Kontakt lens kullanımı her zaman güvenli mi?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kontakt Lens Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Riskler
Kontakt lens kullanımındaki hatalar ve sonuçları nelerdir? Bu soru, göz sağlığını korumak isteyen her kullanıcı için kritik bir öneme sahiptir. Göz hekimleri tarafından tedavi ve takip edilen iki farklı vaka üzerinden hazırlanan bu içerik, hatalı lens kullanımının ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini bilimsel verilerle ortaya koymaktadır.
Vaka Analizi 1: İhmal ve Yanlış Alışkanlıkların Sonucu
35 yaşında kadın hasta, sağ gözünde bir haftadır süregelen ağrı, sulanma ve batma şikayetiyle başvurmuştur. 6 yıldır miyop astigmat nedeniyle aylık değişimli yumuşak torik lens kullanan hastanın, enfeksiyona zemin hazırlayan şu hataları yaptığı saptanmıştır:
- Gözüne buz parçası düşmesine rağmen lens kullanımına devam etmesi,
- Kontakt lensleri ile saunaya girmesi,
- Tatil döneminde lenslerini çıkarmadan uyuması,
- Lenslerini doktor kontrolü dışındaki yerlerden temin etmesi ve rutin kontrollerini aksatması.
Yapılan incelemelerde hastada, Akantomoeba adı verilen dirençli bir mikroorganizmanın yol açtığı kornea ülseri saptanmıştır. Tedaviye yanıt vermeyen süreç, kornea delinmesine ve ardından iki kez kornea nakli operasyonuna kadar ilerlemiştir.
Vaka Analizi 2: Hijyen Hataları ve Görme Kaybı
21 yaşında üniversite öğrencisi kadın hasta, sol gözünde ağrı, batma ve kanlanma şikayetiyle başvurmuştur. 4 yıldır yumuşak kontakt lens kullanan hastanın kullanım geçmişinde şu riskli davranışlar belirlenmiştir:
- Lenslerini doktor kontrolü olmaksızın temin etmesi,
- Lensleri günlerce gözünden çıkarmaması,
- Deniz, havuz ve banyo sırasında lenslerini kullanmaya devam etmesi.
Bu vakada da yine Akantomoeba kaynaklı ülser gelişmiş, yoğun tedavi çabalarına ve yapılan kornea nakline rağmen süreç görme kaybı ile sonuçlanmıştır.
Akantomoeba Nedir ve Nasıl Bulaşır?
Akantomoeba, toprak, musluk suyu, deniz suyu, buz ve havada yaygın olarak bulunan serbest yaşayan bir amiptir. Bu mikroorganizmanın kist formu, olumsuz koşullara yıllarca dayanabilir. Hastalığın gelişmesinde genellikle hafif bir kornea travması (toz, kum, böcek çarpması veya lens kaynaklı küçük sıyrıklar) rol oynar. Bozulan epitel bütünlüğü, mikropların yerleşmesi için uygun ortamı hazırlar.
Kontakt Lens Kullanıcıları İçin Risk Faktörleri
Akantomoeba enfeksiyonu sadece lens kullanıcılarında değil, travmaya maruz kalan veya LASİK gibi cerrahi işlem geçirmiş kişilerde de görülebilir. Ancak en büyük risk grubunu hatalı lens kullananlar oluşturmaktadır.
| Risk Faktörü | Açıklama |
|---|---|
| Su Teması | Lensle denize, havuza girmek veya banyo yapmak. |
| Yetersiz Hijyen | Önerilenden az dezenfeksiyon ve kirli ellerle temas. |
| Kontrolsüz Temin | Doktor onayı olmadan, yetkisiz yerlerden lens almak. |
| Uyku Düzeni | Lensleri gece çıkarmadan uyumak. |
| Yanlış Solüsyon | Ev yapımı veya etkinliği düşük solüsyon kullanımı. |
Türkiye'de Sık Karşılaşılan Kullanım Hataları
Ülkemizde özellikle temizlik kurallarına uyulmaması, lenslerin promosyon adı altında doktor kontrolü olmaksızın dağıtılması ve kullanıcıların yeterince bilgilendirilmemesi enfeksiyon riskini artırmaktadır. Rutin göz muayenelerinin aksatılması, geri dönüşü olmayan görme kayıplarına zemin hazırlayan en temel faktörlerden biridir.
Kaynak: Op. Dr. H. SEN & Op. Dr. Ahmet UMAY, Bristol University / UK, 2013.
