ÇOCUKLARDA İNGUİNAL BÖLGE HASTALIKLARI
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Kasık Fıtığı (İnguinal Herni) Nedir?
Fıtık (herni); bir organın veya dokunun, kendisini çevreleyen duvarın doğuştan gelen veya sonradan oluşan zayıf bir noktasından dışarı çıkması olarak tanımlanır. Çocuk cerrahisi kliniklerinde en sık gerçekleştirilen operasyonların başında gelen inguinal herniler, yıllık toplam ameliyat hacminin yaklaşık %30-50’sini oluşturmaktadır. Genel popülasyonda görülme oranı %10 iken, bu oran prematüre bebeklerde %30 seviyelerine kadar yükselmektedir.
Kasık Fıtığı Türleri ve Sınıflandırılması
Kasık bölgesinde anatomik yerleşimine göre üç farklı fıtık türü gözlemlenmektedir:
- İndirekt Kasık Fıtığı: Çocukluk çağında görülen fıtıkların neredeyse tamamı bu gruptadır.
- Direkt Kasık Fıtığı: İnguinal kanalı izlemezler; doğrudan Hasselbach üçgeni olarak adlandırılan bölgeden çıkarlar.
- Femoral Fıtık: Karın içi organların kanalis femoralis üzerinden dışarı çıkmasıyla oluşur.
Kasık Fıtığının Tarihçesi ve Gelişimi
Fıtık ile ilgili ilk yazılı kayıtlar M.Ö. 1550 yılına, Mısırlıların Ebers Papirusu’na kadar uzanmaktadır. Modern cerrahiye giden yolda Hipokrat’ın tedavi yaklaşımları temel teşkil etmiştir. 19. yüzyıl başlarında Camper, Cooper, Hesselbach ve Scarpa tarafından detaylandırılan anatomi bilgileri, 1894 yılında Eduardo Bassini’nin modern fıtık cerrahisi çağını başlatmasıyla sonuçlanmıştır.
Embriyogenez ve Patogenez: Fıtık Neden Oluşur?
Çocuklarda kasık fıtığının temel nedeni, processus vajinalis adı verilen periton çıkıntısının kapanmamasıdır. Fetal dönemin 6-7. aylarında testisin skrotuma inişine eşlik eden bu kese, normal şartlarda doğumdan önce veya hemen sonra kapanmalıdır.
Processus vajinalis açıklığının devam etmesi, konjenital herni ve hidroselin ana kaynağıdır. İstatistiksel olarak bu yapı solda doğumdan üç hafta önce, sağda ise doğumdan bir hafta sonra kapanmaya başlar. Bu durum, fıtığın sağ tarafta daha sık görülmesinin temel nedenidir.
İnsidans ve Görülme Sıklığı
İndirekt inguinal herni görülme sıklığı bebeklerin genelinde %1-4 arasındayken, prematürelerde bu oran %30'dur. Vakaların dağılımı şu şekildedir:
| Durum | Görülme Oranı |
|---|---|
| Sağ Taraf | %60 |
| Sol Taraf | %30 |
| Bilateral (Çift Taraflı) | %10-20 |
| Erkek/Kız Oranı | Erkeklerde 4-20 kat daha fazla |
Eşlik Eden Problemler ve Risk Faktörleri
Kasık fıtığı bazen farklı sağlık sorunlarıyla birlikte seyredebilir. İnmemiş testis ve mesane ekstrofisi bu durumların başında gelir. Ayrıca intraabdominal basıncın arttığı kistik fibrozis, omfalosel, gastroşizis ve ventriküloperitoneal şant kullanımı gibi durumlar ile Ehler-Danlos ve Marfan sendromu gibi bağ dokusu hastalıkları fıtık gelişimine eşlik edebilmektedir.
Klinik Bulgular ve Tanı Yöntemleri
İnguinal herniler genellikle çocuk ağladığında veya ıkındığında kasık bölgesinde beliren, skrotuma doğru inen bir şişlik ile kendini gösterir. Muayene sırasında şu bulgulara dikkat edilir:
- Silk Sign (İpek Belirtisi): Kese duvarlarının birbirine sürtünmesiyle oluşan ipek çorap hissi.
- Skrotal Herni: Fıtığın skrotum içine kadar inmesi durumu.
- Kız Çocuklarında Sliding: Redükte edilemeyen kitle, overin (yumurtalık) kese içine kaydığını gösterebilir.
Ayırıcı Tanı: Teşhis aşamasında inguinal lenfadenopati, hidrosel, kordon kisti, testis torsiyonu ve inmemiş testis ihtimalleri mutlaka dışlanmalıdır.
Tedavi Yöntemleri
1. Açık Cerrahi Onarımı
Günümüzde standart tedavi yöntemi olan açık cerrahide, kasık bölgesine transvers bir insizyon yapılır. Fıtık kesesi çevre dokulardan (kord ve damar yapıları) diseke edilerek yüksek seviyeden bağlanır. İdeal ameliyat zamanı, tanı konulduğu andır. Bebeklerde boğulma riski (inkarserasyon) daha yüksek olduğu için operasyon ertelenmemelidir.
2. Laparoskopik Cerrahi
Minimal invaziv bir yöntem olan laparoskopi, cerrahın deneyimine bağlı olarak önemli avantajlar sunar. 3 portlu veya iğne yardımlı tekniklerle uygulanabilir.
Laparoskopik cerrahinin avantajları:
- Karşı tarafta fıtık olup olmadığının net tespiti.
- Daha kısa operasyon süresi.
- Üstün kozmetik sonuçlar.
- Ameliyat sonrası daha az ağrı hissi.
Hidrosel (Su Fıtığı)
Hidrosel, processus vajinalisin sadece sıvı geçişine izin verecek kadar açık kalması durumudur. Genellikle ağrısızdır ve transilüminasyon (ışık geçirgenliği) pozitiftir.
- Kordon Kisti: Kanal boyunca proksimal ve distali kapalı sıvı birikimidir.
- Komünikan Hidrosel: Sıvı giriş çıkışına bağlı olarak sabahları küçük, akşamları büyüyen şişlik tipiktir.
Tedavi: Hidrosel genellikle 1-1,5 yaşına kadar kendiliğinden geriler. Bu yaştan sonra devam eden vakalar cerrahi olarak tedavi edilmelidir.
Direkt İnguinal ve Femoral Herniler
Direkt İnguinal Herni: Çocuklarda nadir görülür. Genellikle cerrahi onarım sonrası gelişir ve Hasselbach üçgeninden çıkar. Tedavide transvers fasyanın cerrahi onarımı (McVay, Bassini veya Ferguson yöntemleri) tercih edilir.
Femoral Herni: Karın içi organların femoral kanaldan çıkmasıdır. Çocuklarda nadirdir ancak yüksek boğulma riski nedeniyle hızlıca onarılmalıdır. Basit onarım veya McVay, Bassini, Nyhus teknikleri uygulanabilir.
Sonuç
İnguinal bölge hastalıkları, çocuk cerrahisinin en yaygın patolojileridir. Tanı, detaylı anamnez ve fizik muayene ile konulur. İnkarserasyon (fıtık boğulması) riskini minimize etmek adına cerrahi onarımın en kısa sürede yapılması kritiktir. Hekimlerin rutin kontrollerde kasık bölgesini dikkatle muayene etmesi, erken teşhis için hayati önem taşır.
