KANSER TARAMADA YENİ UFUKLAR-1
- Kanser, 2013 yılından itibaren kardiyovasküler hastalıkları geride bırakarak dünya genelindeki temel ölüm nedeni haline gelmiş, bu durum erken tanının önemini artırmıştır.
- CancerSEEK adı verilen yeni nesil kan testi, kanda serbest dolaşan proteinleri ve DNA mutasyonlarını analiz ederek sekiz farklı kanser türünü henüz klinik belirti vermeden tespit edebilmektedir.
- Yapılan çalışmalarda %70 ortanca duyarlılık ve %99 özgüllük oranına ulaşan bu test, metastaz yapmamış kanserlerin erken evrede teşhis edilmesinde devrim niteliğinde bir potansiyel sunmaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kanserle Mücadelede Erken Tanının Önemi ve Güncel Gelişmeler
Dünya genelinde 40-80 yaş arası popülasyonda ölüm nedenleri incelendiğinde, 2013 yılından itibaren kardiyovasküler hastalıkların yerini kanser almıştır. 2000’li yılların ikinci on yılından itibaren kanser tedavisinde muazzam gelişmeler kaydedilse de onkoloji alanının öncelikli hedefi halen kanser insidansını düşürmek ve erken tanı olanaklarını artırmaktır. Bu hedefe yönelik en kritik bilimsel verilerden biri, 18 Ocak 2018 tarihinde Science dergisinde yayımlanan kapsamlı bir çalışma ile literatüre girmiştir.
CancerSEEK: Çok Analizli Yeni Nesil Kan Testi
Johns Hopkins Üniversitesi merkezli Cohen JD ve arkadaşları tarafından yürütülen çalışmada, konvansiyonel tarama yöntemlerinden (PSA, Kolonoskopi, Mamografi ve Jinekolojik muayene-smear) farklı bir yaklaşım benimsenmiştir. CancerSEEK adı verilen bu yöntem, rutin bir kan örneği üzerinden analiz gerçekleştiren bir testtir. Testin temel çalışma prensibi, kanda serbest halde dolaşan belirli proteinleri ve hücre dışında bulunan DNA mutasyonlarını analiz etmeye dayanmaktadır.
İncelenen bu proteinler ve DNA mutasyonları, doğrudan tümörle ilişkilendirilmiş ve önceden tanımlanmış faktörlerdir. Bu yöntem, kanserin henüz klinik belirti vermediği evrelerde tespit edilmesini amaçlamaktadır.
Çalışma Kapsamı ve Test Edilen Kanser Türleri
Araştırma, metastaz saptanmamış toplam 1005 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. CancerSEEK testinin etkinliği aşağıdaki kanser türlerine sahip bireylerde test edilmiştir:
- Over (Yumurtalık) Kanseri
- Karaciğer Kanseri
- Mide Kanseri
- Pankreas Kanseri
- Özefagus (Yemek Borusu) Kanseri
- Kolorektal Kanser
- Akciğer Kanseri
- Meme Kanseri
CancerSEEK Testinin Başarı Oranları ve İstatistiksel Veriler
Yapılan analizler sonucunda CancerSEEK testinin ortanca duyarlılığı (sensitivite) %70 olarak saptanmıştır. Bu veri, 1005 kanserli hastanın 700'den fazlasında hastalığın doğru teşhis edildiğini göstermektedir. Özellikle bazı kanser türlerinde bu oran çok daha çarpıcı seviyelere ulaşmaktadır.
| Kanser Türü | Saptama Oranı (Duyarlılık) |
|---|---|
| Over, Karaciğer, Mide, Pankreas, Özefagus | %98'e kadar |
| Genel Ortalama | %70 |
Duyarlılık ve Özgüllük Analizi
Bu sonuçlar klinik açıdan şu anlama gelmektedir: Henüz tanı almamış ve kontrol amaçlı başvuran 100 kanser hastasına bu test uygulandığında, 70 ile 98 hastaya metastaz gelişmeden tanı koymak mümkündür. Bir tarama testinin başarısı, sadece hastaları saptamasıyla değil, sağlıklı bireyleri de doğru ayırt etmesiyle ölçülür.
Çalışmanın kontrol grubunda yer alan 812 sağlıklı bireyden sadece 7'sinde yanlış pozitif sonuç alınmıştır. Bu durum, testin %99 spesifite (özgüllük) değerine sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Yani test, sağlıklı 100 kişiden 99'una doğru bir şekilde sağlıklı olduklarını bildirebilmektedir.
Onkoloji Alanında Gelecek Projeksiyonu
Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde, %2-30 aralığındaki yanlış negatif veya %1'lik yanlış pozitif oranları oldukça başarılı kabul edilmektedir. CancerSEEK, metastaz yapmamış kanserlerin erken evrede yakalanması konusunda devrim niteliğinde bir potansiyel sunmaktadır. Bu çalışmanın detayları, onkoloji dünyasına katacağı değerler ve bilimsel eleştiriler önümüzdeki süreçte de gündemdeki yerini koruyacaktır.
