İnek sütü alerjisi nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İnek Sütü Alerjisi Nedir?
İnek sütü alerjisi, bir veya birden fazla süt proteinine karşı vücudun spesifik immünolojik mekanizmalarla verdiği hipersensivite (aşırı duyarlılık) reaksiyonu olarak tanımlanır. İnek sütü içerisinde yaklaşık 20 kadar alerjenik protein bulunmaktadır. Bu reaksiyonlar başta kazein ve whey proteinleri (beta laktoglobulin, alfa laktalbumin, bovin serum immunglobulini) olmak üzere bu proteinlere karşı gelişmektedir.
Bebeklerde İnek Sütü Alerjisi Tanısı ve Besin Yükleme Testi
Bebeğine inek sütü alerjisi teşhisi konulan ebeveynler, çocukları 1 yaşına yaklaştığında yoğurt veya peynir gibi ürünleri deneyip deneyemeyeceklerini merak etmektedir. Besin yükleme testi, alerjinin düzelip düzelmediğini değerlendirmek için kullanılan temel yöntemdir.
Bebeğinize 1 yaşından önce yoğurt, peynir ve formül mama ile deneme testi yapılabilir; ancak bu süreçte aşağıdaki kritik kurallara uyulmalıdır:
- Doktor Gözetimi: Yükleme testi mutlaka uzman bir doktor kontrolünde gerçekleştirilmelidir.
- Hazırlık Süreci: Şüpheli besinler testten en az 2 hafta önce kesilmeli ve varsa alerji şuruplarının kullanımı durdurulmalıdır.
- Sağlık Durumu: Deneme sırasında bebek sağlıklı olmalı; ateş, kusma, ishal gibi şikayetleri bulunmamalı, rinit veya astımı kontrol altında olmalıdır.
- Uygulama: Acil durum hazırlıkları yapıldıktan sonra, düşük dozdan başlanarak artan miktarlarda süt ürünleri verilir. Her doz sonrası 20-30 dakika beklenir. Herhangi bir bulgu ortaya çıkmazsa tolerans geliştiğine karar verilir.
Emzirme Döneminde İnek Sütü Alerjisi ve Anne Diyeti
Anne sütü ile beslenen bebeklerde inek sütü alerjisi saptandığında, annenin diyetinden tüm süt ve süt ürünlerinin çıkarılması ve emzirmeye bu şekilde devam edilmesi önerilir. Bu süreçte dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Eliminasyon Diyeti: Anne; inek, keçi veya koyun sütünden yapılan tüm besinlerden uzak durmalıdır.
- Kalsiyum Desteği: Diyeti kısıtlanan anneye mutlaka kalsiyum desteği verilmelidir.
- Diyet Planlaması: Annenin beslenme düzeni, süt proteini içermeyen gıdalarla yeniden organize edilmelidir.
İnek Sütü Alerjisi Olan Bebekler İçin Mama Seçenekleri
İşe dönüş veya farklı nedenlerle bebeğin memeden kesilmesi gerektiği durumlarda, inek sütü içeren tüm besinler diyetten çıkarılmalıdır. Anne sütü alamayan alerjik bebekler için özel formüller kullanılmalıdır:
| Mama Türü | Kullanım Durumu |
|---|---|
| Yoğun Hidrolize Mamalar (Örn: Peptijunior) | İlk seçenek olarak tercih edilir. |
| Aminoasit Bazlı Formüller (Örn: Pregomin AS, Neocate) | Semptomları devam eden, çoklu besin alerjisi veya büyüme geriliği olan bebeklerde tercih edilir. |
İçeriğinde Süt Proteini Bulunan Gizli Kaynaklar ve Yasaklılar Listesi
Sadece süt ve mama değil, paketli gıdaların birçoğu da inek sütü proteini içerebilir. Gıda ambalajlarında aşağıdaki ifadelerin yer aldığı ürünler kesinlikle tüketilmemelidir:
- Süt ve Türevleri: Her türlü süt (inek, keçi, koyun), süt tozu, yağı alınmış süt, evapore süt.
- Proteinler ve Yan Ürünler: Kazein, kazeinat, laktalbumin, laktalbumin fosfat, laktoglobulin, whey (peynir altı suyu).
- Süt Ürünleri: Peynir, yoğurt, krema, tereyağı, artifisiel tereyağı sarısı, puding, laktuloz.
- Hazır Gıdalar: Sütle hazırlanan kek, kurabiye, bisküvi gibi pişmiş yiyecekler ve süt ile terbiye edilmiş gıdalar.
Prof. Dr. Nihat Sapan – Çocuk Alerji Uzmanı
