Kan vücudumuzun her hücresine ulaşan yaşamsal sıvıdır. Erişkinde 4-5 litre, çocuklarda 80 ml/kg kan bulunur. Kan plazma ve kan hücrelerinden oluşur. Kan hücreleri alyuvar (eritrosit), akyuvar (lökosit) ve kan pulcuğu (trombosit) dur. Kan hücreleri kemik iliğinde üretilir ve devamlı yenilenir. Kan ve kan hücrelerinin dokulara oksijen taşımak, pıhtılaşmayı sağlayarak kanamayı önlemek ve hastalıklara karşı vücudu savunmak gibi çok önemli görevleri vardır. Kan hücrelerinin hastalıkları ile ilgilenen bilim dalı hematolojidir. Hematolojik hastalıklar kalıtsal (genetik) veya sonradan edinilmiş (akkiz) olabildiği için doğumdan ölüme kadar her dönemde görülebilir.

Yenidoğan bebeklerde kan hastalığını düşündüren bulgular şunlardır:

Bir aydan uzun süren sarılık

Göbek kanaması

Göbeğin geç düşmesi

Aşı veya enjeksiyon yapılan yerlerde kanama, morluk, sertlik oluşması

Sünnet sonrası durmayan kanama

Beyin kanaması veya mide-barsak kanaması geçiren bebekler

Ağır enfeksiyon geçiren bebekler

Süt çocukluğu döneminde (2 ay – 2 yaş) kan hastalığı belirtileri şunlardır:

Karın şişliği (karaciğer, dalak büyümesi)

Kilo alamama, büyüyememe, iştahsızlık

Solukluk, halsizlik, huzursuzluk

Gözlerde sararma

Diz, dirsek, ayak bileği eklemlerinde tekrarlayan ağrılı şişlikler

Ciltte tekrarlayan morluklar

Sünnet sonrası durmayan kanama

Boyunda kitle, lenf bezi büyümesi

Okul öncesi çocuklarda kan hastalığı belirtileri şunlardır:

Kemik ve eklem ağrıları

Sebebi belli olmayan ateş

Tekrarlayan burun ve dişeti kanamaları

Diş çekimi sonrası durmayan kanamalar

Solukluk, sarılık

Boyunda, koltuk altında lenf bezi büyümeleri

Karın ağrısı, karında şişlik

Vücutta morluklar ve kırmızı lekeler

Okul çağı ve ergenlik dönemi çocuklarda kan hastalıkları belirtileri şunlardır:

Kızlarda uzun süren ve fazla miktardaki adet kanamaları

Solukluk, halsizlik, çabuk yorulma

Kilo kaybı, iştahsızlık

Kemik ve eklem ağrıları

Karın ağrısı

Boyunda, koltuk altında, kasıkta lenf bezi büyümeleri

Çocuklarda en sık görülen kan hastalığı anemi (kansızlık) dır. Bunun en önemli sebebi yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu oluşan demir eksikliği ve vitamin B12 eksikliğidir. Kalıtsal anemi sebebleri talasemi (Akdeniz anemisi), orak hücre anemisi, G6PD enzim eksikliğidir.

Çocuklarda görülen sık görülen kanama, pıhtılaşma bozuklukları hemofili, vonWillebrand hastalığı ve İTP (immun trombositopenik purpura) dır. Çocuklarda görülen kötü seyirli kan hastalıkları lösemi (kan kanseri) ve lenfoma (lenf bezi büyümeleri) dir. Ölümcül olabilen ve hızla yayılan bu hastalıklara erken tanı konur tedavisi hemen başlanırsa kurtulma şansı yüksektir.

Çocuklarda kan hastalığından şüphelenildiği zaman yapılması gerekenler şunlardır:

Hemen doktorunuza başvurun (aile hekimi, çocuk hekimi, çocuk hematolojisi uzmanı)

Doktorun önerisine göre kan tahlilleri yapılması gerekebilir (hemogram, hematoloji ve biyokimya testleri)

Hematoloji uzmanı periferik yayma, kemik iliği incelemesi, ileri hematolojik tahliller yaparak kesin tanıyı koyacak ve tedaviyi planlayacaktır.

Sonuç olarak çocuklarda bebeklikten ergenlik sonuna kadar olan dönemde (0-17 yaş) kalıtsal ve akkiz birçok kan hastalığı görülebilir. Yukarıda saymış olduğumuz belirtiler yönünden aileler dikkatli olmalı ve en kısa zamanda doktora başvurmalıdır.


Isparta Çocuk Doktorları uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!