DURAL ARTERİOVENÖZ FİSTÜLLER (DURAL AVF, DAVF)
- Dural arteriovenöz fistüller, beyni çevreleyen dura tabakasındaki atardamarlar ile toplardamarlar arasında oluşan ve hayati risk taşıyabilen anormal bağlantılardır.
- Hastalık; nabızla uyumlu kulak çınlaması, kafa içi basınç artışı, nöbetler ve ciddi vakalarda beyin kanaması gibi geniş bir yelpazede belirti gösterebilir.
- Tedavi süreci; hastanın durumuna göre gözlem ve manuel kompresyon gibi konservatif yöntemlerin yanı sıra endovasküler embolizasyon veya cerrahi müdahaleleri kapsar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Dural Arteriovenöz Fistül (Dural AVF) Nedir?
Dural arteriovenöz fistüller (Dural AVF), beyni çevreleyen ve dura olarak adlandırılan zar tabakasının yüzeyindeki arterler (atardamarlar) ile venler (toplardamarlar) arasında meydana gelen anormal bağlantılardır. Bu patolojik durumda, damarlar yer yer yumak şeklinde düzensiz ve anormal bir yapı sergileyebilir. Tıp literatüründe bu tablo, dural arteriovenöz malformasyon olarak da isimlendirilmektedir.
Dural AVF Belirtileri ve Klinik Bulgular Nelerdir?
Dural AVF’lerin klinik seyri hastadan hastaya büyük farklılıklar gösterebilir; bu süreç kendiliğinden iyileşmeden (spontan kür), hayati tehlike arz eden intrakranyal kanamalara kadar uzanabilir. Hastalarda en sık karşılaşılan semptomlar ve klinik bulgular şunlardır:
- Pulsatil tinnitus (nabızla uyumlu kulak çınlaması)
- Tril (damarsal titreşim hissi) ve kranyal sinir felçleri
- Çeşitli göz semptomları
- Kafa içi basınç artışı ile ilişkili baş ağrısı, bulantı ve kusma
- Epileptik nöbetler ve fokal nörolojik bulgular
- Çocuklarda yüksek akımlı fistüllere bağlı gelişen hidrosefali (beyin boşluklarında genişleme)
Dural Arteriovenöz Fistül Tedavi Seçenekleri
Dural AVF tedavisinde yaklaşım; hastalığın evresine, yerleşimine ve risk faktörlerine göre belirlenir. Tedavi planlaması yapılmadan önce, prognozu netleştirmek adına kapsamlı bir anjiyografik değerlendirme yapılması kritiktir. Özellikle intrakranyal basınç artışı saptanan vakalarda kesin tedavi zorunludur.
Uygulanan temel tedavi yöntemleri şunlardır:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Amacı ve Kapsamı |
|---|---|
| Konservatif Yaklaşım | Semptomsuz veya hafif seyirli vakalarda izlem ve manuel kompresyon. |
| Endovasküler Tedavi | Damar yoluyla embolik materyaller kullanılarak fistülün kapatılması. |
| Cerrahi Müdahale | Fistülün doğrudan cerrahi yöntemlerle ortadan kaldırılması. |
| Kombine Tedaviler | Endovasküler, cerrahi ve radyoterapinin birlikte kullanılması. |
Konservatif Tedavi ve Manuel Kompresyon
Konservatif tedavi sürecinde temel yöntem el ile yapılan kompresyon uygulamasıdır. Eğer hastada oküler (gözle ilgili) semptomlar mevcutsa, bunlar medikal olarak desteklenir. Manuel kompresyon yöntemiyle fistülün tamamen kapanma oranı yaklaşık %30 seviyesindedir. Bu yöntem genellikle belirti göstermeyen veya selim (benign) seyirli olduğu düşünülen, yalnızca tinnitus veya hafif göz semptomları olan hastalarda tercih edilir.
Endovasküler (Damar Yoluyla) Tedavi Yöntemi
Endovasküler tedavinin temel amacı; lezyonu tamamen ortadan kaldırmak, yüksek riskli bir fistülü düşük riskli hale getirmek veya hastanın yaşam kalitesini bozan semptomları gidermektir. Kalıcı ve tam bir iyileşme sağlanabilmesi için tüm besleyici arterlerin veya venöz drenajın tıkayıcı (embolik) materyallerle tam olarak kapatılması hedeflenir.
Özellikle kavernöz sinüs fistüllerinde, aynı taraftaki veya (erişim mümkün değilse) karşı taraftaki inferior petrozal sinüs kateterize edilerek embolizasyon işlemi gerçekleştirilir. Bu prosedürlerde komplikasyon oranları literatürde %2 ile %10 arasında değişkenlik göstermektedir.
