Endoskopik Submukozal Diseksiyon

Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD) Nedir?

Endoskopik submukozal diseksiyon (ESD); belirli tümörlerin ve tümör öncüsü lezyonların ameliyatsız bir şekilde tedavi edilmesine olanak tanıyan ileri bir endoskopik tekniktir. Gelişen cihaz teknolojileri sayesinde uygulanmaya başlanan bu yöntem, özellikle erken evre tümörlerin tedavisinde yüksek başarı oranlarına sahiptir. İşlemin en kritik aşamasını doğru hasta seçimi oluşturmaktadır; çünkü klinik çalışmalar bu yöntemin yalnızca derin dokulara ilerlememiş vakalarda etkili olduğunu kanıtlamıştır.

ESD İşlemi Nasıl Uygulanır? (Üç Temel Aşama)

ESD operasyonu, doku bütünlüğünü koruyarak gerçekleştirilen ve üç ana aşamadan oluşan bir süreçtir. Bu aşamalar şu şekilde ilerlemektedir:

1. İşaretleme ve Havalandırma: İlk olarak tümörlü alan hassas bir şekilde işaretlenir. Ardından lezyonun altına özel bir sıvı enjekte edilerek, lezyonun normal dokudan ayrılması ve yukarı doğru havalanması sağlanır.
2. Çevresel Kesi: İkinci aşamada, havalandırılan lezyonun çevresine yüzeyel bir kesi uygulanır.
3. Diseksiyon (Ayırma): Son aşamada ise tümöral alan, submukozal dokudan tamamen ayrılarak bütün bir parça halinde vücut dışına çıkarılır.

Bu yöntemin cerrahi müdahalelere göre en belirgin avantajı, herhangi bir organ kaybı yaşanmadan tedavi imkânı sunmasıdır.

ESD Tedavisi Hangi Hastalar İçin Uygundur?

ESD yönteminin uygulanabilmesi için temel şart, hastalığın erken evrede teşhis edilmiş olmasıdır. Tedavi kriterleri organ bazlı olarak şu şekilde detaylandırılmaktadır:

Mide Kanseri Vakaları

Mide kanserinde ESD uygulanabilmesi için tümörün mukoza veya submukoza tabakasıyla sınırlı kalması gerekmektedir. Daha derin tabakalara nüfuz etmiş tümörlerde bu yöntem tercih edilmez. Endoskopik değerlendirmede şu ölçütler baz alınır:

• Tümör boyutu 3 cm’nin altında ve ülsere ise,
• Tümör boyutu 3 cm’nin üzerinde ancak ülsere değilse işlem güvenle uygulanabilir.

Kolon ve Rektum Kanseri Vakaları

Kolon ve rektum kanserlerinde de benzer şekilde erken teşhis şarttır. Üzeri çökük olmayan, mukozada sınırlı kalmış veya submukoza tabakasının çok derinlerine inmemiş tümörler ESD için uygun adaylardır.

İşlem Süresi ve İyileşme Süreci

ESD işlemi; tümörün boyutu ve yerleşim yeri gibi değişkenlere bağlı olarak ortalama 60 dakika sürmektedir. Operasyon, ameliyathane koşullarında ve genel anestezi altında gerçekleştirilir. İşlem sonrası hastalar gözlem amacıyla hastaneye yatırılır. Hastanede kalış süresinin geleneksel cerrahi yöntemlere göre oldukça kısa olması, hastalar için önemli bir konfor avantajıdır.

ESD İşleminin Riskleri Nelerdir?

Her tıbbi müdahalede olduğu gibi ESD işleminde de bazı riskler mevcuttur. Bu risklerin görülme sıklığı, operasyonu gerçekleştiren uzmanın tecrübesine ve tümörün karakteristiğine göre değişebilir. Olası komplikasyonlar şunlardır:

Başarı Oranları ve Uzun Dönem Sonuçları

Bilimsel literatürde yer alan uzun dönem takip sonuçları, ESD yönteminin başarısını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Yapılan araştırmalara göre, işlem sonrası 3 yıllık süreçte %90-92 oranında hastalıksız sağ kalım sağlanmaktadır. Hastalığın nüks etme oranı ise %1-9 arasında seyretmektedir. Bu veriler, ESD'nin başarı oranlarının cerrahi tedavi sonuçlarıyla neredeyse eşdeğer olduğunu kanıtlamaktadır.