Kalp krizinde gençler daha şanssız

Gençlerde Kalp Krizi ve Hayati Risk Faktörleri

Kalp hastalıkları, dünya genelinde en önemli sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Türkiye’de kalp krizi geçiren bireylerin yaş ortalaması 35-65 arasında değişkenlik gösterse de, en kritik tablo genç nüfusta gözlemlenmektedir. Gençlerde damar gelişiminin henüz tamamlanmamış olması, meydana gelen krizlerin doğrudan hayati kayıplarla sonuçlanmasına neden olabilmektedir.

Yaş İlerledikçe Gelişen Köprü Damarların Önemi

Genç bireyler, yaşlılara kıyasla kalp krizi vakalarında daha dezavantajlı bir konumdadır. Bunun temel sebebi, yaşın ilerlemesiyle birlikte damarlar arasında oluşan köprü damarları yapısıdır. Bu yapı sayesinde kalp, herhangi bir damar tıkanıklığı durumunda diğer damarlardan kan alarak beslenmeye devam edebilir.

Gençlerde bu koruyucu yapı henüz oluşmadığı için kalp krize hazırlıksız yakalanmakta ve aniden durarak ölüme sebebiyet verebilmektedir. Kişiyi hayatta tutan bu damar ağları genellikle 50 yaşından sonra gelişmektedir. Ayrıca genç yaşta kalp krizini tetikleyen diğer unsurlar şunlardır:

• Uyuşturucu madde kullanımı
• Sigara ve alkol tüketimi
• Bazı asitli içeceklerin aşırı tüketimi

Çocuklarda Ani Kalp Ölümü ve Ailesel Faktörler

Özellikle 10 yaş ve sonrasındaki çocuklarda, beden eğitimi dersleri gibi aktiviteler sırasında ani kalp ölümü vakaları yaşanabilmektedir. Bu noktada aile öyküsü kritik bir rol oynar. Yapısal kalp sorunları, ritim bozuklukları veya kalp kası hastalıkları bulunan ailelerde ani ölüm oranı %30 seviyesindedir.

Bu tür ölümlerin temel nedeni klasik bir kalp krizi değil, aşırı adrenalin deşarjı sonucu ortaya çıkan ritim bozukluklarıdır. Bu durumu önceden kesin olarak öngörmek zor olsa da çocukların şikayetleri dikkatle takip edilmelidir. Özellikle şu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır:

1. Nefes daralması
2. Şiddetli çarpıntı hissi
3. Fiziksel aktivite sırasında çabuk yorulma

Rekabetçi Sporlar ve Kalp Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Ani sporcu ölümlerinin %70-80'i kalp krizi kaynaklıdır ve bu durumun en büyük tetikleyicisi strestir. Kalp duvarında yer alan ve kolesterol içeriği yoğun olan plaklar, yoğun stres altında yırtılabilir. Futbol ve basketbol gibi rekabetin yüksek olduğu sporlarda yükselen adrenalin seviyesi, bu plakların yırtılmasına ve pıhtılaşarak damarın aniden tıkanmasına yol açar.

Profesyonel Olmayan Sporcular İçin Riskler

Sadece profesyoneller değil, amatör olarak halı saha maçı yapan bireyler de risk altındadır. Haftada bir kez yapılan bu maçlar, yeterli kondisyona sahip olmayan ve hareketsiz yaşayan kişilerde yüksek adrenalin deşarjına neden olarak kalp krizini tetikleyebilir. Benzer şekilde, topluluk psikolojisiyle maç izlemek de bireysel izlemeye oranla çok daha yüksek stres yaratarak kalp sağlığını tehlikeye atabilmektedir.

Kalp Sağlığını Korumak İçin Yapılması Gereken Kontroller

Kalp krizini önceden teşhis edebilecek kesin bir yöntem bulunmasa da, riskleri minimize etmek için düzenli sağlık taramaları şarttır. Özellikle rekabetçi sporlarla uğraşan bireylerin aşağıdaki tetkikleri yıllık olarak yaptırması önerilir:

Birinci derece yakınlarında ani ölüm hikayesi olanlar, kalp kasında kalınlaşma tespit edilenler veya kas hastalığı bulunan sporcular, mutlaka daha ileri uzman tetkiklerine yönlendirilmelidir.