Endoskopi Rahim içi yapışıklıklar
- Asherman sendromu olarak da bilinen rahim içi yapışıklıklar, genellikle kürtaj veya enfeksiyon kaynaklı doku hasarı sonucu oluşarak kısırlık ve adet düzensizliklerine yol açar.
- Teşhis ve tedavide altın standart yöntem olan histeroskopi ile yapışıklıklar cerrahi olarak açılmakta, ağır vakalarda ise tekrarlayan operasyonlar gerekebilmektedir.
- Tedavi sonrası sağlanan gebelikler; düşük, erken doğum ve plasentanın rahim duvarına anormal yerleşimi gibi riskler nedeniyle yüksek riskli kategoride takip edilmelidir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Rahim İçi Yapışıklık (Asherman Sendromu) Nedir?
Rahim içi yapışıklıklar, tıbbi literatürde ilk tanımlayan kişinin adıyla Asherman sendromu olarak da bilinmektedir. Bu durum, rahim iç tabakasında meydana gelen doku hasarı sonucu duvarların birbirine yapışmasıyla karakterizedir. Genellikle gebe kalamama, tekrarlayan düşükler ve adet kanamalarının azalması veya tamamen kesilmesi gibi ciddi üreme sağlığı sorunlarına yol açmaktadır.
Rahim İçi Yapışıklık Nedenleri Nelerdir?
Rahim içinde yapışıklık oluşması için genellikle bir travma veya enfeksiyon süreci gereklidir. Çoğu vakada bu iki faktör birlikte görülür. Kürtaj işlemi sırasında rahim iç tabakasının yenilenmesinden sorumlu olan bazal hücre tabakasının hasar görmesi, en yaygın nedenler arasındadır. Özellikle agresif şekilde gerçekleştirilen kürtajlardan sonra bu risk belirgin şekilde artmaktadır.
Yapışıklığa neden olan diğer faktörler şunlardır:
- Doğum sonrası plasentanın (bebeğin eşi) tam ayrılmaması nedeniyle yapılan müdahaleler,
- Rahim içindeki myomlara yönelik gerçekleştirilen cerrahi operasyonlar,
- Çocukluk çağında geçirilmiş tüberküloz (verem) enfeksiyonu.
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
En yaygın belirti, kürtaj sonrası adet kanamalarının kesilmesi veya miktarının belirgin şekilde azalmasıdır. Normal şartlarda kürtajdan sonraki 4 ila 8 hafta içinde adet kanamasının gerçekleşmesi beklenir. Bunun yanı sıra ağrılı adet görme (dismenore), açıklanamayan kısırlık ve üst üste yaşanan düşükler rahim içi yapışıklık belirtisi olabilir.
Tanı Araçları
Rahim içi yapışıklıkların teşhisinde kullanılan temel yöntemler şunlardır:
- Vajinal Ultrason: Rahim yapısının genel değerlendirmesi için kullanılır.
- Rahim Filmi (HSG): Yapışıklığın yerini ve boyutunu görüntülemek için tercih edilir.
- Histeroskopi: Tanıyı kesinleştiren ve aynı anda tedavi imkanı sunan altın standart yöntemdir.
Rahim İçi Yapışıklık Tedavisi: Histeroskopi
Günümüzde rahim içi yapışıklıkların tedavisinde standart yöntem, histeroskopik yapışıklık açılması işlemidir. Histeroskopi, ince bir teleskop yardımıyla vajinal yoldan rahim içine girilerek bölgenin sıvı ile şişirilmesi işlemidir. Bu yöntem sayesinde cerrah, rahim içini doğrudan görerek müdahale edebilir.
Tedavi sürecinde yapışıklıklar makas veya elektrik enerjisi kullanılarak açılır. Tedavinin başarısı, yapışıklıkların yoğunluğuna, rahim içindeki yayılımına ve cerrahın deneyimine doğrudan bağlıdır. Rahim boşluğunu tamamen kapatan çok ağır vakalarda tedavi bazen imkansız olabilirken, dirençli vakalarda birden fazla operasyon gerekebilir.
Tedavi Sonrası Süreç ve Başarı Oranı
Şiddetli yapışıklığı olan hastalarda rahim boşluğunun tam olarak açılması için sabırlı olunmalı ve gerekirse operasyonlar tekrarlanmalıdır. Yapışıklıkların tekrar oluşmasını engellemek adına rahim içine balon yerleştirilebilir veya kısa süreli estrojen hormon tedavisi uygulanabilir. Ancak bu ek yöntemlerin kesin yararı halen tartışma konusudur.
| Durum | Gebelik Yaklaşımı |
|---|---|
| Rahim boşluğu açık, tüp çıkışları normalse | Kendiliğinden gebelik beklenebilir |
| Rahim boşluğu açık, tüp çıkışları kapalıysa | Tüp bebek tedavisi gereklidir |
| Ağır yapışıklık vakaları | Tekrarlayan histeroskopi kontrolleri önerilir |
Gebelik Durumunda Oluşabilecek Komplikasyonlar
Tedavi sonrası gebelik elde edildiğinde, bu gebeliklerin yüksek riskli kategoride değerlendirilmesi gerekir. Şiddetli yapışıklık öyküsü olan kadınlarda düşük ve erken doğum riski artış göstermektedir. Ayrıca plasentanın (bebeğin eşi) rahim duvarına anormal yerleşimi ciddi sorunlara yol açabilir.
Bu komplikasyonlar arasında şunlar yer alır:
- Plasenta Previa: Plasentanın doğum kanalını kapatması.
- Yapışkan Plasenta (Accreta/Percreta): Plasentanın rahim kas tabakasına veya dış zarına kadar gömülmesi.
Bu tür durumlarda doğum sırasında plasenta ayrılmayabilir ve hayati risk oluşması durumunda rahmin alınması gerekebilir.
