Dişeti ve Diş Hastalıkları

Ağız Boşluğunun Karmaşık Yapısı ve Mikroorganizma Çeşitliliği

Ağız boşluğu, hem yumuşak hem de sert dokuları bünyesinde barındıran, yüzeyleri tükürük ve diş eti oluk sıvısı ile yıkanan son derece karmaşık bir ekosistemdir. Dış ortama açık olması sebebiyle ekolojik olarak çok farklı mikro çevrelerden oluşan bu yapı, bünyesinde çok çeşitli mikroorganizmalar barındırır. Bu mikroorganizmalar, ağız içerisindeki yaralanmalar veya dişeti enfeksiyonları aracılığıyla genel kan dolaşımına katılabileceği gibi, yutulma yoluyla yerel bağışıklık sistemi üzerinden de genel sisteme dahil olabilirler.

Dişeti Hastalıkları Nelerdir?

Diş sağlığını tamamlayan ve dişlerden sonra ağızda en geniş yüzeye sahip olan doku dişetidir. Genel vücut sağlığını doğrudan etkileyen dişeti hastalıkları, dişleri destekleyen kemik ve dişeti dokularının enfeksiyon nedeniyle yıkıma uğraması olarak tanımlanır. Bu hastalıklar temel olarak iki ana grupta incelenmektedir:

1. Dişeti İltihabı (Gingivitis)

Gingivitis, dişler üzerinde biriken ve bakteri içeren mikrobiyal dental plağa karşı dişetinin verdiği bir bağışıklık yanıtıdır. Bu aşamada hastalık sadece dişeti ile sınırlıdır; dokularda ödem ve kanama gözlemlenir. Uzmanlar tarafından gerçekleştirilen profesyonel diştaşı ve plak temizliği ile hastanın düzenli ev bakımı sayesinde bu durum tamamen geri döndürülebilir ve önlenebilir.

2. İleri Dişeti İltihabı (Periodontitis)

Periodontitis, dişi destekleyen kemik ve bağ dokusunu doğrudan etkileyen ciddi bir bakteriyel enfeksiyondur. Bu hastalık tablosunda diş etleri şişkin, kırmızı ve hassas bir yapıdadır. Diş etlerinde kendiliğinden veya fırçalama sırasında kanama meydana gelir. Dişeti çekilmesi nedeniyle dişler normalden daha uzun görünür ve dişler arasındaki boşluklar artar.

Hastalığın klinik belirtileri ve sonuçları şunlardır:

• Dişetlerinde cerahat (iltihap) oluşumu,
• İleri evrelerde dişlerin sallanarak kaybedilmesi,
• Diş sallanmasına bağlı olarak ısırma hissinde ve diş algısında değişim,
• Sürekli kötü tat ve ağız kokusu.

Periodontitis tedavisinde diştaşı temizliğine ek olarak dişeti cebi küretajları ve cerrahi operasyonlar (dişeti ameliyatları) gerekmektedir. Tedavi sonrası başarının korunması için düzenli idame kontrolleri hayati önem taşır.

Diştaşı ve İltihabi Dokuların Temizlenme Nedeni

Dişeti hastalıklarıyla ilişkili bakteriler yaklaşık 500 farklı türden oluşmaktadır. Sağlıklı bir ağız yapısına kıyasla, enfeksiyon durumunda diş başına düşen bakteri yükü 10.000'den yüz milyona kadar yükselebilir. Diştaşı ve plak gibi oluşumlar, bu bakteriler için birer rezerv bölge görevi görür. Bu nedenle, enfeksiyonun kontrol altına alınması için bu eklentilerin diş üzerinden mutlaka temizlenmesi gerekmektedir.

Dişeti Hastalıklarının Genel Sağlık Üzerindeki Etkileri

Ağız sağlığının bozulduğu ve dişeti sorunlarının ilerlediği durumlarda, diğer organların etkilenmesi bilimsel olarak beklenen bir sonuçtur. Günlük aktiviteler veya diş fırçalama sırasında bile bakteriler genel sisteme taşınabilir. Bağışıklık sistemi normal şartlarda buna direnç gösterse de, uzun süren kronik enfeksiyonlar dişeti yapısını bozarak bakterilerin kana karışmasını kolaylaştırır.

Bakteriler ve ürettikleri zararlı maddeler, kan dolaşımı yoluyla veya savunma hücreleri içerisinde taşınarak şu sistemleri olumsuz etkileyebilir: