COVİD-19 PANDEMİSİ SIRASINDA ÜROLOJİK HASTALIKLARIN TANI VE TEDAVİSİ
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
COVID-19 Pandemisinde Ürolojik Sağlık ve Böbrek Fonksiyonları
COVID-19 virüsü, vücutta endotel hasarı ve enfeksiyonuna yol açarak böbrekleri en çok etkileyen organlar arasına yerleştirmektedir. Bu süreçte hastalarda akut böbrek hasarı, elektrolit imbalansı, proteinüri, hematüri ve metabolik asidoz gibi ciddi tablolar görülebilmektedir. Özellikle akut böbrek hasarının, bu hastalık kaynaklı mortalite oranları ile doğrudan ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Virüs RNA’sı sınırlı düzeyde de olsa idrarda saptanabilmektedir. Bu nedenle, ürolojik rahatsızlıkların teşhis ve tedavi süreçlerinde pandemi koşullarına uygun, ancak hayati riskleri göz ardı etmeyen bir yaklaşım sergilenmelidir. Özellikle böbrek tümörü şüphesi olan durumlarda, hastanın anestezi riski değerlendirilerek cerrahi müdahale en kısa sürede planlanmalıdır.
Böbrek Taşları ve Enfeksiyonlarında Acil Müdahale
Böbrek taşları, özellikle böbrek çıkışında yerleşim göstererek hidronefroz (böbrek sisteminde genişleme) oluşturuyorsa tedavi süreci ertelenmemelidir. Bu tip durumlarda gecikme yaşanması, hastanın böbrek kaybına yol açabilmektedir. Tedavi planlamasında hastanın durumuna göre şu yöntemler tercih edilmelidir:
- ESWL (Şok dalga tedavisi)
- RIRC (Endoürolojik cerrahi)
- PNL (Kapalı böbrek taşı cerrahi tedavisi)
Bunun yanı sıra yüksek ateş, yan ağrısı, bulantı ve kusma ile seyreden akut pyelonefrit vakalarında hastanede yatarak tedavi zorunludur. Trafik kazası veya düşme gibi nedenlerle oluşan böbrek travmaları durumunda ise kan değerlerinin takibi ve gerekirse erken dönem cerrahi müdahale hayati önem taşır.
Mesane Kanseri ve Enfeksiyon Tedavi Süreçleri
Mesane kanseri şüphesi saptanan hastalarda, pandemi koşullarına bakılmaksızın TUR (MT) yöntemiyle tümörün kapalı olarak çıkarılması ve patolojik incelemesi yapılmalıdır. Patoloji sonuçlarına göre planlanan ek ilaç tedavileri veya radyoterapi (ışın tedavisi) süreçlerinde herhangi bir gecikme yaşanmamalıdır.
Mesane ile ilgili diğer rahatsızlıklarda ise önceliklendirme şu şekilde yapılmalıdır:
| Hastalık Durumu | Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|
| Mesane Taşları | Ciddi şikayet yoksa aşılama sonrasına ertelenebilir. |
| Glob Vezikale | İdrar yapamama durumunda Holmium Lazer (Sistolitotripsi) ile acil tedavi. |
| Akut Sistit | Hayat kalitesini artırmak için zaman kaybetmeden antibiyotik tedavisi. |
Prostat Hastalıklarında Güncel Tedavi Yaklaşımları
En sık görülen ürolojik sorunlardan biri olan BPH (İyi huylu prostat büyümesi); böbrek fonksiyon bozukluğu, tekrarlayan kanamalar veya mesane taşları ile birlikte seyrediyorsa cerrahi müdahale gerektirir. Bu kapsamda TURP, Plasmakinetik veya HoLEP (Lazer tedavisi) gibi endoskopik yöntemler başarıyla uygulanmaktadır.
Prostat kanseri tanısı alan, kronik hastalığı bulunmayan genç hastalarda radikal prostatektomi veya radyoterapi uygulanmalıdır. Ancak Gleason skoru 6 ve altında olan düşük riskli hastalarda, pandemi sürecinde aktif izlem seçeneği ön planda tutulabilir. İlaç tedavisine dirençli kronik prostatit vakalarında ise TURMT (mikrodalga) tedavisi klinik düzelme sağlamaktadır.
Testis Hastalıkları ve Cerrahi Gereklilikler
Testis tümörü şüphesi, ürolojide acil cerrahi gerektiren durumların başında gelir; zaman kaybetmeden testis çıkarılmalı ve gerekirse kemoterapi/radyoterapi süreçlerine geçilmelidir. Erkek kısırlığına yol açabilen varikosel durumunda ise pandeminin hafiflemesi ve aşılama sonrası mikroskopik cerrahi planlanmalıdır.
Hidrosel (testiste sıvı toplanması) vakalarında, şiddetli ağrı veya testis atrofisi mevcutsa acil müdahale edilmelidir; aksi durumlarda pandemi sonu beklenebilir. Ancak çocuklarda görülen hidrosel vakaları kasık fıtığı ile birlikteyse, komplikasyon riskine karşı daha erken dönemde opere edilmelidir.
