanizma ile gelişebilir:

• Mikrobik Romatizmalar: Stafilokok, streptokok ve tüberküloz basili gibi çeşitli mikropların ekleme yerleşmesiyle oluşur.
• Bağışıklık Sistemi Kaynaklı (Mikropsuz) İltihaplar: Bağışıklık sistemindeki bozukluklar sonucu gelişir. Romatoid Artrit (RA), Ankilozan Spondilit (AS) ve Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) bu grubun en önemli örnekleridir.
• Kristal Kaynaklı İltihaplar: Ürik asit gibi kristallerin eklemlerde birikerek tahriş yapmasıdır. Gut ve yalancı gut hastalıkları bu sınıfa girer.

2. İltihaplı Olmayan Romatizmalar

Bu grubun en yaygın örneği halk arasında kireçlenme olarak bilinen artrozdur. Artrozda iltihap yerine eklem kıkırdağında aşınma, incelme ve kemik çıkıntıları görülür. Travmalar, mekanik nedenler, metabolik ve psikolojik bozukluklar bu tip romatizmaların başlıca sebepleridir.

Sık Görülen Romatizmal Hastalıklar

Toplumda en sık karşılaşılan romatizmal rahatsızlıklar şunlardır:

• Artroz (Kireçlenme)
• Yumuşak Doku Romatizmaları (Fibromiyalji, bel ve boyun ağrıları)
• Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit
• Vaskülitler ve Behçet Hastalığı
• Gut Hastalığı ve Kristal Artritleri
• Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF)
• Bağ Dokusu Hastalıkları (SLE, Skleroderma, Polimiyozit)
• Juvenil Artrit (Çocukluk çağı romatizması)
• Bursitis ve Tendinitis

Artrit ve Romatizmanın Belirtileri

Belirtiler hastalığın türüne göre değişse de, aşağıdaki bulgular genellikle bir romatizmal hastalığa işaret eder:

• Bir veya birden fazla eklemde şişlik,
• Eklemler etrafında katılık ve sertlik hissi,
• Eklemlerde kızarıklık ve yerel sıcaklık artışı,
• Sürekli veya tekrarlayan eklem ağrıları,
• Hareket kabiliyetinde kısıtlanma.

Romatoid Artrit vakalarında bu belirtilere ek olarak hafif ateş, iştah kaybı ve halsizlik görülebilir. Şikayetler genellikle sabah saatlerinde, soğuk ve nemli havalarda şiddetlenme eğilimindedir.

Risk Faktörleri ve Nedenleri

Romatizmal hastalıkların çoğunun kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Genellikle bulaşıcı değildir ancak genetik yatkınlık bazı türlerde önemli bir rol oynar. Risk altındaki gruplar şunlardır:

Teşhis ve Tedavi Yöntemleri

Teşhis sürecinde kan testleri ve etkilenen bölgenin radyografi (röntgen) ile görüntülenmesi kritik öneme sahiptir. Şikayetleriniz için Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) uzmanlarına veya Romatoloji uzmanlarına başvurabilirsiniz.

Tedavi Seçenekleri

Çoğu artrit türünde tamamen iyileşme sağlayan bir kür olmasa da, yaşam kalitesini artıran etkili yöntemler mevcuttur:

1. İlaç Tedavisi: Analjezikler (ağrı kesiciler), Steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar ve Kortizon (Steroidler) kullanılır.
2. Hastalık Modifiye Edici İlaçlar: Özellikle Romatoid Artrit gibi ilerleyici türlerde tercih edilir.
3. Egzersiz ve Fizik Tedavi: Yüzme, artrit hastaları için en ideal egzersizdir.

Önemli Uyarı: İltihaplı eklem romatizmalarında sıcak tedaviler ve kaplıcalar genellikle önerilmezken; kireçlenme ve yumuşak doku romatizmalarında faydalı olabilir. Kaplıca öncesi mutlaka bir FTR uzmanına danışılmalıdır.