Mesane kanseri nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Mesane Kanseri: Tanımı ve Genel Özellikleri
Mesane kanseri, idrar yollarında en sık karşılaşılan kanser türüdür. Prostat kanseri daha yaygın görülse de prostatın genital sistemin bir parçası olması nedeniyle mesane kanseri, üriner sistemin birincil malignitesi kabul edilir. Bu hastalık, genellikle mesanenin iç yüzeyini kaplayan değişici epitel hücrelerinden (transizyonel hücreler) köken alır.
Gelişmiş ülkelerdeki vakaların %90'ı transizyonel hücreli karsinom olarak teşhis edilirken, geri kalan vakaların büyük bir kısmını skuamöz (yassı) hücreli karsinomlar oluşturmaktadır. Hastalık, klinik olarak iki farklı formda ortaya çıkabilir:
- Papiller Tümörler: Mesane iç yüzeyinden dışarı doğru uzanan parmaksı çıkıntılar şeklindedir.
- Katı (Papiller Olmayan) Tümörler: Mesane duvarını istila eden ve metastaz (diğer organlara sıçrama) riski yüksek olan daha agresif yapılardır.
Mesane Kanseri Görülme Sıklığı ve Demografik Veriler
İstatistiksel verilere göre mesane kanseri, erkeklerde en sık görülen 8., kadınlarda ise 16. kanser türüdür. Hastalık genellikle ileri yaşlarda ortaya çıkmakta ve vakaların çoğunluğu 75 yaş üstü bireylerde görülmektedir.
Cinsiyet dağılımına bakıldığında, erkeklerde görülme oranı kadınlara kıyasla 3 kat daha fazladır. Ancak, kadınlarda teşhis edilen vakalarda hastalığın gidişatının (prognoz) daha kötü seyredebildiği gözlemlenmiştir.
Mesane Kanseri Risk Faktörleri
Mesane kanserinin gelişiminde rol oynayan temel etkenler sigara kullanımı ve ileri yaş olarak belirlenmiştir. Hastalığın gelişimine zemin hazırlayan başlıca risk faktörleri şunlardır:
1. Tütün Kullanımı
Mesane kanseri vakalarının yaklaşık yarısı sigara kullanımı ile doğrudan ilişkilidir. Sigara içen bireylerde risk, içmeyenlere oranla 2 ila 6 kat daha yüksektir. Tütün dumanı; aromatik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi, böbrekler yoluyla atılan kanserojen metabolitler içerir.
2. Mesleki Maruziyet
Tüm vakaların yaklaşık %10'u endüstriyel kimyasallara maruz kalmaktan kaynaklanır. Riskli alanlar şunlardır:
| Riskli Sektörler | Maruz Kalınan Maddeler |
|---|---|
| Boya ve Kimya Endüstrisi | Aromatik Aminler |
| Metal ve Petrol İşleme | Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar |
| Endüstriyel Tesisler | Klorlu Hidrokarbonlar |
İş güvenliği yönergelerinin sıkı uygulandığı modern tesislerde bu riskler minimize edilerek toplum geneliyle benzer seviyelere indirilmektedir.
3. Tıbbi ve Çevresel Diğer Faktörler
- Radyasyon ve İlaçlar: Pelvis (leğen kemiği) bölgesine uygulanan ışın tedavisi ve siklofosfamid kullanımı bilinen risk faktörleridir.
- Kronik İnflamasyon: Mesane taşları veya kalıcı kateterlerin neden olduğu kronik iltihaplanmalar, nadir görülen skuamöz hücreli tümörlere yol açabilir.
- Parazit Enfeksiyonları: Özellikle Orta Doğu gibi gelişmekte olan bölgelerde, şistozomiyaz adlı parazit enfeksiyonu skuamöz hücreli karsinom vakalarının önemli bir bölümünden sorumludur.
