Rahim ağzı yaraları ve tedavi metodları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Servisit (Rahim Ağzı Yarası) Nedir?
Halk arasında rahim ağzında yara olarak bilinen servisit, en sık karşılaşılan jinekolojik problemlerden biridir. Genel tanımıyla servisit, rahim ağzı dokusunun iltihaplanması durumudur. Bu tablo sıklıkla bir enfeksiyona bağlı olarak gelişse de bazen irritasyon veya travma sonrası da ortaya çıkabilmektedir.
İstatistiksel olarak kadınların yarısından fazlası hayatının bir döneminde bu hastalığa yakalanmaktadır. Yaşı ne olursa olsun, cinsel yönden aktif olan her kadın servisit için potansiyel bir adaydır. Kasık ağrısı ve vajinal akıntı şikayeti olan kadınların çoğunda, servisit tek başına veya başka bir hastalıkla birlikte görülebilir.
Servisit Belirtileri Nelerdir?
Servisitin belirtileri diğer pek çok jinekolojik hastalıkla benzerlik gösterdiği için kişinin kendi kendine teşhis koyması oldukça zordur. Genellikle farklı bir şikayetle gidilen jinekolojik muayene sırasında fark edilir. Servisitin ilk belirtisi, genellikle adet kanamasının bitişini takip eden dönemde ortaya çıkan vajinal akıntıdır.
Hastalığın diğer önemli belirtileri şunlardır:
- Kasık ağrısı ve bel ağrısı
- Anormal vajinal kanama
- Vajinada kaşınma ve yanma hissi
- İlişki esnasında ağrı (disparüni) ve ilişki sonrası kanama
- İdrar yaparken yanma
- İlerleyen vakalarda kötü kokulu ve iltihabi akıntı
Rahim Ağzı Yarası ve Kısırlık İlişkisi
Tedavi edilmemiş ve kronikleşmiş bir servisit, mukus (serviks salgısı) yapısını bozarak spermlerin servikal kanala girişini engelleyebilir. Bu durum, kısırlığa (infertilite) yol açan nedenlerden biri olan "servikal faktör" problemlerini oluşturur. Uzman ellerde gerçekleştirilen tedavi sonrası, kısırlık problemi yaşayan bireylerde kendiliğinden gebelikler oluşabilmektedir.
Eğer servisiti olan bir kadın gebe kalırsa, düşük ve erken doğum riskleri artış gösterir. Ayrıca bu annelerden doğan bebeklerde doğum sonrası akciğer ve göz enfeksiyonları normalden daha sık görülmektedir.
Tanı Yöntemleri ve Kullanılan Testler
Servisit tanısı için jinekolojik muayene oldukça belirleyicidir. Muayene sırasında normalde açık pembe olan rahim ağzının kızarık ve şiş olduğu gözlemlenir. Bu durum, vücudun savunma mekanizması olan akyuvarların bölgeye göç etmesi ve kan akımının artmasıyla oluşur. Kesin tanı için şu testler uygulanır:
1. Smear Testi
Servikal enfeksiyonların ve erken dönem rahim ağzı kanserinin taranmasında kullanılan hayati bir testtir. Rahim ağzı salgısından fırça yardımıyla alınan sürüntünün patolojik incelemesini içerir. Ağrısız ve basit bir işlemdir.
2. Kolposkopi
Rahim ağzı ve vajinanın, ışıklı bir büyüteç yardımıyla detaylı incelenmesidir. İşlem öncesi özel kimyasal maddelerle boyama yapılarak şüpheli alanlar ve anormal damarlanmalar tespit edilir. Bu yöntem, servisit ile kötü huylu hastalıkların ayrımında kritiktir.
3. Biyopsi
Rahim ağzı ileri derecede anormal görünüyorsa, lokal anestezi altında şüpheli bölgelerden parça alınır. Tek bir alan belirlenemiyorsa saat 3, 6, 9 ve 12 hizalarından örnekler alınarak patolojiye gönderilir.
Servisit Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri
Servisitin başarılı tedavisi, altta yatan nedenin doğru tanımlanmasına bağlıdır. Eğer neden tahriş edici bir madde ise kullanımın kesilmesi; neden bir enfeksiyon ise (en sık klamidya, gonore ve trikomonas) uygun antibiyotik tedavisi sorunu çözer.
İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya uzamış vakalarda şu cerrahi yöntemler uygulanır:
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Koterizasyon (Yakma) | Isı yardımıyla iltihabi dokunun tahrip edilmesidir. En klasik yöntemdir. |
| Kriyoterapi (Dondurma) | Azot gazı ve özel bir prob yardımıyla dokunun dondurularak yok edilmesidir. |
| Lazer Tedavisi | Işık enerjisi kullanılarak sorunlu dokunun ortadan kaldırılmasıdır. |
| Elektrokoter | Radyo dalgaları kullanarak daha az ısı ve tahribatla yapılan etkili bir yöntemdir. |
Koterizasyon Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- İşlem sonrası 3-4 hafta cinsel ilişkiden sakınılmalıdır.
- Bol ve et suyu kıvamında akıntı olması normaldir.
- 2 adet dönemi sonrası iyileşme oranını belirlemek için kontrol muayenesi yapılmalıdır.
Rahim Ağzı Yarasından Korunma Yolları
Servisitten korunmak ve erken teşhis için şu önlemler alınmalıdır:
- Güvenli cinsel birliktelik tercih edilmeli ve şüpheli durumlarda prezervatif kullanılmalıdır.
- Vajinal akıntı varlığında muayene ertelenmemelidir.
- Hiçbir şikayet olmasa dahi yılda bir kez jinekolojik muayene ve smear testi yaptırılmalıdır.
- Kokulu tampon, deodorant ve pudra gibi irritan maddelerden kaçınılmalıdır.
- Vajinal duş yapılmamalıdır; vajinanın doğal asidik dengesini bozmak enfeksiyon riskini artırır.
- Pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli ve sık değiştirilmelidir.
- Tuvalet temizliği her zaman önden arkaya doğru yapılmalıdır.
