HEMOROİD VEYA BASUR OLUŞUMUNU KOLAYLAŞTIRAN FAKTÖRLER NELERDİR?

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid veya halk arasında bilinen adıyla basur, dünya genelinde makat bölgesine ait en sık rastlanılan sağlık sorunudur. Makat bölgesi yakınmaları nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların ortalama olarak %50’sinde hemoroid belirlenmektedir. Bu durum, hastalığın toplumda ne kadar yaygın olduğunun açık bir göstergesidir.

Her sağlıklı insanda makat bölgesinde yastıkçıklar bulunur. Ancak; sürekli kabızlık veya ishal, aşırı ıkınma, yanlış tuvalet alışkanlıkları veya hamilelik gibi faktörler nedeniyle bu yastıkçıklar sarkarak hemoroid şeklini alır. Yer aldıkları bölgeye göre hemoroidler iç ve dış olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

İç ve Dış Hemoroid Arasındaki Farklar

Dış hemoroid (basur), makat bölgesinin en hassas ve ağrıya en duyarlı olan kısmında yerleşir. Buradaki damarların pıhtılaşması durumunda, tromboze hemoroid olarak adlandırılan aşırı ağrılı şişlikler oluşabilir. Bu durum hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

İç hemoroid (basur) ise genellikle ağrısız seyreden ve en sık belirtisi makattan dışarıya sarkan şişlik olan türdür. Hastalar bu durumu çoğunlukla dışkılama sonrası temizlik sırasında tesadüfen fark ederler. Ancak bu memelerin dışarıya tam olarak sarkması (fıtıklaşması) ve içeri itilememesi durumunda şiddetli ağrılar meydana gelebilir.

Hemoroid Oluşumunu Kolaylaştıran Faktörler

Hemoroid oluşumu üzerinde yaşam tarzı ve mesleki alışkanlıklar doğrudan etkilidir. Aşağıdaki faktörler basur oluşumuna zemin hazırlayan temel unsurlardır:

• Mesleki Faktörler: Sekreterlik, memurluk, mimarlık, mühendislik ve bankacılık gibi uzun süre oturmayı gerektiren meslekler.
• Spor Aktiviteleri: Vücut geliştirme, bisiklete binme, motosiklete binme ve ata binme gibi aktiviteler.
• Fiziksel Durumlar: İleri yaş, gebelik, lohusalık ve kalıtım.
• Sindirim Sorunları: Kronik kabızlık, kronik ishal ve dışkılama güçlüğü.
• Yanlış Alışkanlıklar: Dışkılama sırasında aşırı ıkınma, fazla laksatif veya lavman kullanımı, tuvalette uzun süre oturma ve kitap okuma alışkanlığı.

Hemoroid (Basur) Belirtileri ve Tanı Yöntemleri

Hastalığın teşhisinde klinik muayene hayati önem taşır. Hemoroid kesin tanısı; uzman hekim muayenesinin yanı sıra anoskopi, rektoskopi, sigmoidoskopi veya kolonoskopi yöntemleri ile konulur. Günümüzde bu rahatsızlıktan kısa süren ve acısız yöntemlerle kurtulmak mümkündür.

Sık karşılaşılan hemoroid belirtileri şunlardır:

• Ikınma sırasında makattan kan gelmesi.
• Ikınma esnasında makat bölgesinde dışarıya doğru sarkma oluşması.
• Makat bölgesinde sürekli veya şiddetli kaşıntı.
• Makatta ağrı (genellikle basur pıhtılaşması kaynaklı).
• Makat bölgesinde ele gelen ağrılı şişlikler.

Hemoroid Hastalığının Seyri ve Evreleri

Hastalık başlangıç döneminde sadece kanama ile kendini gösterirken, ilerleyen süreçte dışkılama sırasında oluşan şişlikler tabloya eklenir. İleri evrelerde bu şişlikler artık içeri girmez hale gelir ve makatın devamlı ıslak kalmasına neden olur. Makat ıslaklığı ise şiddetli kaşıntıyı beraberinde getirir. İç hemoroid memelerinin dışarı çıkıp içeri giremediği ve kanla dolduğu son safha oldukça ağrılıdır.

Hemoroidden Korunmak İçin Alınması Gereken Önlemler

Basur oluşumunu engellemek veya mevcut durumu korumak için şu adımlar izlenmelidir:

1. Beslenme Düzeni: Meyve, sebze ve baklagiller gibi posadan zengin bir beslenme tarzı benimsenmelidir.
2. Tuvalet Alışkanlıkları: Tuvalette uzun zaman geçirilmemeli (ideal süre 3 dakikadır), gazete veya telefon gibi dikkat dağıtıcılarla vakit öldürülmemelidir. Çocuklara tuvalet ihtiyacı hissettikleri an gitmeleri öğretilmelidir.
3. Fiziksel Aktivite: Düzenli egzersiz ve spor yapılmalıdır.
4. Riskli Sporlardan Kaçınma: At, motosiklet veya bisiklet binmenin olumsuz etkileri bilinmelidir.
5. Ağır Kaldırmama: Halter ve güreş gibi vücudu aşırı zorlayan ağır sporların hemoroid riskini artırdığı unutulmamalıdır.