PARKİNSON HASTALIĞI VE BEYİN PİLİ TEDAVİSİ İLE İLGİLİ DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

Parkinson Hastalığı Nedir ve Korunmak Mümkün müdür?

Parkinson hastalığı, beyinde dopamin üreten nöronların kaybedilmesi ve buna bağlı olarak bu maddenin azalmasıyla ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Günümüzde Parkinson hastalığından korunmak için bilimsel olarak kanıtlanmış özel bir diyet, yaşam tarzı veya egzersiz programı maalesef mevcut değildir. Hastalık tablosu, nadir görülen ailesel durumlar dışında, 60 yaş üzerindeki bireylerde binde üç oranında ortaya çıkabilmektedir.

Parkinson Sadece Yaşlılarda mı Görülür?

Parkinson genellikle bir ileri yaş hastalığı olarak bilinse de, hastaların %5 ile %10'unda başlangıç yaşı 20 ile 50 arasındadır. Genç hastalarda mutlaka genetik nedenler araştırılmalıdır; çünkü ailede bir ebeveyn veya kardeşte Parkinson bulunması risk faktörünü artırır. Kalıtsal özellik taşıyan Parkinson vakaları genellikle daha genç yaşlarda başlar ve tüm hastaların yaklaşık %5'ini oluşturur.

Her El Titremesi Parkinson Belirtisi midir?

El titremesi Parkinson hastalığının önemli bir belirtisidir ancak her el titremesi bu hastalığa işaret etmez. Parkinson titremeleri tipik olarak hasta istirahatteyken görülür; kollar kaldırıldığında titreme genellikle durur. Hastalığın başlangıç evresinde görülebilecek temel belirtiler şunlardır:

• Vücudun bir tarafında belirginleşen, ellerde "para sayar" tarzda titreme.
• Hareketlerde genel bir yavaşlama.
• Yürürken kolların vücut salınımına katılmaması.
• Bakışlarda donuklaşma ve "maske yüz" olarak adlandırılan mimik azalması.
• Küçük adımlarla ve öne eğilerek yürüme.

Bu belirtileri gösteren hastaların vakit kaybetmeden bir hareket bozukluğu uzmanı nöroloji doktoruna başvurması kritik önem taşır.

Beyin Pili Tedavisi ve Uygulama Kriterleri

Beyin pili ameliyatı için yaş tek başına belirleyici bir kriter değildir. Bazı durumlarda genç bir hasta ameliyata uygun olmayabilirken, ileri yaştaki bir hastaya bu işlem önerilebilir. Ameliyat kararında; hastanın ilaca verdiği cevap, zihinsel durumu ve beynin anatomik yapısı gibi çoklu kriterler değerlendirilir.

Beyin Pili Sonrası Sosyal Yaşam ve Çocuk Sahibi Olma

Genç hastalarda beyin pili uygulaması, yüksek doz dopamin ihtiyacını ve buna bağlı ilaç yan etkilerini azaltır. İlaç benzeri etki gösteren bu tedavi sayesinde hastaların kullandığı dozlar önemli ölçüde düşürülür. Ameliyat sonrası sağlığına kavuşan hastalar, yakın takip ile çocuk sahibi olabilirler.

Tedavinin Geri Dönüştürülebilirliği

Beyin pilinin en büyük avantajı; kontrol edilebilir, programlanabilir ve ayarlanabilir bir yöntem olmasıdır. Gerektiğinde elektrik ayarları değiştirilebilir, pil kapatılabilir veya tamamen çıkarılabilir. Bu durum, hastada kalıcı bir hasar bırakmadan ameliyat öncesi hale dönülmesine imkan tanır. Dolayısıyla, gelecekte geliştirilebilecek daha üstün tedavi yöntemleri beyin pili olan hastalara da uygulanabilir.

Ameliyat Süreci: Uyanık Ameliyat ve Ağrı Durumu

Beyin pili ameliyatları, hastalıktan sorumlu hücrelerin yerini tam olarak tespit edebilmek için hasta uyanık tutularak gerçekleştirilir. Bu süreçte hasta acı hissetmez; aksine doktorla sohbet ederek operasyonun başarısına katkıda bulunur. Ameliyat boyunca hissedilen tek ağrı, başlangıçtaki lokal anestezi iğneleridir:

Ameliyat Sonrası Yaşam ve Teknolojik Gelişmeler

Ameliyat sonrası hastaların günlük yaşantılarında kısıtlama olmaz. Kafa travmasına yol açmayacak tenis, bilardo ve yüzme gibi sportif faaliyetler serbesttir. Ayrıca günümüz teknolojisi, uygun ayarlarla bu hastaların her türlü MR görüntülemesine girmesine olanak tanır.

Pil ömrü konusunda da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Eskiden 4-6 yıl olan pil ömrü, yeni nesil dışarıdan şarj edilebilen piller sayesinde 20-25 yıla kadar çıkmıştır. Bu teknoloji, hem tedavi başarısını artırmakta hem de uzun süre pil değişimi ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır.