Endometriozis

Endometriozis Nedir?

Endometriozis, normal şartlarda sadece rahim iç yüzeyinde bulunması gereken endometrium dokusunun rahim dışındaki bölgelerde konumlanmasıdır. Bu hastalık, yerleştiği bölgeye göre farklı isimlerle adlandırılır. Eğer doku rahim duvarı içinde görülürse adenomyosis, yumurtalıklarda içi erimiş kanla dolu kistler şeklinde ortaya çıkarsa endometrioma (çikolata kisti) olarak tanımlanmaktadır.

Endometriozis Nasıl Oluşur ve Vücudu Nasıl Etkiler?

Endometriozis hastalığında, rahim dışında yerleşen endometrium hücreleri her ay hormonal değişimlerden etkilenir. Tıpkı rahim içindeki dokular gibi gelişim gösteren bu hücreler, adet döneminde bir miktar kanamayla dökülür. Ancak rahim içindeki kanama vajina yoluyla dışarı atılabilirken, rahim dışındaki bölgelerde biriken kanama etraf dokulara zarar verir.

Bu dokular vücudun hemen hemen her organında yerleşebilir ve yerleştiği bölgeye özgü bulgular verebilir. Vakaların büyük çoğunluğunda, kadınlarda adet dönemiyle eş zamanlı olarak ortaya çıkan kanamalar ve ağrılar gözlemlenmektedir.

Endometriozis Belirtileri ve Kısırlık İlişkisi

Endometriozis temel olarak kadın üreme organlarını etkileyen bir hastalıktır. Hastaların en sık bildirdiği şikayetlerin başında ağrılı adet görme (dismenore) gelmektedir. Bununla birlikte, hastaların uzmanlara başvurmasındaki en önemli nedenlerden biri de kısırlık (infertilite) sorunudur.

Endometriozisin kısırlığa yol açma nedenleri şunlardır:

• Yapışıklıklar: Tüplerin etrafına yerleşen dokular, yapışıklık ve sertleşmelere yol açarak tüplerin hareket kabiliyetini azaltır.
• Yumurta Kalitesi: Yumurtalıklarda oluşan yapışıklıkların yumurta hücresinin olgunlaşma sürecini bozabileceği öngörülmektedir.
• Anatomik Bozulmalar: Üreme organlarındaki yapısal değişiklikler doğal yolla gebelik oluşumunu zorlaştırır.

Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Endometriozis teşhisinde ve tedavisinde laparoskopi en kritik rolü oynayan yöntemdir. Laparoskopi sayesinde üreme organlarına zarar vermeden, tek bir işlemle hem kesin tanı konulabilir hem de tedavi gerçekleştirilebilir. Bu yöntemle dışarıdan görülemeyen birçok odak tespit edilerek müdahale edilir.

Tedavi Planlaması ve Seçenekler

Tedavi süreci; hastanın yaşı, çocuk isteği, lezyonların büyüklüğü ve belirtilerin şiddeti gibi kriterlere göre kişiye özel olarak planlanır. Uygulanan temel tedavi yaklaşımları şunlardır:

Cerrahi müdahalede en modern ve tercih edilen yöntem endoskopik cerrahidir. Tedavinin temel amacı, yumurtalık hormonlarının rahim içi dokusu üzerindeki etkisini düzenlemek veya mevcut odakları cerrahi olarak vücuttan uzaklaştırmaktır.