Cinsel İstek Azlığı Nedir? Kimlerde Görülür?

Cinselliğin Temel Bileşenleri ve Cinsel Sağlık

Cinsellik; biyolojik, psikolojik, kültürel ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesiyle oluşan çok boyutlu bir yapıdır. Bireyin sağlıklı bir cinsel yaşam sürdürebilmesi için bu bileşenlerin uyum içerisinde olması gerekir. Bu karmaşık yapıyı oluşturan temel unsurlar şunlardır:

• Biyolojik etmenler ve genel sağlık durumu,
• Cinsellik hakkında yeterli bilgi düzeyi ve geçmişteki olumlu deneyimler,
• Uygun bir partner ve bu partnerle cinsel olmayan alanlarda da güçlü bir paylaşım,
• Kişilerin ihtiyaç duyduğu mahremiyet alanı ve uygun çevre koşulları,
• Bireyin öz saygısı ve kendisiyle olan barışıklığı.

Bu temel bileşenlerden herhangi birinde sorun yaşanması, cinsel işlev bozukluklarını ve özellikle cinsel istek azlığı tablosunu beraberinde getirebilmektedir.

Cinsel İstek Azlığı Neden Olur?

Cinsel istek azlığı, hayatın belirli dönemlerinde her bireyin karşılaşabileceği bir durumdur. Bu tablo genellikle stres, kaygı, ilişkisel problemler veya depresyon gibi psikolojik süreçlerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ayrıca, bireyin içinde bulunduğu toplumun kültürel kodları da cinsel arzular üzerinde belirleyici bir rol oynar.

Özellikle yargılayıcı, baskıcı ve aşırı katı cinsel tutumlar, bireylerde cinsel isteğin baskılanmasına neden olabilmektedir. Cinsel istek azlığı, her yaştan kadın ve erkekte görülebilen, çok faktörlü bir durumdur. Tanı sürecinde, bu duruma neden olabilecek tıbbi bir sorunun olup olmadığı mutlaka incelenmelidir. Ayrıntılı bir öykü alımı sonrasında, gerekli görülürse tıbbi muayeneler planlanabilir. Eğer sorun ilişki dinamiklerinden kaynaklanıyorsa, süreç çift terapisi ile yönetilmelidir.

Kadınlarda Cinsel İlgi ve Uyarılma Bozukluğu Tanısı

Kadınlarda bu tanının konulabilmesi için kişinin yaşı ve kültürel özellikleri dikkate alınarak, aşağıdaki belirtilerden en az üçünün en az 6 ay boyunca süregelmesi ve kişide belirgin bir sıkıntı yaratması beklenir:

1. Cinsel etkinliğe karşı belirgin bir ilgisizlik veya az ilgi duyulması.
2. Cinsel içerikli düşünce veya düşlemlerin yokluğu ya da nadir olması.
3. Cinsel etkinliği başlatma konusunda isteksizlik veya partnerin girişimlerine yanıtsız kalma.
4. Hemen hemen her cinsel etkileşimde cinsel coşku hissedilmemesi.
5. İçsel veya dışsal hiçbir cinsel uyaranın (simge, söz, dokunuş) ilgi uyandırmaması.
6. Cinsel organlarda veya vücudun genelinde fiziksel bir uyarılma duyumunun olmaması.

Bu belirtilerin tıbbi bir hastalıktan, ilaç kullanımından veya başka bir cinsel işlev bozukluğundan kaynaklanmadığının netleştirilmesi gerekmektedir.

Erkeklerde Düşük Cinsel İstek Bozukluğu Tanısı

Erkeklerde düşük cinsel istek tanısı konulurken, bireyin yaşı ve kültürel çevresi temel alınır. Tanı kriterleri şu şekildedir:

• Cinsel içerikli düşünce, düşlem ve etkinlik isteğinin sürekli ya da yineleyici bir şekilde az olması.
• Bu durumun en az 6 ay süresince devam etmesi.
• Yaşanan isteksizliğin kişide belirgin bir stres ve sıkıntıya yol açması.
• Tablonun fiziksel bir rahatsızlık, madde/ilaç kullanımı veya farklı bir ilişki sorununa bağlı olmaması.

Cinsel İstek Azlığı Tedavi Edilebilir mi?

Cinsel istek azlığı, doğru yaklaşımlarla başarıyla tedavi edilebilen bir sorundur. Tedavi sürecinde mucizevi bir müdahaleden ziyade, sorunun kökenine inen stratejik adımlar izlenir. Cinsel etkinlik için uygun fiziksel ve psikolojik koşulların oluşturulması, tedavinin ilk basamağını oluşturur.

Bilişsel davranışçı terapi yöntemleri ve terapist rehberliğinde uygulanan egzersizler sayesinde, cinsel istek azlığı sorunu çok kısa sürede çözüme kavuşabilmektedir.