Kolonoskopik İnceleme

Kolonoskopi Nedir ve Neden Yapılır?

Kolonoskopi, makat yoluyla girilerek Latincede "kolon" olarak adlandırılan kalın bağırsakların detaylı bir şekilde görüntülenmesini sağlayan tıbbi bir yöntemdir. Bu işlem, gastroskopinin bir miktar daha uzun olan çeşidi olarak tanımlanabilir. Ucu aydınlatıcı bir cihaz yardımıyla kalın bağırsağın içine girilerek kolonun iç yüzeyindeki durumlar, tümör varlığı veya bağırsaklardaki herhangi bir anomali teşhis edilir.

Bu uygulama sayesinde sindirim sisteminin önemli bölümleri olan son bağırsak (rektum), kalın bağırsak ve kalın bağırsak ile ince bağırsağın birleşim noktaları kapsamlı bir şekilde muayene edilebilmektedir.

Kolonoskopinin Avantajları ve Tanıdaki Rolü

Kolonoskopinin en önemli farkı, bağırsaklarda herhangi bir tümör ya da kitle tespit edildiğinde, bunun iyi veya kötü huylu olup olmayacağı konusunda ilk planda görsel bir fikir verebilmesidir. İşlem sırasında gerekli görülmesi durumunda biyopsi alınmasına imkan tanıması, kesin tanı konulması açısından kritiktir. Ayrıca, özellikle poliplerin cerrahi bir ameliyata ihtiyaç duyulmadan işlem esnasında çıkarılmasında son derece yaygın ve etkili bir teknik olarak kullanılır.

Kolonoskopi Hazırlık Süreci ve Uygulama

Kolonoskopi randevusu olan hastaların, işlemden bir gün önce akşam saatlerinde hazırlıklara başlaması gerekmektedir. Bağırsak temizliğinin tam olarak sağlanabilmesi için şu adımlar izlenir:

1. Laksatif Kullanımı: İşlemden bir gün önce saat 18.00 ve 21.00’de iki adet laksatif ilaç alınır.
2. Sıvı Tüketimi: İlaçlarla birlikte en az 5-6 litre su içilmesi, bağırsakların yeterli düzeyde temizlenmesini sağlar.
3. Lavman Uygulaması: İşlemin yapılacağı gün, uygulamadan yaklaşık yarım saat önce makattan bir lavman kullanılır.

Uygulama ortalama 25 dakika içerisinde tamamlanmaktadır. İşlem sonrasında hasta uyanma odasına alınarak kontrol altında tutulur ve bir süre istirahat etmesi sağlanır.

Kimler Kolonoskopi Yaptırmalıdır?

Amerikan Kanser Cemiyeti, kalın bağırsağın sol tarafının incelendiği sigmoidoskopinin 5 yılda bir, tam bir kolonoskopinin ise 10 yılda bir yapılmasını önermektedir. Hiçbir şikayet olmasa dahi, 50 yaşından itibaren kolon kanseri riski arttığı için en az bir defa kolonoskopi yaptırılması uzmanlar tarafından tavsiye edilmektedir.

Kolonoskopi İle Yapılabilecek İşlemler

İşlem sırasında teşhisin yanı sıra tedavi edici şu uygulamalar da gerçekleştirilebilir:

• Biyopsi: Şüpheli bölgelerden patolojik inceleme için örnek alınması.
• Polipektomi: Bağırsaktaki poliplerin çıkarılması.
• Snear Polipektomi: Geniş tabanlı poliplerin alınması.
• Mukozektomi: Geniş poliplerin veya erken evre kanserli dokuların temizlenmesi.
• İşaretleme: Cerrahi müdahale gerektiren veya takip edilmesi gereken alanların mürekkep ile işaretlenmesi.

Kolonoskopinin Riskleri ve Komplikasyonlar

Kolonoskopi tetkikinde komplikasyon görülme oranı sanılanın aksine oldukça düşüktür ve yaklaşık %0.35 seviyesindedir. Biyopsi veya polip alımı sonrasında nadiren kanama ya da bağırsak delinmesi riski oluşabilir. Bu tür durumlarda hastalarda şu belirtiler gözlemlenebilir:

• Şiddetli karın ağrısı
• Bulantı ve kusma
• Ateş
• Genel sağlık durumunda bozulma

Kanser Şüphesi Uyandırabilecek Belirtiler

Aşağıdaki belirtilerin varlığında vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması ve kolonoskopi seçeneğinin değerlendirilmesi önerilir: