Neden hamile kalamıyorum

İnfertilite (Kısırlık) Nedir?

İnsanoğlunun temel içgüdülerinden olan hayatta kalma ve üreme arzusu, bazı çiftlerde biyolojik engellerle karşılaşabilmektedir. Tıbbi literatürde infertilite (kısırlık), 1 yıl boyunca korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesi durumu olarak tanımlanır. Günümüzde toplumun yaklaşık %10-15’i bu sağlık problemi ile karşı karşıya kalmaktadır.

Tamamen sağlıklı bir çiftin, bir ay içerisinde gebe kalabilme ihtimali sadece %25 civarındadır. Bu nedenle uzmanlar, infertilite nedenlerini araştırmak ve tedavi sürecine başlamak için genellikle 1 yıllık bir bekleme süresi önermektedir. Ancak bu süreçte en kritik belirleyici kadın yaşıdır.

Kadın Yaşı ve Bekleme Süreleri

Kadınlarda yaşın ilerlemesiyle birlikte yumurtalık rezervi doğal bir azalma sürecine girer. Bu durum, tedaviye başlama süresini doğrudan etkiler:

• 35 yaş altı: 1 yıl düzenli ilişki sonrası tetkik önerilir.
• 35-40 yaş arası: 6 aylık düzenli ilişkiye rağmen gebelik oluşmadıysa vakit kaybetmeden araştırma yapılmalıdır.
• 40 yaş üstü: Bekleme süresi en fazla 3 aydır.

İnfertilite Nedenleri ve Dağılımı

İnfertil bir çift değerlendirilirken mutlaka erkek ve kadın birlikte tetkik edilmelidir. Kısırlık vakalarının kökenine bakıldığında dengeli bir dağılım görülmektedir:

Kadın Kaynaklı İnfertilite Faktörleri

Kadınlarda kısırlığa yol açan temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

• Anovulasyon: Yumurta çatlamaması sorunları.
• Azalmış Yumurtalık Rezervi: Yumurta sayısının ve kalitesinin düşmesi.
• Tüplerde Tıkanıklık: Sperm ve yumurtanın buluşmasını engelleyen mekanik sorunlar.
• Rahim İçi Patolojiler: Rahimde polip, myom veya yapışıklık bulunması.

Kadınlarda Tanı ve Araştırma Yöntemleri

Yumurtlama (Ovulasyon) Takibi: Yumurtlamanın gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamanın en güvenilir yolu, beklenen adet tarihinden 1 hafta önce yapılan kanda progesteron ölçümüdür. Serum progesteron düzeyinin 3 ng/ml üzerinde olması, ovulasyonun gerçekleştiğini kanıtlar.

Yumurtalık Rezervi Testleri: Her hastada zorunlu olmasa da; 35 yaş üstü kadınlarda, adet düzensizliği olanlarda, tek yumurtalığı alınanlarda veya ailesinde erken menopoz öyküsü bulunanlarda mutlaka incelenmelidir. Rezerv ölçümü için şu yöntemler kullanılır:

1. Adetin 3. gününde kanda FSH ve Östrodiol ölçümü.
2. Adet döngüsünden bağımsız olarak yapılabilen AMH (Anti-Müllerian Hormon) testi.
3. Ultrasonografi ile yapılan antral folikül sayımı.

Önemli Not: Bu testlerin düşük çıkması hastanın asla gebe kalamayacağı anlamına gelmez; sadece yumurtalık rezervinin azaldığını gösterir.

Rahim ve Tüplerin Değerlendirilmesi

Tüplerin açık olup olmadığını belirlemek amacıyla adetin 8-9. günlerinde histerosalpingografi (HSG) yani rahim filmi çekilir. Bu işlem ağrılı olabildiği için tercih durumuna göre anestezi altında da uygulanabilir. Rahim içindeki polipler, myomlar veya yapışıklıklar ise ultrasonografi, Salin İnfüzyon Sonografi (SİS) veya histeroskopi yöntemleriyle tespit edilir.

Erkek Kaynaklı İnfertilite ve Spermiyogram

İnfertilitenin %40 oranında erkek kaynaklı olması sebebiyle, erkek partnerin değerlendirilmesi hayati önem taşır. Bu kapsamda yapılan spermiyogram (sperm analizi) testi ile şu parametreler incelenir:

• Sperm sayısı
• Hareketlilik oranı
• Morfoloji (yapısal özellikler)

Açıklanamayan İnfertilite Nedir?

Yapılan tüm detaylı testlerin sonucunda vakaların %80'inde kısırlık nedeni net olarak saptanabilir. Ancak çiftlerin %20'sinde tüm test sonuçları normal çıkmasına rağmen gebelik elde edilemez. Bu durum açıklanamayan infertilite olarak adlandırılır. Bu gruptaki hastalara da tıbbi protokoller çerçevesinde ampirik tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.