Konversiyon bozukluğu!

Konversiyon Bozukluğu Nedir?

Konversiyon bozukluğu, bilinen bir nörolojik veya tıbbi hastalıkla açıklanamayan, bir veya daha fazla bedensel belirtinin bir arada görüldüğü psikolojik kökenli bir rahatsızlıktır. Bu bozuklukta ortaya çıkan bayılma, körlük veya duyu kaybı gibi semptomların başlangıcı veya şiddetlenmesi doğrudan psikolojik etkenlerle ilişkilidir. Tanı konulabilmesi için belirtilerin organik bir temele dayanmadığının saptanması kritik önem taşır.

Genellikle hareket ve duyu sistem organlarında işlev yitimi, azalması veya artması şeklinde kendini gösteren bu durumun tipik bir klinik görünümü yoktur. Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebileceği gibi, aynı bireyde zaman içerisinde şekil değiştirebilir. Klinik tabloda en sık rastlanan durumlar arasında bayılma, körlük ve konuşamama yer almaktadır.

Konversiyon Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Konversiyon bozukluğu kapsamında görülen semptomlar, etkilediği sisteme göre dört ana grupta incelenmektedir:

1. Nöbetlerle Gelen Belirtiler

Epilepsi (sara) hastalığına benzer kasılma nöbetleri, kısa süreli bayılmalar, kontrolsüz gülme veya ağlama krizleri bu gruptadır. Ancak sara nöbetlerinden farklı olarak, bu nöbetler sırasında ve sonrasında yapılan nörolojik muayene ve testlerde herhangi bir patolojik bulguya rastlanmaz.

2. Duyusal Belirtiler

Bireylerde yaygın ağrılar, duyu azalması veya duyu yitimi (vücudun bir kısmını hissedememe) görülebilir. Ayrıca uyuşma, karıncalanma, sağırlık ve körlük gibi duyusal kayıplar da sıkça rapor edilen belirtiler arasındadır.

3. Hareket (Motor) Belirtileri

Yürüyememe, kasılmalar, kollarda güç kaybı, inme (felç), tikler ve dil tutulması gibi motor işlev bozuklukları gözlemlenir. Fizik muayenede beklenen nesnel işaretler saptanmasa da şu durumlar dikkat çekicidir:

• Sendeleme ve çevreye çarparak yürüme biçimleri görülebilir.
• Kişiler düşecekmiş izlenimi verse de nadiren düşerler; düşseler bile kendilerini koruyarak yaralanmadan süreci atlatırlar.
• Bazı durumlarda kas zayıflığı varmışçasına ayakta duramama veya yürüyememe hali oluşabilir.

4. Diğer Belirtiler

Bunların dışında boğazda düğümlenme hissi, kusma, kronik öksürük, hıçkırık ve hava yutma gibi farklı bedensel tepkiler de konversiyon belirtisi olarak kabul edilebilir.

Görülme Sıklığı ve Demografik Veriler

Konversiyon belirtileri erken çocukluktan itibaren her yaş grubunda ortaya çıkabilse de, en sık 15-35 yaş aralığında görülmektedir. Hastalığın yaygınlığı sosyokültürel düzeye göre değişkenlik göstermektedir.

Konversiyon Bozukluğunun Nedenleri ve Psikolojik Temelleri

Konversiyon belirtileri, bireyin içinde yaşadığı toplum ve kültürden doğrudan etkilenir. Sözel ve duygusal ifadelerin kısıtlandığı ortamlarda bu belirtiler, birer sözsüz iletişim aracı işlevi görür. Yasaklanmış duygu ve düşünceler; mimikler, davranışlar ve bedensel semptomlar aracılığıyla dışa vurulur. Ruhsal yakınmaların zayıflık olarak görüldüğü toplumlarda, duyguların bedenselleştirilme olasılığı artmaktadır.

Psikanalitik teoriye göre bu bozukluk, bilinç dışı bir çatışmanın bastırılması ve anksiyetenin fiziksel bir belirtiye dönüştürülmesiyle oluşur. Bu süreçte temel çatışma, agresif veya cinsel içerikli içgüdüsel uyaranlar ile bu uyaranların ifade edilmesini engelleyen mekanizmalar arasında yaşanmaktadır.

Tanı Süreci ve Eşlik Eden Durumlar

Konversiyon bozukluğu olan hastalarda; depresyon, panik bozukluğu, dissosiyatif bozukluk, kişilik bozukluğu ve obsesif kompulsif kişilik özellikleri sıklıkla bir arada görülür. Tanı aşamasında kapsamlı bir fiziksel ve nörolojik muayenenin yanı sıra psikolojik değerlendirme hayati önem taşır. Uygun çevresel koşullar sağlandığında, belirtiler çoğu zaman telkin yöntemiyle veya kendiliğinden düzelme eğilimi göstermektedir.