GAİTA KAÇIRMA

Çocuklarda Kabızlık (Konstipasyon) Nedir?

Çocuklarda kabızlık (konstipasyon), dışkılama sıklığından bağımsız olarak dışkının normalden daha katı ve sert olması durumudur. Eğer dışkı hem çok sertse hem de dışkılama sıklığı belirgin şekilde seyrekse, bu tablo tıbbi literatürde obstipasyon olarak tanımlanır. Çocuk sağlığında dışkılama düzeni, sindirim sistemi sağlığının en önemli göstergelerinden biridir.

Kabızlık Belirtileri ve Tanı Kriterleri

Bir çocukta kabızlık durumundan söz edebilmek için belirli kriterlerin karşılanması gerekir. Aşağıdaki durumlardan bir veya birkaçının görülmesi, uzman müdahalesi gerektiren bir kabızlık tablosuna işaret eder:

• Haftada üçten az sayıda dışkılama yapılması.
• Her dört dışkılamadan en az birinde şiddetli ağrı çekilmesi veya aşırı ıkınma.
• Dışkının sürekli olarak sert ve parça parça (keçi pisliği formunda) olması.
• Külot kirlenmesi (soiling) eşlik etsin ya da etmesin, rektumda sürekli dışkı bulunması.

Anal Fissür ve Kabızlık Arasındaki Kısır Döngü

Kabızlık, makat bölgesinde anal fissür adı verilen küçük çatlaklara neden olabilir. Bu durum, süreci daha karmaşık hale getiren bir döngü başlatır. Kaka tutulduğunda, içerisindeki sıvı vücut tarafından geri emilir ve dışkı daha fazla sertleşir. Sertleşen dışkı anal kanaldan geçerken çatlaklara yol açar. Çocuk, duyduğu ağrı nedeniyle kakasını daha fazla tutmaya başlar; kaka tutuldukça sertleşir ve bu kısır döngü sonucunda kabızlık kronikleşir.

Fonksiyonel Kabızlık ve Habituel Konstipasyon

Çocuklarda en sık karşılaşılan dışkılama ve kolonik motilite bozukluğu fonksiyonel kabızlıktır. Bu tabloda kabızlığı açıklayacak organik bir neden bulunamaz ve durum habituel kabızlık olarak adlandırılır. Fonksiyonel kabızlık hafife alınmamalıdır; yanlış tedavi veya ihmal durumunda aşağıdaki ciddi sorunlara yol açabilir:

1. Enkoprezis: Kaka kaçırma sorunu.
2. Taşma İnkontinansı: Rektumun doluluğuna bağlı kontrolsüz sızıntı.

Yaş Gruplarına Göre Şikayetler ve Külot Kirlenmesi

Kronik kabızlık vakalarının %25'i 1 yaşından önce başlasa da, şikayetlerin en yoğun görüldüğü yaş aralığı 2-4 yaş arasıdır. İlk yıllarda temel şikayet dışkılama sırasındaki ağrıdır.

Psikolojik Etkiler ve Tedavi Süreci

Fonksiyonel kabızlığın şiddeti, çocuğun yaşadığı psikolojik sorunlarla paralel olarak artış gösterir. Çocukların %20'sinde kabızlık ve külot kirlenmesine ikincil olarak ciddi psikolojik problemler gelişmektedir. Bu durum hem çocuğun sosyal yaşamını hem de özgüvenini olumsuz etkiler.

Tedavi Yaklaşımı: Tedavi süreci tamamen altta yatan nedene göre planlanır. Ailelerin bilmesi gereken en önemli nokta, tedavi programına sadık kalındığı takdirde bu durumun mutlaka düzeleceğidir. Özellikle gaita kaçırma şikayeti olan çocukların vakit kaybetmeden bir Çocuk Cerrahi uzmanına başvurması hayati önem taşır.